Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

labrujulaverde+2.smarthistory+1.smarthistory.labrujulaverde+1.labrujulaverde+1.მერიდას არქეოლოგიის ინსტიტუტის არქეოლოგებმა სამხრეთ-დასავლეთ ესპანეთში, ტარტესოსის დასახლება კასას დელ ტურუნუელოში, აღმოაჩინეს ის, რაც დასავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში უძველეს ბერძნულ მარმარილოს საკურთხევლად მიიჩნევა. ის ძვ. წ. V საუკუნით თარიღდება და დამზადებულია პროკონესური მარმარილოსგან, რომელიც მოპოვებულია თანამედროვე თურქეთის კუნძულ მარმარაზე.
პროკონესური მარმარილო, მასალა, რომლისგანაც კასას დელ ტურუნუელოს საკურთხეველი დამზადდა, წარმოშობით ძველი პროკონესოსიდან (თანამედროვე მარმარას კუნძული) მოდის, რომელიც თურქეთში, მარმარილოს ზღვაში მდებარეობს. ეს გამორჩეული საშუალო და მსხვილმარცვლოვანი თეთრი მარმარილო, რომელიც ხშირად ხასიათდება ნაცრისფერი ზოლებით, ანტიკურ ხანაში ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ მოპოვებული და გავრცელებული მარმარილო იყო. კუნძულის კარიერები მოიცავს 40 კვ. კმ-ზე მეტ შთამბეჭდავ ფართობს, რომელიც ორიენტირებულია სარაილარის ნავსადგურის გარშემო, რაც ამ ძვირფასი მასალის ექსპორტის მთავარ ცენტრს წარმოადგენდა.marmoraasiatica.uw+1
მარმარილოს დამუშავება ჯერ კიდევ არქაულ პერიოდში (ძვ. წ. VI საუკუნე) დაიწყო, ხოლო ადრეულ მნიშვნელოვან გამოყენებებს შორის იყო ეფესოს პირველი არტემიზიონი და ჰალიკარნასში მაუსოლოს სასახლის ფასადი. მიუხედავად იმისა, რომ ესპანეთში აღმოჩენილი საკურთხეველი დასავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში იშვიათ მაგალითს წარმოადგენს, პროკონესური მარმარილო ფართოდ გამოიყენებოდა მთელ ანტიკურ სამყაროში პრესტიჟულ პროექტებში, მათ შორის სტამბოლის აია-სოფიასა და ცისფერ მეჩეთში, ეფესოს არტემიდეს ტაძარში, მაქსენტიუსის ბაზილიკასა და რომში სეპტიმიუს სევერუსის თაღში. მარმარილოს ფართო გავრცელება, მიუხედავად იმისა, რომ ის არ შეესაბამებოდა ლუნას ან პარიული მარმარილოს ხარისხს, მეტყველებს კარიერების სტრატეგიულ მდებარეობაზე ზღვაზე შესანიშნავი წვდომით, რამაც ამ მძიმე მასალის დიდ მანძილზე ტრანსპორტირება ეკონომიკურად მომგებიანი გახადა.artofmaking+3
კასას დელ ტურუნუელოში ბერძნული მარმარილოს საკურთხევლის აღმოჩენა ტარტესოსის ცივილიზაციასა და ბერძნულ სამყაროს შორის დახვეწილი სავაჭრო ქსელების დამაჯერებელ მტკიცებულებას იძლევა. ამ შიდა ტერიტორიაზე, რომელიც ტიპური სანაპირო სავაჭრო პუნქტებისგან მოშორებით მდებარეობს, აღმოჩნდა არა მხოლოდ პროკონესური მარმარილოს საკურთხეველი, არამედ ათენური სასმელი თასები, მაკედონიური მინა და პენტელური მარმარილოს ქანდაკების ფრაგმენტები. ეს აღმოჩენები ეჭვქვეშ აყენებს ტარტესოსის, როგორც ბერძნული და ფინიკიური კულტურის მხოლოდ პასიური მიმღების, ტრადიციულ შეხედულებას და წარმოაჩენს საზოგადოებას ფართო ხმელთაშუაზღვისპირული კავშირებითა და მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ძალით.arkeonews+1
იბერიის ნახევარკუნძულის სიღრმეში ასეთი ძვირფასი იმპორტირებული საქონლის არსებობა ადასტურებს, რომ ტარტესოსის გავლენა სანაპირო ზონებს გასცდა; ბერძნული კერამიკა აღმოჩენილია არაგონის ჩრდილოეთით, კაბესო დე ალკალაშიც კი. ტარტესელები იყენებდნენ თავიანთ მინერალურ სიმდიდრეს — განსაკუთრებით ლითონებსა და მადნებს — ამ შორსმიმავალი სავაჭრო ურთიერთობების დასამყარებლად. მათი კომერციული დახვეწილობა კიდევ უფრო დასტურდება ადგილის ეკონომიკური ინფრასტრუქტურით, მათ შორის ღუმელებით, საქსოვი დაზგის სიმძიმეებით, მარცვლეულის წისქვილებითა და იშვიათი ბრინჯაოს მეთუნის ბორბლით, რაც ხაზს უსვამს მრავალფეროვან საწარმოო საქმიანობას, რომელიც მხარს უჭერდა მათ მონაწილეობას ხმელთაშუაზღვისპირულ გაცვლით ქსელებში. ამ კომპლექსურმა სავაჭრო სისტემამ საბოლოოდ გარდაქმნა ტარტესოსის საზოგადოება, რადგან მათ სწრაფად აითვისეს აღმოსავლური სამშენებლო სტილები, ხელოვნების ფორმები და კულტურული პრაქტიკები, საკუთარი გამორჩეული იდენტობის შენარჩუნებასთან ერთად.factcheck.afp+1
საკურთხევლის ძვ. წ. V საუკუნით დათარიღება მას ხმელთაშუაზღვისპირეთში ბერძნული კულტურული ექსპანსიის მნიშვნელოვან პერიოდში ათავსებს. არქეოლოგიური ანალიზი ამ ვადებს ადასტურებს საკურთხევლის სტილისტური მახასიათებლებისა და კასას დელ ტურუნუელოში სხვა თანადროულ არტეფაქტებთან ერთად მისი აღმოჩენის კონტექსტის საფუძველზე. ეს დათარიღება მას აქცევს არა მხოლოდ დასავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში უძველეს ბერძნულ მარმარილოს საკურთხევლად, არამედ იბერიის ნახევარკუნძულის სიღრმეში ნაპოვნი აზიური მარმარილოს იშვიათ მაგალითად.greekreporter+2
საკურთხევლის ქრონოლოგია ემთხვევა ტარტესოსის კულტურის აყვავების პერიოდს, რომელიც სამხრეთ იბერიაში ძვ. წ. VIII-დან V საუკუნემდე ყვაოდა. მისი ცერემონიალური განთავსება ფუფუნების საგნებს შორის, მათ შორის ათენურ კერამიკულ თასებთან ერთად, ამ პერიოდში ადგილის რიტუალურ მნიშვნელობას უსვამს ხაზს. ეს დრო განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რადგან ის წარმოადგენს რეგიონში ბერძნული გავლენის პიკს რომაული ძალაუფლების საბოლოო აღზევებამდე, რაც მსგავსია ხმელთაშუაზღვისპირეთში ნაპოვნი სხვა ელინური კულტურული არტეფაქტებისა, როგორიცაა სიცილიაში, სეგესტაში აღმოჩენილი საკურთხეველი.arkeonews+2