Կլիմայի փոփոխությունը կրկնապատկել է Կանադայում 2026 թ. հրդեհների հավանականությունը. հետազոտություն

Մարդածին կլիմայական փոփոխությունը կրկնապատկել է ծայրահեղ հրդեհավտանգ եղանակային պայմանների հավանականությունը, որոնք հրահրել են Կանադայի Օնտարիոյում և Հյուսիսարևմտյան տարածքներում ամռանը բռնկված ավերիչ անտառային հրդեհները: Այս մասին ասվում է World Weather Attribution-ի կողմից հինգշաբթի օրը հրապարակված արագ հետազոտության մեջ:apnews+1

Այս բացահայտումները ուղղակիորեն հակասում են ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի բազմաթիվ պնդումներին, թե հրդեհների պատճառը Կանադայի անտառների վատ կառավարումն է, որի հետևանքով վտանգավոր ծուխ է տարածվել ԱՄՆ հյուսիսային հատվածում՝ ազդելով ավելի քան 120 միլիոն մարդու վրա:

Ինչ է պարզել հետազոտությունը

Հետազոտողները համեմատել են ընթացիկ հրդեհավտանգ եղանակային պայմանները հիպոթետիկ աշխարհի հետ, որտեղ չկա արդյունաբերական դարաշրջանից ի վեր արձանագրված 1,4 աստիճան Ցելսիուսով տաքացումը: Նրանք պարզել են, որ ծայրահեղ հրդեհավտանգ պայմանները, որոնք այժմ Հյուսիսարևմտյան տարածքներում սպասվում են յուրաքանչյուր երկուսից վեց տարին մեկ, իսկ Օնտարիոյում՝ յուրաքանչյուր վեցից 15 տարին մեկ, առանց կլիմայի փոփոխության տեղի կունենային 40 տարվա ընթացքում մեկ անգամից էլ պակաս:cbc+1

Հետազոտության մեջ օգտագործվել է «Օրական ինտենսիվության ցուցանիշը» (Daily Severity Rating), որը չափում է, թե որքան դժվար է մարել հրդեհը բռնկվելուց հետո, որպեսզի քանակապես գնահատվի կլիմայի փոփոխության դերը: Այս մրցաշրջանում Կանադայում այրվել է ավելի քան 3,8 միլիոն հեկտար տարածք, ընդ որում այդ տարածքի մոտ 94 տոկոսը այրվել է հունիսի վերջից մինչև հուլիս ընկած հինգ շաբաթվա ընթացքում:worldweatherattribution+1

«2023 թվականից ի վեր Կանադայում տեսած անտառային հրդեհները իրենց մասշտաբով և ինտենսիվությամբ արմատապես տարբերվում են», ասել է Լոնդոնի Իմպերիալ քոլեջի աշխատակից, հետազոտության առաջատար հեղինակ Թեոդոր Քիփինգը:dailysabah

Գիտնականները հակադարձում են Թրամփին

Թրամփը հուլիսի 21-ին հայտարարել էր, որ Կանադան «ճիշտ չի կառավարում իր անտառները», իսկ կիրակի օրը լրագրողներին ասել էր, որ որոշել է պատժամիջոց կիրառել Կանադայի նկատմամբ: Հետազոտության մեջ ներգրավված և դրանից դուրս գտնվող գիտնականները մերժել են այդ ձևակերպումը:apnews

«Այն, ինչին մենք այստեղ բախվում ենք, ավելի շատ կլիմայի հետ կապված խնդիր է, քան անտառների կառավարման խնդիր», ասել է Կանադայի անտառային ծառայության հրդեհաբան և հետազոտության համահեղինակ Ջոնաթան Բուշեն: Վիկտորիայի համալսարանի կլիմայագետ Էնդրյու Ուիվերը հավելել է. «Նախագահ Թրամփը մատնացույց է անում ծուխը՝ անտեսելով Ամերիկայի հետքը դրա հետևում գտնվող կլիմայական պայմանների վրա»:apnews

Թոմփսոն Ռիվերս համալսարանի անտառային հրդեհների գիտնական Մայք Ֆլանիգանը, որը ներգրավված չի եղել հետազոտության մեջ, նշել է, որ կայծակից առաջացած հրդեհները կազմում են Կանադայում այրված հողատարածքների ավելի քան 90 տոկոսը, հաճախ հյուսիսային հեռավոր անտառներում, որտեղ հրշեջները չեն կարող ժամանել 30 րոպեանոց հանգուցային ժամանակահատվածում:cbc+1

Բնիկ համայնքներն ամենաշատն են տուժում

Զեկույցում ընդգծվում է, որ բնիկ համայնքները համաչափորեն ավելի շատ են տուժում, 1980-ից 2021 թվականների ընթացքում Կանադայի անտառային հրդեհների պատճառով տարհանվածների 42 տոկոսը կազմել են բնիկները, թեև նրանք կազմում են բնակչության ընդամենը 5 տոկոսը: Այս ամառ Օնտարիոյի «Առաջին ազգերի» տասներեք համայնքներ գտնվել են տարհանման հրամանների տակ:eos+1

«Եթե հոգ եք տանում որևէ մեկի մասին, բացի գերհարուստներից, պետք է դադարեցնեք հանածո վառելիքի այրումը», ասել է հետազոտության համահեղինակ Ֆրիդերիկե Օտտոն Լոնդոնի Իմպերիալ քոլեջից:apnews