Met Office-ը Էլ Նինյոն հայտարարել է ամենաուժեղը մեր հիշողության մեջ

Մեծ Բրիտանիայի օդերևութաբանական ծառայությունը (Met Office) ուրբաթ օրը հայտարարել է, որ Խաղաղ օվկիանոսում զարգացող Էլ Նինյո եղանակային երևույթը, ամենայն հավանականությամբ, կլինի ամենաուժեղը մեր հիշողության մեջ՝ նախազգուշացնելով, որ 2027 թվականը «շատ հավանական է» կփոխարինի 2024 թվականին՝ որպես պատմության մեջ ամենատաք տարի:bbc+1

Գերատեսչության վերջին կանխատեսումները ցույց են տալիս, որ այս տարվա վերջին Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային մասում ջրի մակերևույթի ջերմաստիճանը նորմայից կբարձրանա ավելի քան 3°C-ով, ինչը զգալիորեն գերազանցում է սովորական Էլ Նինյոյի 1-2°C միջակայքը: Խաղաղ օվկիանոսի հիմնական շրջաններում ջրի մակերևույթի ջերմաստիճանն արդեն իսկ 2°C-ով գերազանցել է բազմամյա միջին ցուցանիշը. սա մի շեմ է, որը երբեմն օգտագործվում է «սուպեր Էլ Նինյո» սահմանելու համար:reuters+2

«Ես երբեք մեր կանխատեսումներում Էլ Նինյոյի այսքան ինտենսիվ ազդանշան չեմ տեսել», ասել է Met Office-ի երկարաժամկետ կանխատեսումների բաժնի ղեկավար, պրոֆեսոր Ադամ Սքեյֆը:independent+1

Աննախադեպ կլիմայական երևույթ

Ինչպես հաղորդում է Reuters-ը, Met Office-ը նշել է, որ 2026 թվականը «հայտնի է դառնալու մեր հիշողության մեջ ամենամեծ Էլ Նինյոյի զարգացմամբ և, հավանաբար, 19-րդ դարից ի վեր նմանատիպ ամենախոշոր երևույթով»: Հուլիսին Nature ամսագրում հրապարակված զեկույցում նշվում էր, որ այս երևույթը կարող է դառնալ ամենամեծը վերջին առնվազն 150 տարվա ընթացքում:reuters+1

NOAA-ի օգոստոսյան կանխատեսումը հաստատել է այս միտումը՝ 2026-27 թվականների աշնանն ու ձմռանը չափազանց ուժեղ Էլ Նինյոյի հավանականությունը գնահատելով ավելի քան 90 տոկոս: Գերատեսչությունը հայտնել է, որ 2026 թվականի հոկտեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին կա 69 տոկոս հավանականություն, որ տեղի կունենա պատմական իրադարձություն, որն իր ուժգնությամբ կգերազանցի 1950 թվականից ի վեր գրանցված Էլ Նինյոյի բոլոր դրվագները:foxweather+1

Met Office-ի կլիմայագետ, դոկտոր Նիկ Դանսթոնը բացատրել է, որ խոշոր Էլ Նինյոների ժամանակ զգալիորեն ավելի շատ ջերմություն է փոխանցվում օվկիանոսից մթնոլորտ, ինչը հանգեցնում է գլոբալ միջին ջերմաստիճանի բարձրացմանը՝ «հատկապես ձմեռային պիկին հաջորդող օրացուցային տարում»:bbc

Գլոբալ հետևանքներն արդեն ի հայտ են գալիս

Ուժգնացող երևույթի հետևանքներն արդեն տեսանելի են: Հնդկաստանի հարավ-արևմտյան մուսոնը բերել է միջինից ցածր տեղումներ, ինչը բնորոշ է Էլ Նինյոյի վարքագծին, իսկ Ատլանտյան օվկիանոսում փոթորիկների ակտիվությունը թուլացել է. այս մրցաշրջանում առայժմ գրանցվել է ընդամենը երեք անվանական փոթորիկ:bbc

Տնտեսագետները նախազգուշացնում են, որ հետևանքները կարող են ծանր լինել: Դարթմութի քոլեջի հետազոտությունը ցույց է տվել, որ 1982-83 թվականների Էլ Նինյոն պատճառել է 5,7 տրիլիոն դոլարի տնտեսական կորուստ, մինչդեռ միայն 2023 թվականի երևույթը, ըստ կանխատեսումների, մինչև 2029 թվականը կկազմի 3 տրիլիոն դոլար: Եվրոպական կենտրոնական բանկի գնահատմամբ՝ չափավոր Էլ Նինյոն կարող է բարձրացնել հումքային ապրանքների իրական գների գնաճը շուրջ 3 տոկոսով՝ սկսվելուց հետո 6-ից 12 ամսվա ընթացքում, մինչդեռ պարենի համաշխարհային գները ուժեղ երևույթի ժամանակ կարող են աճել մինչև 9 տոկոսով:aa

Կլիմայի փոփոխությունը մեծացնում է ռիսկը

Գիտնականներն ընդգծում են, որ այս Էլ Նինյոն տեղի է ունենում առանց այդ էլ տաքացող մոլորակի վրա: Բրիտանական անտարկտիկական ծառայության ներկայացուցիչ, դոկտոր Էլլա Գիլբերտն ասել է, որ այս երևույթը «կխթանի» գլոբալ ջերմաստիճանը՝ հավելելով. «Եթե կլիմայի տաքացումը մեծացնում է ավելի ծայրահեղ երևույթների հավանականությունը, ապա Էլ Նինյոն լրացուցիչ կշիռ է հաղորդում դրան»:independent

ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը նախազգուշացրել է, որ Էլ Նինյոն կարող է խոցելի երկրներում տասնյակ միլիոնավոր մարդկանց կանգնեցնել ճգնաժամային մակարդակի պարենային անապահովության առջև:bbc