29 χώρες υπέγραψαν συμφωνία για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου φορέα τεχνητής νοημοσύνης υπό την ηγεσία της Κίνας

Είκοσι εννέα χώρες υπέγραψαν την Πέμπτη στη Σαγκάη συμφωνία για την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Συνεργασίας για την Τεχνητή Νοημοσύνη (WAICO), ενός διακυβερνητικού φορέα που αντιπροσωπεύει την πιο φιλόδοξη προσπάθεια του Πεκίνου μέχρι σήμερα να διαμορφώσει την παγκόσμια διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης και να αμφισβητήσει τα πλαίσια που καθοδηγούνται από τη Δύση για τη ρύθμιση της τεχνολογίας.

Η τελετή υπογραφής πραγματοποιήθηκε ενόψει του Παγκόσμιου Συνεδρίου Τεχνητής Νοημοσύνης 2026 και της Συνάντησης Υψηλού Επιπέδου για την Παγκόσμια Διακυβέρνηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, που έχουν προγραμματιστεί να διεξαχθούν από τις 17 έως τις 20 Ιουλίου στη Σαγκάη. Ο Κινέζος Υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι υπήρξε κεντρικό πρόσωπο στην προώθηση του οργανισμού, τον οποίο η Κίνα πρότεινε για πρώτη φορά τον Ιούλιο του 2025, όταν ο Πρωθυπουργός Λι Τσιανγκ ανακοίνωσε την πρωτοβουλία στο Παγκόσμιο Συνέδριο Τεχνητής Νοημοσύνης.reuters+2

Μια πλατφόρμα για τον Παγκόσμιο Νότο

Ο WAICO έχει σχεδιαστεί γύρω από τρεις επιχειρησιακούς στόχους: την εμβάθυνση της συνεργασίας στην καινοτομία μέσω μιας «πλατφόρμας αντιστοίχισης προσφοράς-ζήτησης» που συνδέει χώρες με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης με εκείνες που τις χρειάζονται, την προώθηση της χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης για τη γεφύρωση αυτού που το Πεκίνο αποκαλεί «χάσμα ευφυΐας» και την ενίσχυση της συνεργατικής διακυβέρνησης μέσω της ευθυγράμμισης των αναπτυξιακών στρατηγικών και των τεχνικών προτύπων.chinadiplomacy

Η συμμετοχή στον οργανισμό είναι ανοιχτή σε κάθε κυρίαρχο κράτος, χωρίς έλεγχο αξιών ή τύπου καθεστώτος για την είσοδο — ένα χαρακτηριστικό που τον διαφοροποιεί από πρωτοβουλίες υπό τη δυτική ηγεσία, όπως η Διαδικασία της Χιροσίμα για την Τεχνητή Νοημοσύνη της G7 ή το δίκτυο ινστιτούτων ασφάλειας τεχνητής νοημοσύνης που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ. Η Κίνα έχει παρουσιάσει τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου ως τους κύριους δικαιούχους της συμφωνίας.simoninstitute+1

Γεωπολιτικό πλαίσιο

Η ίδρυση του WAICO έρχεται εν μέσω βαθιών ρωγμών στη διεθνή διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης. Σε πρόσφατη σύνοδο κορυφής της G7, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επέκρινε τους περιορισμούς των ΗΠΑ στις εξαγωγές τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης ως «πολύ εθνικιστικούς». Εν τω μεταξύ, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προχωρήσει σε αυστηροποίηση των ελέγχων εξαγωγών για προηγμένα τσιπ και μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.giggleacademy

Η προσέγγιση της Κίνας αντιμετωπίζει τη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης κυρίως ως ζήτημα ανάπτυξης και όχι ως ζήτημα ασφάλειας ή ευθυγράμμισης αξιών. Ο οργανισμός θα έχει την έδρα του στη Σαγκάη, την ίδια πόλη που φιλοξενεί το ετήσιο Παγκόσμιο Συνέδριο Τεχνητής Νοημοσύνης της Κίνας.simoninstitute+1

Η ώθηση της Κίνας για διακυβέρνηση

Ο Γουάνγκ Γι περιέγραψε την πρωτοβουλία ως μία από τις εννέα προτεραιότητες μεταρρύθμισης της παγκόσμιας διακυβέρνησης κατά τη διάρκεια ομιλίας του στη Νέα Υόρκη τον Μάιο του 2026, λέγοντας στους συγκεντρωμένους διπλωμάτες ότι η Κίνα «καλωσορίζει όλα τα μέρη να συμμετάσχουν στην προώθηση της τεχνητής νοημοσύνης για το καλό». Μια λευκή βίβλος του Ιουνίου 2026 από το Κρατικό Συμβούλιο της Κίνας περιέγραψε περαιτέρω το οργανωτικό πλαίσιο.china-mission+2

Το Ινστιτούτο Simon για τη Μακροπρόθεσμη Διακυβέρνηση σημείωσε ότι ο WAICO αντιπροσωπεύει μια απομάκρυνση από τα υπάρχοντα πολυμερή τεχνολογικά όργανα, συνδυάζοντας την ανοιχτή συμμετοχή με μια ατζέντα που βασίζεται ρητά στην ανάπτυξη και όχι στη ρυθμιστική εναρμόνιση. Το αν ο φορέας μπορεί να προσελκύσει συμμετοχή πέρα από τους αρχικούς υπογράφοντες —ιδιαίτερα από τις μεγάλες δυτικές οικονομίες— παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα καθώς το Παγκόσμιο Συνέδριο Τεχνητής Νοημοσύνης ανοίγει αυτή την εβδομάδα στη Σαγκάη.simoninstitute