ჰორმუზის კრიზისი თხევადი გაზისა და სასუქების გლობალურ ვაჭრობას ცვლის

ჰორმუზის სრუტე ფაქტობრივად ჩაკეტილი რჩება მას შემდეგ, რაც ხუთ თვეზე მეტი ხნის წინ, 2026 წლის თებერვლის ბოლოს, ირანის წინააღმდეგ აშშ-ის და ისრაელის საჰაერო ომი დაიწყო. ეს ხანგრძლივი შეფერხება ახლა ცვლის გლობალურ სავაჭრო ნაკადებს სხვადასხვა საქონლისთვის, თხევადი გაზიდან დაწყებული სასუქებით დასრულებული.wikipedia+1

თხევადი გაზის შეცვლილი სავაჭრო მარშრუტები

ბლოკადამ შეაჩერა თხევადი გაზის (LPG) ექსპორტი საუდის არაბეთიდან, კატარიდან, არაბთა გაერთიანებული საამიროებიდან და ირანიდან, რამაც მყიდველები მთელ მსოფლიოში აიძულა ალტერნატიული წყაროები ეპოვათ. კრიზისამდე ჰორმუზის სრუტეში ყოველდღიურად დაახლოებით 54 ნავთობის, ქიმიური ნივთიერებებისა და თხევადი გაზის ტანკერი გადიოდა; მაისის ბოლოსთვის ეს მაჩვენებელი დღეში საშუალოდ 11 გემამდე შემცირდა. ინდოეთმა, რომელსაც თხევადი გაზის დაახლოებით 90% ახლო აღმოსავლეთიდან შემოაქვს, მარტში ბოლო ათწლეულების განმავლობაში ყველაზე მძიმე საყოფაცხოვრებო გაზის კრიზისი განიცადა, როდესაც სახელმწიფო საცალო მოვაჭრეების გაყიდვები წლიურად 17%-ზე მეტით შემცირდა.baystreet+1

მთავარ ბენეფიციარად ამერიკის შეერთებული შტატები მოგვევლინა. ამერიკული თხევადი გაზის ექსპორტი, რომელიც ფიქლის რევოლუციის შემდეგ ისედაც ყველაზე დიდია მსოფლიოში, მკვეთრად გაიზარდა, რადგან აზიელმა და ევროპელმა მყიდველებმა შესყიდვები სპარსეთის ყურის ნაცვლად სხვა მიმართულებით გადაამისამართეს. ტეხასის ყურის სანაპიროდან პროპანის ფასები ივნისის შუა რიცხვებისთვის ომამდელ დონესთან შედარებით დაახლოებით 25%-ით გაიზარდა. ინდოეთი ახლა ამერიკულ პროპანზე გადადის, ხოლო მოქნილი ფლოტის მქონე კერძო სავაჭრო კომპანიები გადამწყვეტ როლს ასრულებენ მიწოდების ჯაჭვების შენარჩუნებაში.baystreet

სასუქების ფასები ზეწოლის ქვეშ

შეფერხება ბევრად სცილდება ენერგეტიკულ ბაზრებს. Ballance Agri-Nutrients-მა, ახალი ზელანდიის ფერმერთა კოოპერატივმა, აგვისტოს სასუქების მიმოხილვაში გააფრთხილა, რომ გოგირდის, შარდოვანასა და დიამონიუმის ფოსფატის (DAP) ფასები კვლავ „ძალიან მგრძნობიარეა ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე მოვლენების მიმართ“. ჰორმუზის სრუტეში შეფერხებები დასახელდა ფასების მთავარ რისკად სამხრეთ ნახევარსფეროს საგაზაფხულო სეზონის წინ.farmersweekly

გოგირდის ფასები ისტორიულად მაღალ დონეზეა შეზღუდული მიწოდებისა და გადაზიდვების გაურკვევლობის გამო, ხოლო შარდოვანას ბაზარზე, მიუხედავად გარკვეული სტაბილიზაციისა, ფასების ახალი ზრდა დაფიქსირდა კონფლიქტის გაგრძელებასთან ერთად. ილინოისის უნივერსიტეტის მარტის ანალიზმა აჩვენა, რომ შარდოვანას ფასები კრიზისის პირველ კვირებში უკვე 28%-ზე მეტით გაიზარდა, ხოლო Bank of America-ს შეფასებით, ზოგიერთი სასუქის ფასი 30%-დან 40%-მდე გაიზარდა, იტყობინება Forbes.farmdocdaily.illinois+2

ახალი დიპლომატიური სიგნალები

შესაძლოა, ვითარების გარკვეული შემსუბუქება გამოიკვეთოს. ირანმა და ომანმა ამ კვირაში განაცხადეს, რომ მიაღწიეს შეთანხმებას სრუტეში გადაზიდვის ახალი მარშრუტის შემოთავაზებულ კოორდინატებზე. ამ მოვლენას ენერგეტიკული ბაზრები და მთავრობები ყურადღებით აკვირდებიან. თუმცა, გამოიწვევს თუ არა ეს შეთანხმება კომერციული მიმოსვლის რეალურ აღდგენას, ჯერ კიდევ გაურკვეველია.aljazeera+1

„შეფერხება ნამდვილად იქცა ახალ რეალობად“, განაცხადა Ballance-ის შესყიდვების ხელმძღვანელმა შეინ კრინმა. „სასუქების მიწოდების დიდი ნაწილი დაკავშირებულია სპარსეთის ყურის რეგიონთან, რაც ახალზელანდიელი ფერმერებისა და მწარმოებლების მიერ გამოყენებულ ბევრ პროდუქტს განსაკუთრებით მგრძნობიარეს ხდის ამ რეგიონში მიმდინარე მოვლენების მიმართ“.farmersweekly