FATF-ը զգուշացնում է, որ հանցավոր խմբավորումները ստեղծում են սթեյբլքոյններ՝ ակտիվների բռնագրավումից խուսափելու համար

Ֆինանսական գործողությունների աշխատանքային խումբը (FATF) հինգշաբթի օրը հրապարակեց վիրտուալ ակտիվների վերաբերյալ իր յոթերորդ թիրախային թարմացումը՝ զգուշացնելով, որ կազմակերպված հանցավոր խմբերը միլիարդավոր անօրինական եկամուտներ են տեղափոխում կրիպտոարժույթի միջոցով, և որ որոշ հանցավոր ցանցեր սկսել են մշակել իրենց սեփական սթեյբլքոյնները, որոնք նախագծված են իշխանությունների կողմից սառեցմանը և բռնագրավմանը դիմակայելու համար:kfgo+2

Կազմակերպության փարիզյան գլխամասից հրապարակված զեկույցում նշվում է, որ կրիպտո-հանցագործությունները վերջին մեկ տարվա ընթացքում դարձել են ավելի «բարդ և փոխկապակցված», իսկ անօրինական դերակատարների կողմից սթեյբլքոյնների չարաշահումը կտրուկ աճել է:reuters+1

Կարգավորող առաջընթաց, կիրարկման բացեր

Թեև FATF-ը նշել է գլոբալ համապատասխանության որոշակի բարելավում, թարմացումը բացահայտել է օրենսդրական գործողությունների և արդյունավետ կիրարկման միջև մշտական բացը: Զեկույցը պարզել է, որ հետազոտված իրավասությունների 83%-ն արդեն ընդունել է «Ճամփորդական կանոնի» (Travel Rule) կիրարկման օրենսդրությունը՝ 2025 թվականի 73%-ի համեմատ: Այնուամենայնիվ, 2026 թվականի ապրիլի դրությամբ, գնահատված 149 իրավասություններից միայն 51-ն էր «հիմնականում համապատասխանում» FATF-ի կրիպտո ստանդարտներին, ինչը մեկ երրորդից մի փոքր ավելին է և նախորդ տարվա 29%-ի համեմատ աճ է գրանցել:fatf-gafi+2

Զեկույցում ասվում է, որ «զգալի բացեր» են մնում ռիսկերի գնահատումները կրիպտո-հանցագործությունները նվազեցնելու գործնական քայլերի վերածելու հարցում, ընդ որում կարգավորող մարմինները, ֆինանսական հաստատությունները և կրիպտո ընկերությունները բախվում են «զգալի և շարունակական մարտահրավերների»՝ խարդախ սխեմաներից և ներդրումային խարդախության ցանցերից եկող փողերի լվացման հոսքերը հայտնաբերելու և կանխելու գործում:kfgo

Սթեյբլքոյնները՝ որպես աճող սպառնալիք

Հանցավոր սթեյբլքոյնների մասին զգուշացումը ընդգծում է թվային ակտիվների վերաբերյալ FATF-ի մտահոգությունների աճը: 2026 թվականի մարտին կազմակերպությունը հրապարակեց առանձին թիրախային զեկույց սթեյբլքոյնների և չհյուրընկալվող դրամապանակների վերաբերյալ՝ ընդգծելով, թե ինչպես են գների կայունությունը և բավարար իրացվելիությունը սթեյբլքոյնները դարձնում անօրինական եկամուտների տեղափոխման նախընտրելի միջոց: Այդ նախորդ զեկույցում նշվում էր, որ որոշ իրավասություններ սկսել են պահանջել թողարկողներից սթեյբլքոյնների սմարթ պայմանագրերում ներդնել ծրագրավորվող վերահսկողության մեխանիզմներ՝ սառեցմանը և սև ցուցակում ընդգրկելուն աջակցելու համար:regulationtomorrow+1

Tether-ը՝ սթեյբլքոյնների ամենախոշոր թողարկողը, փետրվարին հայտարարեց, որ սառեցրել է 4,2 միլիարդ դոլարի իր թոքենները՝ անօրինական գործունեության հետ կապերի պատճառով, որից 3,5 միլիարդ դոլարը սառեցվել է 2023 թվականից ի վեր: Սակայն հանցավոր խմբերի կողմից հատուկ սթեյբլքոյնների մշակումը հուշում է, որ նրանք փորձում են ամբողջությամբ շրջանցել նման կենտրոնացված վերահսկողությունը:reuters

Գործողության կոչ

FATF-ը կոչ արեց կառավարություններին և մասնավոր հատվածին ուժեղացնել ռիսկերի վրա հիմնված վերահսկողությունը, բարելավել «Ճամփորդական կանոնի» կիրարկումը և ընդլայնել միջազգային համագործակցությունը՝ կարգավորող այն բացերը փակելու համար, որոնք շարունակում են շահագործել անօրինական դերակատարները: Կազմակերպությունը նշեց, որ քանի որ վիրտուալ ակտիվները բնույթով անսահման են, մեկ իրավասության մեջ կարգավորող ձախողումները կարող են գլոբալ հետևանքներ ունենալ:fatf-gafi+2