Enerji krizi derinleşirken 38 ülke yakıt sübvansiyonuna başladı

Financial Times tarafından Pazartesi günü yayınlanan Uluslararası Enerji Ajansı verilerinin analizine göre, tüketicilere doğrudan yakıt sübvansiyonu sağlayan ülkelerin sayısı dört ay içinde 16'dan iki kattan fazla artarak 38'e ulaştı. Bu genişleme, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel enerji piyasalarını aksatmaya devam etmesi, Brent petrolün varil başına 100 doların üzerinde işlem görmesi ve Avrupa'nın enerji stoklarının kış öncesinde tarihi düşük seviyelerde olması nedeniyle hükümetlerin karşı karşıya kaldığı artan mali yükü gözler önüne seriyor.iea+1

Genişleyen Mali Müdahale

IEA, yakıt sübvansiyonları ve vergi indirimlerinden gelir odaklı desteklere ve talep tarafı tasarruf programlarına kadar uzanan önlemleri kataloglayarak, hükümetlerin enerji krizine verdiği yanıtları özel bir politika takipçisi aracılığıyla izliyor. Doğrudan yakıt sübvansiyonlarındaki hızlı artış, fiyat şokunun şiddetini yansıtıyor: Brent petrol son haftalarda varil başına 110 dolara yaklaştı ve Amerika Birleşik Devletleri'nde dizel fiyatları ilk kez galon başına 6,50 doları aştı. IEA'nın Eylül ayı Petrol Piyasası Raporu'na göre, rafine ürün piyasaları ham petrolden bile daha sert etkilendi ve ABD'de dizel fiyatları Eylül ayı başında varil başına 200 dolar sınırını aşarak savaş öncesi seviyelerin %94 üzerine çıktı.iea+3

Hazine Bakanı Scott Bessent, borçlanma maliyetlerindeki artışı doğrudan enerji şokuyla ilişkilendirdi. Bessent yakın tarihli bir röportajında, "Faiz oranları, petrol fiyatıyla şimdiye kadarki en yüksek korelasyona sahip" dedi. "İran çatışması sona erecek, faiz oranları ve manşet enflasyondaki artış düşecek." Federal Rezerv gösterge faiz oranını %3,75 ila %4 aralığına yükseltirken, 10 yıllık Hazine tahvil getirisi %5 civarında seyrediyor.nytimes+1

Hürmüz Kesintileri Sürerken Kömür Talebi Rekor Kırıyor

Hürmüz Boğazı krizi küresel yakıt karışımını da yeniden şekillendiriyor. IEA'nın yıl ortası kömür güncellemesi, Japonya'dan Bangladeş'e kadar ülkelerin kısıtlı LNG arzını telafi etmek için kömüre yönelmesiyle, küresel kömür talebinin 2026'da %1,2 artarak 8,94 milyar metrik ton ile rekor seviyeye ulaşacağını öngörüyor. Çin'in kömür tüketiminin %1 artışla 5 milyar tona, Hindistan'ınkinin ise %4,2 artışla 1,353 milyar tona çıkması bekleniyor.finance.yahoo+2

Bu değişim, uluslararası iklim taahhütlerine rağmen gerçekleşiyor. İtalya kömür santrallerinin kapatılmasını 13 yıl erteledi ve Almanya kapatılan santralleri yeniden çalıştırmayı değerlendirdi. Şansölye Friedrich Merz Mart ayında, "Sadece gerçekçi olmayan aşamalı çıkış planlarını benimsediğimiz için sanayimizin temelini tehlikeye atmaya hazır değilim" dedi.finance.yahoo

Avrupa Üzerinde Kış Gölgesi

Avrupa'nın doğal gaz depolama seviyesi Ağustos ortası itibarıyla yaklaşık %61 doluluk oranındaydı; bu, 2009'dan bu yana tutulan kayıtlarda o tarih için en düşük seviye olup beş yıllık mevsimsel ortalama olan %82'nin oldukça altında. CNBC, AB gaz depolarının yaklaşık %63 dolu olduğunu, yani beş yıllık normun yaklaşık 18 yüzde puan altında olduğunu bildirdi ve analistler, Asyalı alıcılardan yeterli LNG'yi çekebilmek için fiyatların megavat-saat başına 100 avroyu aşması gerekebileceği konusunda uyardı. Reuters, Avrupa'nın kışa bloğun hedeflediği %80 depolama seviyesinin oldukça altında gaz stoklarıyla girmesinin muhtemel göründüğünü belirtti.eprinc+2

Diplomatik gelişmeler Pazartesi günü bir nebze rahatlama sağladı; Brent petrol, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu öncesinde ABD ve İran arasında mesaj alışverişi yapıldığına dair haberlerin baskısıyla varil başına 102 dolar civarına geriledi. Ancak Hürmüz üzerinden yapılan petrol sevkiyatları normalin çok altında seyretmeye devam ederken ve Avrupa'nın enerji tamponları tehlikeli derecede zayıfken, yakıt sübvansiyonlarının mali yükü hafifleme belirtisi göstermiyor.tradingeconomics