Εκτοξεύονται οι τιμές των σιτηρών: Η κρίση στο Ορμούζ και το Ελ Νίνιο πιέζουν την παγκόσμια προσφορά τροφίμων

Οι διεθνείς τιμές των σιτηρών καταγράφουν απότομη άνοδο, καθώς ο συνδυασμός των αναταραχών στα Στενά του Ορμούζ λόγω του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν, της εκτόξευσης των τιμών του πετρελαίου και της ενίσχυσης του φαινομένου Ελ Νίνιο απειλεί τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων κατά τους τελευταίους μήνες του 2026.

Το «σημείο συμφόρησης» των λιπασμάτων

Τα Στενά του Ορμούζ, το στενό θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ του Ιράν και της Αραβικής Χερσονήσου, έχουν γίνει το επίκεντρο μιας βαθύτερης αγροτικής κρίσης. Σύμφωνα με στοιχεία της Chosun Ilbo, οι τιμές της αμερικανικής βρώμης σημείωσαν άλμα 18,9% τον τελευταίο μήνα στις διεθνείς αγορές προθεσμιακών συμβολαίων, ενώ το αμερικανικό καλαμπόκι ενισχύθηκε κατά 16,2% και η σόγια κατά 11,4%.chosun

Ο Hong Seong-gi, ερευνητής στην LS Securities, υπέδειξε τον αποκλεισμό λόγω του πολέμου στο Ιράν ως τον βασικό μοχλό πίεσης, σημειώνοντας ότι περίπου το 35% της ουρίας, το 25% της αμμωνίας και το 44% του θείου που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή φωσφορικών λιπασμάτων διέρχονται από τα στενά. Έκθεση των Ηνωμένων Εθνών από τον Αύγουστο διαπίστωσε ότι ο συνολικός όγκος εξαγωγών μέσω του περάσματος του Ορμούζ μειώθηκε κατά 54% μεταξύ Απριλίου 2025 και Απριλίου 2026. Ο FAO είχε προειδοποιήσει νωρίτερα ότι η έλλειψη λιπασμάτων λόγω των αναταραχών στο Ορμούζ θα οδηγούσε σε χαμηλότερες αποδόσεις και συρρίκνωση των αποθεμάτων τροφίμων κατά το δεύτερο μισό του 2026 και το 2027.fao+2

Το πετρέλαιο και οι γεωπολιτικές πιέσεις επιτείνουν την κρίση

Η άνοδος των τιμών του αργού πετρελαίου επιβαρύνει ολόκληρο το δίκτυο παραγωγής και διανομής σιτηρών. Το αργό τύπου Dubai έκλεισε κοντά στα 102 δολάρια ανά βαρέλι στις 4 Σεπτεμβρίου, σημειώνοντας άλμα περίπου 30% σε διάστημα ενός μήνα, ενώ το Brent και το West Texas Intermediate ενισχύθηκαν κατά 13-14% την ίδια περίοδο. Ο παρατεταμένος πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας συνεχίζει να επιτείνει το πρόβλημα, καθώς οι χώρες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές στρέφουν τις αγορές σιτηρών τους μακριά από την Ουκρανία προς τις ΗΠΑ, το Καζακστάν και την Αργεντινή, διογκώνοντας τα ασφάλιστρα εξαγωγών.chosun

Το CNBC ανέφερε στα τέλη Αυγούστου ότι οι τιμές του καλαμποκιού και του σιταριού εκτινάχθηκαν στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών και πλέον ετών, λόγω των αυξανόμενων ανησυχιών για την προσφορά και των προβλημάτων στις ουκρανικές εξαγωγές.cnbc

Ο αστάθμητος παράγοντας του Ελ Νίνιο

Επιβαρύνοντας περαιτέρω αυτές τις πιέσεις, το Κέντρο Κλιματικής Πρόβλεψης της NOAA ανέφερε τον Αύγουστο ότι υπάρχει πιθανότητα μεγαλύτερη από 90% για ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο κατά το φθινόπωρο και τον χειμώνα του 2026-27 στο βόρειο ημισφαίριο, με πιθανότητα 69% το φαινόμενο να ξεπεράσει σε ένταση οποιοδήποτε Ελ Νίνιο έχει παρατηρηθεί από το 1950. Τα κύματα καύσωνα-ρεκόρ στη Βόρεια Αμερική και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ήδη υποβαθμίσει τις προβλέψεις για τη συγκομιδή.cpc.ncep.noaa+1

Οι ειδικοί του αγροτικού τομέα προειδοποιούν ότι η κρίση ενδέχεται να επεκταθεί πολύ πέραν του τρέχοντος έτους. Εάν τα προβλήματα στην προμήθεια λιπασμάτων επιμείνουν κατά την περίοδο σποράς Μαρτίου-Απριλίου, η παραγωγικότητα κατά το τρίτο και τέταρτο τρίμηνο θα μπορούσε να μειωθεί, και ακόμη και αν οι συνθήκες ομαλοποιηθούν μετά από μια κακή συγκομιδή, η ανάκαμψη των αποδόσεων μπορεί να απαιτήσει πάνω από έναν χρόνο. Η ινδική χρηματιστηριακή PL Capital συμμερίστηκε αυτές τις ανησυχίες σε έκθεση στρατηγικής της, προειδοποιώντας ότι ένα ισχυρότερο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένου του καφέ, του κακάο, του φοινικέλαιου και της σόγιας, αυξάνοντας τις πιέσεις στον παγκόσμιο πληθωρισμό των τροφίμων.investmentguruindia+1