Araştırma: İklim değişikliği Kanada’daki 2026 orman yangınları riskini ikiye katladı

World Weather Attribution tarafından Perşembe günü yayınlanan hızlı bir ilişkilendirme çalışmasına göre, insan kaynaklı iklim değişikliği, Kanada'nın Ontario ve Kuzeybatı Toprakları bölgelerinde yıkıcı yaz orman yangınlarını körükleyen aşırı yangın hava koşullarının yaşanma olasılığını iki katına çıkardı.apnews+1

Elde edilen bulgular, ABD'nin kuzeyine tehlikeli dumanlar gönderen ve 120 milyondan fazla insanı etkileyen yangınlardan Kanada'nın ormanları kötü yönetmesini sorumlu tutan ABD Başkanı Donald Trump'ın mükerrer iddialarıyla doğrudan çelişiyor.

Araştırmanın Ortaya Koydukları

Araştırmacılar, mevcut yangın hava koşullarını, sanayi öncesi dönemden bu yana meydana gelen 1,4 santigrat derecelik küresel ısınmanın olmadığı varsayımsal bir dünya ile karşılaştırdı. Elde edilen sonuçlara göre, şu anda Kuzeybatı Toprakları'nda her iki ila altı yılda bir, Ontario'da ise her altı ila 15 yılda bir görülmesi beklenen aşırı yangın hava koşulları, iklim değişikliği olmasaydı 40 yılda birden daha seyrek gerçekleşecekti.cbc+1

Çalışmada, iklim değişikliğinin rolünü ölçmek için bir yangının başladıktan sonra söndürülmesinin ne kadar zor olduğunu gösteren Günlük Şiddet Derecesi (Daily Severity Rating) kullanıldı. Bu sezon Kanada genelinde 3,8 milyon hektardan fazla alan yanarken, bu alanın yaklaşık yüzde 94'ü Haziran sonundan Temmuz sonuna kadar olan beş haftalık bir zaman diliminde kül oldu.worldweatherattribution+1

"2023'ten bu yana Kanada genelinde gördüğümüz orman yangınları, ölçek ve yoğunluk bakımından temelden farklı bir boyuta ulaştı" diyen Imperial College London'dan başyazar Theodore Keeping, durumun ciddiyetine dikkat çekti.dailysabah

Bilim İnsanlarından Trump'a Tepki

Trump, 21 Temmuz'da Kanada'nın "ormanlarını düzgün yönetmediğini" söylemiş ve Pazar günü gazetecilere Kanada için bir cezaya karar verdiğini belirtmişti. Araştırmada yer alan ve dışarıdan destek veren bilim insanları bu yaklaşımı reddetti.apnews

Kanada Orman Servisi'nde yangın uzmanı ve araştırmanın ortak yazarlarından Jonathan Boucher, "Burada karşı karşıya olduğumuz durum, orman yönetiminden ziyade iklimle ilgili bir sorundur" dedi. Victoria Üniversitesi'nden iklim bilimci Andrew Weaver ise şunları ekledi: "Başkan Trump dumana işaret ederken, bunun arkasındaki iklim koşullarında Amerika'nın parmak izi olduğunu görmezden geliyor."apnews

Araştırmada yer almayan Thompson Rivers Üniversitesi'nden orman yangını uzmanı Mike Flannigan, Kanada'da yanan alanların yüzde 90'ından fazlasına yıldırım düşmesinin neden olduğunu ve bu yangınların genellikle itfaiyecilerin kritik 30 dakikalık müdahale süresi içinde ulaşamayacağı uzak kuzey ormanlarında meydana geldiğini belirtti.cbc+1

En Büyük Bedeli Yerli Topluluklar Ödüyor

Raporda, yerli toplulukların nüfusun yalnızca yaklaşık yüzde 5'ini oluşturmasına rağmen, 1980 ile 2021 yılları arasında Kanada'daki orman yangını tahliyelerinin yüzde 42'sini oluşturarak orantısız bir şekilde etkilendiği vurgulandı. Bu yaz Ontario'daki on üç İlk Ulus (First Nations) topluluğu için tahliye emri çıkarıldı.eos+1

Imperial College London'dan araştırmanın ortak yazarı Friederike Otto, "Süper zenginler dışındaki insanları da önemsiyorsanız, fosil yakıt yakmayı bırakmalısınız" dedi.apnews