Վեբ աստղադիտակը պարզել է, որ Նեպտունի արբանյակները հին աղետի հետևանք են

NASA-ի Ջեյմս Վեբ տիեզերական աստղադիտակը ապացույցներ է հայտնաբերել, որ Նեպտունի փոքր ներքին երեք արբանյակները միլիարդավոր տարիներ առաջ տեղի ունեցած տիեզերական աղետի հետևանքով ոչնչացված հին սառցե աշխարհների մնացորդներն են։ Science Advances ամսագրում հրապարակված հետազոտության համաձայն՝ այս գործընթացը հրահրվել է Տրիտոն արբանյակի կողմից:reuters+1

Կավային հանքանյութերը վկայում են բռնի ծագման մասին

Հետազոտողները Վեբ աստղադիտակի միջոցով ուսումնասիրել են Նեպտունի ներքին արբանյակների՝ Պրոտեուսի, Լարիսայի և Գալատեայի, ինչպես նաև մոլորակի փոշոտ օղակների կազմությունը։ Նրանք հայտնաբերել են մագնեզիումով հարուստ կավային հանքանյութեր, որոնք սովորաբար հանդիպում են շատ ավելի մեծ մարմինների ընդերքում։ Այս ֆիլոսիլիկատների ձևավորման համար անհրաժեշտ է հեղուկ ջրի և ապարների երկարատև շփում, ինչը անհնար է այդ փոքր և սառցե արբանյակների վրա:space+1

«Արբանյակներն ինքնին չափազանց փոքր ու սառն են նման քիմիական գործընթացների համար, ուստի կավը պետք է որ այլ տեղից լիներ՝ շատ ավելի մեծ հին աշխարհի ընդերքից», — ասել է մոլորակագետ Ռայլի Դևիսը՝ Կալիֆորնիայի համալսարանի (Սան Դիեգո) հետազոտող և աշխատության հիմնական հեղինակը:reuters+1

«Ամենազարմանալին այն է, որ մենք ընդհանրապես կավային հանքանյութեր ենք գտել», — ասել է Դևիսը Space.com-ին։ «Դա իսկապես այն բաների ցանկում չէր, որոնք մենք ակնկալում էինք գտնել»:space

Տրիտոն. գրավված ավերիչը

Հետազոտողները Նեպտունի ամենամեծ արբանյակ Տրիտոնին համարել են հավանական մեղավորը։ Տրիտոնը մինչև Նեպտունի գրավիտացիայի կողմից գրավվելը գտնվել է Կոյպերի գոտում։ Տրիտոնը պտտվում է Նեպտունի պտույտին հակառակ ուղղությամբ, ինչը նրան դարձնում է արեգակնային համակարգի միակ մեծ արբանյակը նման առանձնահատկությամբ, ինչը ևս մեկ ապացույց է, որ այն այլ տեղից է ծագել:reuters+1

Գրավումից հետո Տրիտոնի գրավիտացիոն ուժերը խաթարել են Նեպտունի սկզբնական արբանյակների ուղեծրերը, ինչը հանգեցրել է դրանց բախմանն ու ոչնչացմանը։ Ներկայիս ներքին արբանյակները ձևավորվել են հենց այդ բեկորներից՝ բացահայտելով ոչնչացված աշխարհների ընդերքի նյութերը:yahoo+1

«Նեպտունի ներքին արբանյակները կարող են լինել արեգակնային համակարգի միակ վայրը, որտեղ մենք կարող ենք ուղղակիորեն դիտարկել այդ նյութը, քանի որ այդ աղետալի իրադարձությունը, ըստ էության, շրջել է այդ հին աշխարհները», — ասել է Դևիսը:space

Եզակի մոլորակային պատմություն

Տրիտոնը կազմում է Նեպտունի ամբողջ արբանյակային համակարգի զանգվածի ավելի քան 99%-ը։ Ի տարբերություն Յուպիտերի, Սատուրնի և Ուրանի, որոնք պահպանում են մեծ արբանյակների կանոնավոր ընտանիքներ, Նեպտունին մնացել է այն, ինչ Դևիսն անվանել է «գրավված ներխուժող, որը գերիշխում է նրա արբանյակային համակարգում»:reuters+1

Հետազոտողները նշել են, որ Ներեիդան՝ Նեպտունի ամենահեռու արբանյակներից մեկը, որն ունի արեգակնային համակարգի ամենաէլիպսաձև ուղեծրերից մեկը, կարծես թե Նեպտունի արբանյակների սկզբնական ընտանիքի միակ վերապրողն է։ Դևիսն այս բացահայտումներն անվանել է «վառ օրինակ այն բանի, թե ինչպես մեկ պատահական իրադարձությունը կարող է հիմնովին փոխել մոլորակային համակարգի ճարտարապետությունը»:yahoo+1