Ο Άρης φιλοξενούσε τεράστια μαγματικά συστήματα παρόμοια με της Γης, σύμφωνα με μελέτη

Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nature Astronomy στις 26 Ιουνίου αποκαλύπτει ότι ο Άρης φιλοξενούσε κάποτε τεράστια, διασυνδεδεμένα μαγματικά συστήματα συγκρίσιμα με εκείνα που βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια της Γης — παρά το γεγονός ότι ο Κόκκινος Πλανήτης στερείται των τεκτονικών πλακών που θεωρούνταν από καιρό προαπαιτούμενο για τέτοια γεωλογική πολυπλοκότητα.phys+2

Αποκωδικοποιώντας ένα κρυφό όριο

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης χρησιμοποίησαν σεισμικά δεδομένα από την αποστολή InSight της NASA για να διερευνήσουν ένα μυστηριώδες όριο περίπου 24 χιλιόμετρα κάτω από την αρειανή επιφάνεια. Συγκρίνοντας εκατοντάδες πιθανές συνθέσεις πετρωμάτων με τις σεισμικές καταγραφές χρησιμοποιώντας θερμοδυναμική μοντελοποίηση και στατιστικές τεχνικές, διαπίστωσαν ότι μόνο τα «υπερμαφικά» πετρώματα — πλούσια σε σίδηρο και μαγνήσιο αλλά φτωχά σε πυρίτιο — ταίριαζαν με τις ιδιότητες κάτω από το όριο, ενώ τα «μαφικά» πετρώματα με υψηλότερη περιεκτικότητα σε πυρίτιο βρίσκονταν από πάνω.ox+1

Η ομάδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτή η στρωματοποιημένη δομή σχηματίστηκε εκεί όπου το λιωμένο πέτρωμα συγκεντρώθηκε βαθιά υπόγεια και σταδιακά διαχωρίστηκε, αφήνοντας πυκνούς κρυστάλλους στη βάση του φλοιού, ενώ ελαφρύτερα, πιο εξελιγμένα τήγματα ανέβηκαν προς τα πάνω. Στη Γη, παρόμοιες διαδικασίες συμβαίνουν κάτω από ηφαιστειακά τόξα και συνδέονται με τον σχηματισμό ηπείρων.phys

«Παραδοσιακά υποθέταμε ότι ο ηφαιστειασμός στον Άρη ήταν σχετικά απλός σε σύγκριση με αυτόν της Γης», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Δρ. Tobermory Mackay-Champion, ο οποίος διεξήγαγε την έρευνα στην Οξφόρδη και τώρα βρίσκεται στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ. «Αλλά αυτή η ανακάλυψη υποδηλώνει ότι ο Άρης θα μπορούσε να διατηρήσει μεγάλα, μακρόβια συστήματα όπου το λιωμένο πέτρωμα εξελισσόταν και επεξεργαζόταν ξανά σε ολόκληρο τον φλοιό».eurekalert+1

Επανεξετάζοντας τις ανάγκες των πλανητών για κατοικησιμότητα

Η μελέτη υποδηλώνει ότι αυτό το θαμμένο στρώμα μπορεί να εκτείνεται πλευρικά για εκατοντάδες ή και χιλιάδες χιλιόμετρα σε ολόκληρο το βόρειο ημισφαίριο του Άρη, υποδεικνύοντας ένα φαινόμενο γνωστό ως «διαφλοιώδης μαγματισμός» — που προηγουμένως θεωρούνταν μοναδικό για τη Γη.the-independent+1

Ο συν-συγγραφέας καθηγητής Jon Wade από το Τμήμα Επιστημών της Γης της Οξφόρδης δήλωσε ότι τα ευρήματα έχουν ευρείες επιπτώσεις. «Αν ο Άρης μπορούσε να αναπτύξει αυτό το είδος σύνθετου φλοιού χωρίς τεκτονικές πλάκες, τότε ίσως οι συνθήκες που απαιτούνται για την κατοικησιμότητα να μπορούν να εμφανιστούν σε περισσότερους πλανήτες από ό,τι συνειδητοποιήσαμε, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είχαν απορριφθεί προηγουμένως λόγω μεγέθους ή της προφανούς έλλειψης τεκτονικής δραστηριότητας».phys

Χτίζοντας πάνω στην κληρονομιά του InSight

Η έρευνα βασίζεται σε παρατηρήσεις από το προσεδαφιστικό σκάφος InSight της NASA, το οποίο τοποθέτησε τον πρώτο σεισμογράφο στον Άρη το 2018 και κατέγραψε αρειοσεισμούς και προσκρούσεις μετεωροειδών μέχρι το τέλος της αποστολής το 2022. Τα δεδομένα συνεχίζουν να αποδίδουν ανακαλύψεις σχετικά με την εσωτερική δομή του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένου ενός ευρήματος του 2025 για πιθανό υγρό νερό στη βάση του ανώτερου φλοιού του Άρη. Η νέα μελέτη διεξήχθη από ερευνητές από τα Τμήματα Επιστημών της Γης και Στατιστικής της Οξφόρδης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ.pmc.ncbi.nlm.nih+1