Η ΕΕ απαγορεύει την καταστροφή απούλητων ρούχων και υποδημάτων

Η απαγόρευση της καταστροφής απούλητων ενδυμάτων, υποδημάτων και αξεσουάρ τέθηκε σε ισχύ σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση την Κυριακή 19 Ιουλίου, αποτελώντας ένα από τα πιο συγκεκριμένα βήματα του μπλοκ προς μια κυκλική οικονομία και μια άμεση πρόκληση στην πάγια πρακτική της βιομηχανίας μόδας να αποτεφρώνει ή να απορρίπτει σε χωματερές το πλεονάζον απόθεμα.

Τι προβλέπει η απαγόρευση

Σύμφωνα με τον Κανονισμό για τον Οικολογικό Σχεδιασμό Βιώσιμων Προϊόντων (ESPR), οι μεγάλες εταιρείες με περισσότερους από 250 εργαζομένους και καθαρό ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ απαγορεύεται πλέον να καταστρέφουν αποθέματα απούλητων ενδυμάτων, αξεσουάρ και υποδημάτων. Οι επιχειρήσεις πρέπει αντ' αυτού να δίνουν προτεραιότητα στη διατήρηση των προϊόντων σε χρήση, μέσω εκπτώσεων, εναλλακτικών αγορών, φιλανθρωπικών δωρεών ή προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση μέσω επισκευής και ανακαίνισης.dw+3

Η καταστροφή επιτρέπεται μόνο υπό περιορισμένες συνθήκες, όπως όταν τα είδη είναι μη ασφαλή, κατεστραμμένα, παραποιημένα ή έχουν απορριφθεί από φιλανθρωπικές οργανώσεις μετά από τεκμηριωμένες προσπάθειες δωρεάς. Οι εταιρείες που βασίζονται σε αυτές τις εξαιρέσεις πρέπει να παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία και να δημοσιεύουν ετήσιες εκθέσεις για τα απορριφθέντα αγαθά, με τα αρχεία να διατηρούνται για πέντε έτη ώστε να επιτρέπεται ο έλεγχος από τις εθνικές αρχές. Μια τυποποιημένη μορφή γνωστοποίησης θα ισχύει από τον Φεβρουάριο του 2027.fibre2fashion+3

Στο στόχαστρο η γρήγορη μόδα και τα είδη πολυτελείας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι μεταξύ 4% και 9% των απούλητων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων στην ΕΕ καταλήγουν σε χωματερές ή αποτεφρωτήρες κάθε χρόνο. Ο κανονισμός στοχεύει τόσο στην υπερπαραγωγή της γρήγορης μόδας (fast fashion) όσο και στην ιστορική πρακτική του τομέα πολυτελείας να καταστρέφει το πλεονάζον απόθεμα για να διατηρεί τη σπανιότητα της μάρκας.fabricandgarment+3

Οι μεσαίες επιχειρήσεις θα αντιμετωπίσουν τις ίδιες υποχρεώσεις από τον Ιούλιο του 2030, ενώ οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις εξαιρούνται. Οι εθνικές αρχές σε κάθε κράτος μέλος θα επιβλέπουν την επιβολή και ενδέχεται να επιβάλλουν πρόστιμα για παραβάσεις.productsofchange+2

Μια διετής πορεία προς την εφαρμογή

Ο ESPR τέθηκε σε ισχύ τον Ιούλιο του 2024, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υιοθετεί τις λεπτομερείς κατ' εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις στις 9 Φεβρουαρίου 2026, ώστε να δοθεί χρόνος στις επιχειρήσεις να προετοιμαστούν. Ο κανονισμός συμφωνήθηκε αρχικά από τους διαπραγματευτές της ΕΕ τον Δεκέμβριο του 2023. Όπως δήλωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε ανακοίνωση πριν από την ημερομηνία εφαρμογής της απαγόρευσης, το μέτρο στοχεύει στο να αποτρέψει τη σπατάλη πολύτιμων προϊόντων και των πόρων που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή τους.eureporter+3