Հետազոտության համաձայն՝ 1979 թվականից ի վեր բևեռային սառցադաշտերը կորցրել են 11.3 տրիլիոն մետրիկ տոննա սառույց

1979 թվականից ի վեր Գրենլանդիայից և Անտարկտիդայից հալվել է մոտ 12.5 տրիլիոն տոննա, կամ 11.3 տրիլիոն մետրիկ տոննա սառույց, ինչը բավարար է մայրցամաքային Միացյալ Նահանգները հինգ ոտնաչափ խորությամբ ծածկելու համար։ Սա բևեռային սառույցի կորստի երբևէ իրականացված ամենաընդգրկուն արբանյակային գնահատումն է։ Չորեքշաբթի օրը Scientific Data ամսագրում հրապարակված արդյունքները ընդգծում են, թե ինչպես է մոլորակի երկու խոշորագույն սառցադաշտերի արագացված հալչումը վերափոխում ծովի մակարդակի բարձրացման գլոբալ հեռանկարը:nbcnews+1

Հիմնական պատճառը սառցադաշտերի արագացումն է, ոչ թե մակերեսային հալչումը

Հետազոտությունը, որը հայտնի է որպես Ice Sheet Mass Balance Inter-comparison Exercise (IMBIE), ղեկավարել են Նորթումբրիայի համալսարանի դոկտոր Ինես Օտոսական և պրոֆեսոր Էնդրյու Շեփերդը, ինչպես նաև Վաշինգտոնի համալսարանի դոկտոր Թայլեր Սաթերլին։ Թիմը համադրել է 27 առաքելություններից ստացված 42 անկախ արբանյակային հետազոտություններ, որոնցից մի քանիսը Գրենլանդիայի համար սկսվում են դեռևս 1972 թվականից:eurekalert

Ամենաուշագրավ բացահայտումներից մեկն այն է, որ սառույցի ընդհանուր կորստի 84%-ը պայմանավորված է ոչ թե մակերեսային հալչմամբ, այլ սառցադաշտերի արագացմամբ և օվկիանոս սառույցի արտահոսքով։ «Կորցրած սառույցի ավելի քան չորս հինգերորդը օվկիանոս է լցվել ավելի արագ հոսող սառցադաշտերի միջոցով, այլ ոչ թե հալվել մակերեսին, ինչը մեզ հուշում է, որ երկարաժամկետ միտումը պայմանավորված է տաքացող օվկիանոսի նկատմամբ սառցադաշտերի դինամիկ արձագանքով», — ասել է Օտոսական Gizmodo-ին:phys+2

Երկու սառցադաշտերն այժմ պատասխանատու են համաշխարհային ծովի մակարդակի բարձրացման մոտ մեկ քառորդի համար։ 1979 թվականից ի վեր ընդհանուր հալչումը օվկիանոսի մակարդակը բարձրացրել է մոտ 1.2 դյույմով (3.1 սանտիմետրով), որտեղ Գրենլանդիայի մասնաբաժինը ավելի մեծ է:esa+1

Արագացող միտում՝ կարճատև դադարներով

1990-ականներից ի վեր սառույցի կորուստները կտրուկ աճել են։ Գրենլանդիայում կորստի տեմպը 1980-ականների տարեկան մոտ 60 միլիարդ տոննայից 2010-ականներին հասել է 264 միլիարդի, մինչդեռ Անտարկտիդայում նույն ժամանակահատվածում այն 48 միլիարդից դարձել է 202 միլիարդ։ Արևմտյան Անտարկտիդայի սառույցի արտահոսքը, որը գլխավորում են Փայն Այլենդ և Թվեյթս սառցադաշտերը, աճում է յուրաքանչյուր տասնամյակում:eurekalert

2020-ից 2023 թվականներին ժամանակավոր դանդաղումը, որը պայմանավորված էր Արևելյան Անտարկտիդայում ռեկորդային ձյան տեղումներով և Գրենլանդիայում ավելի մեղմ ամառներով, մասամբ փոխհատուցեց կորուստները, սակայն գիտնականները զգուշացնում են, որ սա կարճաժամկետ տատանում է։ «Ծովի մակարդակի երեք սանտիմետր բարձրացումը կարող է փոքր թվալ, բայց դա ևս վեցից ինը միլիոն մարդու է վտանգում ափամերձ ջրհեղեղներով և էրոզիայով», — ասել է Շեփերդը:eurekalert