Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter

eurekalert+1phys+1physՄարդու կողմից առաջացրած կլիմայի փոփոխությունը 1940-ականներից ի վեր 18%-ից 20%-ով ուժգնացրել է Անտարկտիդայի ամենակարևոր սառցադաշտերից մեկի նահանջը՝ մի քանի կիլոմետրով ավելացնելով դրա դեպի ցամաք նահանջը, ասվում է հունիսի 28-ին The Cryosphere-ում հրապարակված հետազոտության մեջ:phys+2
Հետազոտությունը, որը ղեկավարել են King's College London-ի և British Antarctic Survey-ի գիտնականները, առաջինն է, որն անտարկտիկական խոշոր սառցադաշտի փոփոխությունները ուղղակիորեն վերագրում է մարդկային գործունեությանը:eurekalert+1
Pine Island Glacier-ը Արևմտյան Անտարկտիդայի սառցե վահանի մեծ մասը դրենաժում է դեպի Ամունդսենի ծով և հանդիսանում է համաշխարհային ծովի մակարդակի բարձրացման ամենամեծ գործոններից մեկը: Օգտագործելով սառցադաշտի վարքագիծը մոդելավորող համակարգ՝ հետազոտողները համեմատել են մարդածին գլոբալ տաքացմամբ և առանց դրա սցենարները: Մինչև 2015 թվականը մարդկային ազդեցությունը բացառող մոդելավորումները ցույց են տվել մոտ 4 կիլոմետրով ավելի քիչ նահանջ, ինչը կազմում է սառցադաշտի դիտարկված նահանջի մեկ հինգերորդից մի փոքր պակաս:phys+1
«Մեր արդյունքները ցույց են տալիս, որ կլիմայի փոփոխությունը զգալիորեն վատթարացրել է Pine Island Glacier-ի նահանջը», – ասել է գլխավոր հեղինակ, դոկտոր Ալեքս Բրեդլին՝ King's College London-ի Աշխարհագրության ամբիոնից: «Առանց քսաներորդ դարի կեսերից շրջակա օվկիանոսի կայուն տաքացման, սառցադաշտն այդքան հեռու չէր նահանջի»:eurekalert+1
Երկրաբանական գրառումները ցույց են տալիս, որ սառցադաշտը սկսել է արագ նահանջել 1940-ականներին, հավանաբար իր սառցե շելֆի տակ տաք օվկիանոսային ջրերի ավելի ուժեղ ներթափանցման պատճառով: Օվկիանոսի մարդածին տաքացումը, որը, ենթադրաբար, սկսվել է 1960-ականներին, ուժգնացրել է նահանջը այդ պահից հետո՝ սկզբնական նահանջի մեկնարկից մոտ երկու տասնամյակ անց:phys+1
Ապագային նայելով՝ մոդելները ենթադրում են, որ Pine Island Glacier-ը կարող է այս դարի վերջին կարճ ժամանակով կայունանալ, երբ հանդիպի իր տակ գտնվող ժայռային լեռնաշղթային: Այնուամենայնիվ, այդ դադարը հավանաբար ժամանակավոր է, եթե տաքացումը շարունակվի, և մարդկային ազդեցությունը 22-րդ դարում կրկին կդառնա նահանջի գերիշխող շարժիչ ուժը:phys
«Սառցե վահանները դանդաղ են արձագանքում», – ասել է Բրեդլին: «Այսօրվա արտանետումների ազդեցությունը դարեր շարունակ կձևավորի Անտարկտիդայի սառույցի կորուստը»:phys
Mira Adhikari-ն՝ British Antarctic Survey-ի սառցե վահանի մոդելավորողը, ասել է, որ բացահայտումները «ավելացնում են աճող ապացույցներն այն մասին, որ մարդու կողմից առաջացրած կլիմայի փոփոխությունը հավանաբար ազդում է նույնիսկ մոլորակի ամենահեռավոր շրջանների վրա: Անտարկտիդայում տեղի ունեցող փոփոխությունները գլոբալ հետևանքներ ունեն, հատկապես ծովի մակարդակի բարձրացման համար, ինչն ընդգծում է տաքացող աշխարհի հեռահար ազդեցությունները»:eurekalert+1