ენერგოკრიზისის ფონზე 38 ქვეყანა საწვავის სუბსიდირებას ახდენს

იმ ქვეყნების რაოდენობა, რომლებიც მომხმარებლებს საწვავის პირდაპირ სუბსიდიებს სთავაზობენ, 38-მდე გაიზარდა, რაც ოთხ თვეში 16-დან ორჯერ მეტია, ნათქვამია Financial Times-ის მიერ ორშაბათს გამოქვეყნებულ საერთაშორისო ენერგეტიკული სააგენტოს (IEA) მონაცემების ანალიზში. გაფართოება ხაზს უსვამს იმ მზარდ ფისკალურ ტვირთს, რომელსაც მთავრობები აწყდებიან, რადგან ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტი აგრძელებს გლობალური ენერგეტიკული ბაზრების შეფერხებას, Brent-ის ტიპის ნავთობი 100 დოლარზე მეტი ღირს, ხოლო ევროპული ენერგეტიკული მარაგები ზამთრის წინ ისტორიულ მინიმუმზეა.iea+1

ფისკალური პასუხის გაფართოება

IEA ენერგოკრიზისზე მთავრობების რეაგირებას სპეციალური პოლიტიკის მონიტორინგის საშუალებით აკვირდება, სადაც აღრიცხულია ზომები საწვავის სუბსიდიებიდან და საგადასახადო შეღავათებიდან დაწყებული, მიზნობრივი დახმარებებითა და მოთხოვნის მხარეს მიმართული კონსერვაციის პროგრამებით დამთავრებული. საწვავის პირდაპირ სუბსიდიებში სწრაფი ზრდა ფასების შოკის სიმძიმეს ასახავს: Brent-ის ტიპის ნავთობის ფასი ბოლო კვირებში 110 დოლარს მიუახლოვდა, ხოლო შეერთებულ შტატებში დიზელის ფასმა პირველად გადააჭარბა 6,50 დოლარს გალონზე. გადამუშავებული პროდუქტების ბაზრები ნავთობზე უფრო მეტად დაზარალდა, აშშ-ში დიზელის ფასმა სექტემბრის დასაწყისში 200 დოლარიანი ნიშნული გადალახა, რაც IEA-ს სექტემბრის ნავთობის ბაზრის ანგარიშის მიხედვით, ომამდელ დონეს 94%-ით აღემატება.iea+3

ხაზინის მდივანმა სკოტ ბესენტმა სესხების ხარჯების ზრდა პირდაპირ დაუკავშირა ენერგეტიკულ შოკს. "საპროცენტო განაკვეთები, ეს არის ყველაზე მაღალი კორელაცია, რაც მათ ოდესმე ჰქონიათ ნავთობის ფასთან", – თქვა ბესენტმა ბოლო ინტერვიუში. "ირანის კონფლიქტი დასრულდება, საპროცენტო განაკვეთები და ინფლაციის ზრდა შემცირდება." ფედერალურმა სარეზერვო სისტემამ თავისი საბაზისო განაკვეთი 3,75-დან 4%-მდე გაზარდა, ხოლო 10-წლიანი სახაზინო ობლიგაციების შემოსავლიანობა 5%-ის ფარგლებში მერყეობს.nytimes+1

ქვანახშირზე მოთხოვნა რეკორდულ მაჩვენებელს აღწევს

ჰორმუზის სრუტის კრიზისი ასევე ცვლის გლობალურ საწვავის ბალანსს. IEA-ს ქვანახშირის ნახევარწლიურმა განახლებამ იწინასწარმეტყველა, რომ 2026 წელს ქვანახშირზე გლობალური მოთხოვნა 1,2%-ით გაიზრდება და რეკორდულ 8,94 მილიარდ მეტრულ ტონას მიაღწევს, რადგან იაპონიიდან ბანგლადეშამდე ქვეყნები ქვანახშირზე გადადიან, რათა აანაზღაურონ LNG-ის შეზღუდული მიწოდება. ჩინეთის ქვანახშირის მოხმარება, სავარაუდოდ, 1%-ით 5 მილიარდ ტონამდე გაიზრდება, ხოლო ინდოეთის მოხმარება 4,2%-ით 1,353 მილიარდ ტონამდე აიწევს.finance.yahoo+2

ეს ცვლილება საერთაშორისო კლიმატური ვალდებულებების მიუხედავად ხდება. იტალიამ ქვანახშირის ელექტროსადგურების დახურვა 13 წლით გადადო, ხოლო გერმანიამ დახურული სადგურების ხელახლა ამოქმედება განიხილა. კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა მარტში განაცხადა: "მე არ ვარ მზად, საფრთხეში ჩავაგდო ჩვენი ინდუსტრიის ბირთვი მხოლოდ იმიტომ, რომ მივიღეთ ეტაპობრივი გაუქმების გეგმები, რომლებიც არარეალური გახდა."finance.yahoo

ზამთარი ევროპის თავზე

აგვისტოს შუა რიცხვებში ევროპის ბუნებრივი აირის საცავები დაახლოებით 61%-ით იყო შევსებული, რაც 2009 წლიდან მოყოლებული ამ თარიღისთვის ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია და მნიშვნელოვნად ჩამორჩება ხუთწლიან სეზონურ საშუალო მაჩვენებელს, რომელიც დაახლოებით 82%-ს შეადგენს. CNBC-ის ცნობით, ევროკავშირის გაზის მარაგები დაახლოებით 63%-ზეა, რაც ხუთწლიან ნორმაზე დაახლოებით 18 პროცენტული პუნქტით დაბალია, ხოლო ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ ფასებმა შესაძლოა 100 ევროს გადააჭარბოს მეგავატ-საათზე, რათა აზიელი მყიდველებისგან საკმარისი LNG მიიზიდონ. Reuters-მა აღნიშნა, რომ ევროპა, სავარაუდოდ, ზამთარს შეხვდება გაზის მარაგებით, რომლებიც ბლოკის მიზნობრივ 80%-იან დონეზე მნიშვნელოვნად დაბალია.eprinc+2

დიპლომატიურმა მოვლენებმა ორშაბათს შვების მცირე იმედი გააჩინა, რადგან Brent-ის ტიპის ნავთობის ფასი 102 დოლარამდე დაეცა, რაც განპირობებული იყო ცნობებით, რომ გაეროს გენერალური ასამბლეის წინ აშშ-სა და ირანს შორის გზავნილები გაიცვალა. თუმცა, ჰორმუზის გავლით ნავთობის გადაზიდვები კვლავ ნორმაზე ბევრად დაბალია, ხოლო ევროპის ენერგეტიკული ბუფერები საშიშად მწირია, ამიტომ საწვავის სუბსიდიების ფისკალური ტვირთი შემსუბუქების ნიშნებს არ აჩვენებს.tradingeconomics