Επικεφαλής ΔΟΑΕ: Ο αντιδραστήρας της εποχής Άσαντ κατασκευάστηκε για πυρηνικά όπλα

Ένας μυστικός πυρηνικός αντιδραστήρας που κατασκευάστηκε υπό το καθεστώς του έκπτωτου Σύρου ηγέτη Μπασάρ αλ Άσαντ ήταν σχεδόν έτοιμος και διαμορφωμένος για την παραγωγή σχάσιμου υλικού για πυρηνικά όπλα, δήλωσε τη Δευτέρα ο επικεφαλής της υπηρεσίας πυρηνικής ενέργειας του ΟΗΕ.

Ο Γενικός Διευθυντής του ΔΟΑΕ Ραφαέλ Γκρόσι έκανε την ανακοίνωση κατά την έναρξη της τριμηνιαίας συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου του οργανισμού στη Βιέννη, χαρακτηρίζοντας τον αντιδραστήρα ως μια «πολύ σοβαρή ανησυχία για τη διάδοση πυρηνικών όπλων». Η έρευνα, την οποία ο ΔΟΑΕ περιέγραψε ως «ιστορική ανακάλυψη», αποκάλυψε περίπου 73 μετρικούς τόνους μεταλλικού φυσικού ουρανίου, κυρίως με τη μορφή καυσίμου αντιδραστήρα, μαζί με μια μονάδα κατασκευής καυσίμων και έναν χώρο αποθήκευσης πυρηνικών αποβλήτων, κανένα από τα οποία δεν είχε δηλωθεί στον οργανισμό.apnews+2

Αποκαλύφθηκε ένα μυστικό πρόγραμμα

«Δεν ήθελαν να μάθει ο κόσμος τι έκαναν», δήλωσε ο Γκρόσι στους δημοσιογράφους, προσθέτοντας ότι ο αντιδραστήρας στην τοποθεσία Ντέιρ αλ Ζορ στην ανατολική Συρία «είχε σχεδόν ολοκληρωθεί» πριν καταστραφεί από ισραηλινά μαχητικά σε αεροπορική επιδρομή το 2007. Το Ισραήλ παραδέχτηκε δημόσια την επιδρομή μόλις το 2018.al-monitor

«Δεδομένης της διαμόρφωσης και των τεχνικών χαρακτηριστικών αυτού του τύπου αντιδραστήρα, πρόκειται για μια εγκατάσταση πολύ αποδοτική στην παραγωγή σχάσιμου υλικού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί άμεσα για την κατασκευή πυρηνικών όπλων», δήλωσε ο Γκρόσι, προειδοποιώντας ωστόσο ότι οι προθέσεις των πρώην αρχών «δεν μπορούν να κριθούν».reuters+1

Επιθεωρητές του ΔΟΑΕ επισκέφθηκαν την τοποθεσία Ντέιρ αλ Ζορ και μια δεύτερη μη κατονομαζόμενη τοποθεσία τον περασμένο μήνα, αφού η σημερινή κυβέρνηση της Συρίας, η οποία ανέλαβε την εξουσία μετά την ανατροπή του Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, αποκάλυψε οικειοθελώς τις τοποθεσίες. Ο Γκρόσι δήλωσε ότι είναι «πολύ πιθανό» οι πρώην συριακές αρχές να πραγματοποίησαν εκρήξεις στην τοποθεσία για να εμποδίσουν οποιαδήποτε μελλοντική έρευνα.al-monitor

Αναπάντητα ερωτήματα για τη Βόρεια Κορέα

Ο ΔΟΑΕ δήλωσε για πρώτη φορά το 2011 ότι η τοποθεσία Ντέιρ αλ Ζορ «πολύ πιθανόν» στέγαζε πυρηνικό αντιδραστήρα και ότι οι πληροφορίες του υποδείκνυαν ότι είχε κατασκευαστεί με τη βοήθεια της Βόρειας Κορέας. Ο Γκρόσι δήλωσε τη Δευτέρα ότι δεν έχει λάβει εντολή από το διοικητικό συμβούλιο να διερευνήσει περαιτέρω τις φερόμενες διασυνδέσεις με τη Βόρεια Κορέα.al-monitor

Το Ινστιτούτο για την Επιστήμη και τη Διεθνή Ασφάλεια, ένας ερευνητικός οργανισμός για τη μη διάδοση των πυρηνικών με έδρα την Ουάσινγκτον, ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι ενώ τα ευρήματα του ΔΟΑΕ παρείχαν «επιβεβαίωση και νέες λεπτομέρειες», «δεν προσφέρουν εκπλήξεις ούτε καλύπτουν τα κενά σχετικά με το πλήρες εύρος του προγράμματος του αντιδραστήρα και της επανεπεξεργασίας, καθώς και τη συνεργασία της Συρίας με τη Βόρεια Κορέα».al-monitor

Προς το κλείσιμο του φακέλου

Ένα σχέδιο ψηφίσματος που αναμένεται να υποβληθεί στο 35μελές διοικητικό συμβούλιο του ΔΟΑΕ αυτή την εβδομάδα προτείνει το κλείσιμο του φακέλου διασφαλίσεων που άνοιξε το 2011. Ο Γκρόσι επαίνεσε τη «θαρραλέα απόφαση» της Δαμασκού να συνεργαστεί και δήλωσε ότι ο οργανισμός θα συνεχίσει να εργάζεται με τη Συρία για τη διασφάλιση του ανακτηθέντος πυρηνικού υλικού.reuters+1