Þurrkar í Írak afhjúpa 40 fornar grafir sem legið hafa grafnar í árþúsundir

Miklir þurrkar í Írak hafa afhjúpað 40 fornar grafir sem legið hafa grafnar undir vatni Mosul-stíflu lónsins í yfir tvö árþúsund, sem gefur fornleifafræðingum sjaldgæfan glugga inn í helleníska tímabilið áður en hækkandi vatnsborð kafar svæðið aftur.

Uppgötvunin kemur á sama tíma og Írak glímir við verstu þurrka síðan 1933, þar sem vatnsforði er í gagnrýnu 8% stigi. Vatnsborð í stærsta lóni landsins féll í lægsta punkt á þessu ári og afhjúpaði forna greftrunarstaðinn meðfram bökkum Mosul-stíflu lónsins á Khanke-svæðinu í Duhok-héraði.cbsnews+2

Kapphlaup við tímann

Bekas Brefkany, forstöðumaður fornminja í Duhok sem stýrir uppgreftrinum, sagði við CBS News að teymi hans hafi unnið brýnt að því að grafa upp og varðveita grafirnar áður en svæðið verður aftur á kafi. "Þurrkar hafa veruleg áhrif á marga þætti, eins og landbúnað og rafmagn. En fyrir okkur fornleifafræðinga gerir það okkur kleift að vinna uppgröft," sagði Brefkany.cbsnews+1

Grafirnar, sem talið er að séu yfir 2.300 ára gamlar, frá helleníska eða hellenísk-selevkíska tímabilinu, innihalda leirkistur raðaðar í raðir sem snúa í sömu átt. Samkvæmt The Art Newspaper er kirkjugarðurinn skipulagður með efri hlutum fyrir fullorðna og neðri hlutum fyrir börn. Teymi Brefkany kannaði svæðið fyrst árið 2023 en sá þá aðeins brot af nokkrum gröfum.theartnewspaper+1

Loftslagskreppan afhjúpar fornar leyndardóma

Fornleifafundurinn stafar af hrikalegri vatnskreppu í Írak. Samkvæmt írakska ráðuneyti vatnsauðlinda hefur 2025 verið þurrasta ár landsins síðan 1933, þar sem vatnsforði hefur fallið úr væntanlegum 18 milljörðum rúmmetra í aðeins 10 milljarða. Tigris- og Efrat-fljótin hafa séð vatnsborð sitt lækka um allt að 27% vegna ófullnægjandi úrkomu og takmarkana á vatni frá nágrannalöndunum Tyrklandi og Íran.964media+2

Sömu þurrkaðstæður sem hafa neytt yfir 17.000 fjölskyldur til að flytja frá suðurhéruðum hafa skapað tækifæri fyrir fornleifafræðinga. Árið 2022 afhjúpuðu svipaðar þurrkaðstæður 3.400 ára gamla borg frá bronsöld í sama lóni, sem talið er að hafi verið hluti af hinu forna Mittani-veldi.rudaw+1

Sögulegt mikilvægi

Nýfundna grafhýsið veitir innsýn í lífið á helleníska tímabilinu, þegar grísk menning hafði mikil áhrif á staðbundnar hefðir eftir sigur Alexanders mikla á svæðinu. Fornleifakannanir á aðliggjandi svæði hafa leitt í ljós samfellda búsetu í 5.000 ár, þar sem leirkerafundir staðfesta búsetu í gegnum marga menningarlega fasa, þar á meðal snemmbúna bronsöld, Mittani-tímabilið og ný-assýrska tímabilið.archaeology+1

Uppgrafnir munir verða fluttir á Duhok-safnið til frekari rannsókna og varðveislu. Brefkany vonast til að framtíðarrannsóknir muni "varpa meira ljósi á dánarorsakir, fjölskyldutengsl og víðara félagslegt samhengi þessara greftruna".theartnewspaper+2

Uppgötvunin undirstrikar flókið samband loftslagsbreytinga og fornleifarannsókna í Írak, þar sem umhverfiskreppa ógnar og afhjúpar samtímis fornar erfðir landsins.