ბრიტანეთის მეტეოროლოგიური სამსახური: „ელ-ნინიო“ თანამედროვე ისტორიაში ყველაზე ძლიერი იქნება

ბრიტანეთის მეტეოროლოგიურმა სამსახურმა პარასკევს განაცხადა, რომ წყნარ ოკეანეში განვითარებადი კლიმატური მოვლენა „ელ-ნინიო“, სავარაუდოდ, ყველაზე ძლიერი იქნება თანამედროვე ისტორიაში. უწყება აფრთხილებს საზოგადოებას, რომ „ძალიან მაღალია ალბათობა“ იმისა, რომ 2027 წელმა 2024 წელს გადაასწროს და დაკვირვების ისტორიაში ყველაზე თბილი წელი გახდეს.bbc+1

სააგენტოს უახლესი პროგნოზები აჩვენებს, რომ ეკვატორულ წყნარ ოკეანეში ზღვის ზედაპირის ტემპერატურა მიმდინარე წლის ბოლოს ნორმაზე 3°C-ით მეტი იქნება, რაც მნიშვნელოვნად აღემატება ტიპური „ელ-ნინიოს“ 1-2°C-იან დიაპაზონს. წყნარი ოკეანის საკვანძო რეგიონებში ზღვის ზედაპირის ტემპერატურამ უკვე გადააჭარბა გრძელვადიან საშუალო მაჩვენებელს 2°C-ით: ეს არის ზღვარი, რომელიც ზოგჯერ „სუპერ ელ-ნინიოს“ განსასაზღვრად გამოიყენება.reuters+2

„ჩვენს პროგნოზებში „ელ-ნინიოს“ ასეთი ინტენსიური სიგნალი არასდროს მინახავს“, განაცხადა პროფესორმა ადამ სკაიფმა, ბრიტანეთის მეტეოროლოგიური სამსახურის გრძელვადიანი პროგნოზირების განყოფილების ხელმძღვანელმა.independent+1

უპრეცედენტო კლიმატური მოვლენა

სააგენტო Reuters-ის თანახმად, მეტეოროლოგიურ სამსახურში აცხადებენ, რომ 2026 წელი „ცნობილი იქნება თანამედროვე ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური „ელ-ნინიოს“ განვითარებით, რაც, სავარაუდოდ, ყველაზე დიდი მოვლენაა მე-19 საუკუნის შემდეგ“. ივლისში ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებულ ანგარიშში აღნიშნული იყო, რომ ეს მოვლენა, სავარაუდოდ, ყველაზე მასშტაბური იქნება ბოლო 150 წლის განმავლობაში.reuters+1

NOAA-ს აგვისტოს პროგნოზმა დაადასტურა ეს ტენდენცია და 2026-2027 წლების შემოდგომა-ზამთარში ძალიან ძლიერი „ელ-ნინიოს“ განვითარების ალბათობა 90 პროცენტზე მეტად შეაფასა. სააგენტოს განცხადებით, 2026 წლის ოქტომბერ-დეკემბრის პერიოდში არსებობს 69 პროცენტიანი შანსი ისტორიული მოვლენისა, რომელიც გადააჭარბებს 1950 წლიდან დაფიქსირებული ყველა „ელ-ნინიოს“ ეპიზოდის სიძლიერეს.foxweather+1

დოქტორმა ნიკ დანსტონმა, მეტეოროლოგიური სამსახურის კლიმატოლოგმა, განმარტა, რომ ძლიერი „ელ-ნინიოს“ დროს ოკეანედან ატმოსფეროში გაცილებით მეტი სითბო გადადის, რაც იწვევს გლობალური საშუალო ტემპერატურის მატებას, „განსაკუთრებით ზამთრის პიკის მომდევნო კალენდარულ წელს“.bbc

გლობალური შედეგები უკვე თვალსაჩინოა

გაძლიერებული კლიმატური მოდელის შედეგები უკვე შესამჩნევია. ინდოეთის სამხრეთ-დასავლეთ მუსონმა საშუალოზე ნაკლები ნალექი მოიტანა, რაც დამახასიათებელია „ელ-ნინიოსთვის“, ხოლო ატლანტის ოკეანეში ქარიშხლების აქტივობა შესუსტებულია: მიმდინარე სეზონზე ჯერჯერობით მხოლოდ სამი სახელდებული შტორმი დაფიქსირდა.bbc

ეკონომისტები აფრთხილებენ, რომ შედეგები შეიძლება მძიმე იყოს. დარტმუტის კოლეჯის კვლევამ აჩვენა, რომ 1982-1983 წლების „ელ-ნინიომ“ 5,7 ტრილიონი დოლარის ეკონომიკური ზარალი გამოიწვია, ხოლო მხოლოდ 2023 წლის მოვლენა, სავარაუდოდ, 3 ტრილიონი დოლარი დაჯდება 2029 წლისთვის. ევროპის ცენტრალური ბანკის შეფასებით, ზომიერმა „ელ-ნინიომ“ შეიძლება გამოიწვიოს პირველადი მოხმარების საქონლის რეალური ფასების ინფლაციის დაახლოებით 3 პროცენტით ზრდა მისი დაწყებიდან ექვსი-თორმეტი თვის განმავლობაში, ხოლო ძლიერი მოვლენის დროს სურსათის გლობალურმა ფასებმა შესაძლოა 9 პროცენტით მაღალ პიკს მიაღწიოს.aa

კლიმატის ცვლილება რისკს აძლიერებს

მეცნიერები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ეს „ელ-ნინიო“ ისედაც დათბობის პროცესში მყოფ პლანეტაზე ვითარდება. დოქტორმა ელა გილბერტმა ბრიტანეთის ანტარქტიდის კვლევითი ცენტრიდან განაცხადა, რომ ეს მოვლენა გლობალურ ტემპერატურას „კიდევ უფრო მკვეთრად გაზრდის“ და დასძინა: „თუ კლიმატის დათბობა ხელს უწყობს უფრო ექსტრემალური მოვლენების განვითარებას, მაშინ „ელ-ნინიო“ ამ პროცესს კიდევ უფრო აჩქარებს“.independent

გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციამ გააფრთხილა საზოგადოება, რომ „ელ-ნინიომ“ შესაძლოა მოწყვლად ქვეყნებში ათობით მილიონი ადამიანი სასურსათო უსაფრთხოების კრიზისულ დონემდე მიიყვანოს.bbc