Νομπελίστας υπερασπίζεται τη θεωρία για το επιταχυνόμενο σύμπαν απέναντι σε νέες αμφισβητήσεις

Ένας πυλώνας της σύγχρονης κοσμολογίας, ηλικίας ενός τετάρτου του αιώνα, σύμφωνα με τον οποίο η διαστολή του σύμπαντος επιταχύνεται λόγω μιας μυστηριώδους «σκοτεινής ενέργειας», αντιμετωπίζει νέα αμφισβήτηση από ερευνητικές ομάδες, οι οποίες υποστηρίζουν ότι τα δεδομένα των υπερκαινοφανών αστέρων ίσως δεν είναι τόσο ακλόνητα όσο πιστεύαμε.

Μελέτη του Ινστιτούτου Tata αμφισβητεί τη σκοτεινή ενέργεια

Ομάδα με επικεφαλής τον ομότιμο καθηγητή Subir Sarkar του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, μαζί με τους ερευνητές Animesh Sah και Mohamed Rameez από το Ινστιτούτο Θεμελιωδών Ερευνών Tata στη Βομβάη, δημοσίευσε επιστολή στο Monthly Notices of the Royal Astronomical Society τον Ιούνιο, υποστηρίζοντας ότι ο κατάλογος Pantheon+ με περισσότερους από 1.700 υπερκαινοφανείς τύπου Ia δεν υποστηρίζει πλέον την επιταχυνόμενη διαστολή, εφόσον εφαρμοστεί διόρθωση για την ηλικία των αστέρων προγεννητών. Η ανάλυσή τους υποδηλώνει ότι η κοσμική διαστολή αντιθέτως επιβραδύνεται.phys+2

Η διόρθωση βασίζεται στην αυξανόμενη ένδειξη ότι η εγγενής λαμπρότητα των υπερκαινοφανών τύπου Ia, που θεωρούνταν επί μακρόν αξιόπιστα «πρότυπα κεριά» για τη μέτρηση κοσμικών αποστάσεων, εξαρτάται από την ηλικία των αστέρων που τους δημιουργούν. Οι νεότεροι προγεννήτες τείνουν να παράγουν αμυδρότερους υπερκαινοφανείς, και η παράλειψη αυτού του παράγοντα μπορεί να οδηγήσει τους αστρονόμους σε υπερεκτίμηση των αποστάσεων και εσφαλμένο συμπέρασμα περί επιτάχυνσης. «Εάν αυτό το φαινόμενο δεν ληφθεί υπόψη, μπορεί να οδηγήσει στο λανθασμένο συμπέρασμα ότι ο ρυθμός διαστολής επιταχύνεται», δήλωσε ο Sarkar, σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.physics.ox+1

Ο Schmidt τοποθετείται για την πρόκληση του Yonsei

Η αντιπαράθεση εντάθηκε την Κυριακή, όταν ο νομπελίστας Brian Schmidt αναφέρθηκε σε μια παράλληλη αμφισβήτηση κατά τη διάρκεια του Nobel Prize Dialogue Seoul 2026, στο αμφιθέατρο COEX της Σεούλ. Ομάδα με επικεφαλής τον καθηγητή Lee Young-wook στο Πανεπιστήμιο Yonsei υποστηρίζει από τον Νοέμβριο του 2025 ότι μια κρυφή μεροληψία ηλικίας στις μετρήσεις των υπερκαινοφανών υπονομεύει τα επιχειρήματα υπέρ της κοσμικής επιτάχυνσης. Ο Schmidt, ο οποίος μοιράστηκε το Νόμπελ Φυσικής το 2011 για την ανακάλυψη της επιταχυνόμενης διαστολής, δήλωσε ξεκάθαρα: «Δεν πιστεύω ότι η ανάλυση της ερευνητικής ομάδας του Πανεπιστημίου Yonsei είναι σωστή».dongascience+1

Η αντιπαράθεση συνεχίζεται στις σελίδες του ίδιου περιοδικού. Μια ανασκευαστική εργασία με τίτλο «Still Accelerating» (Ακόμα επιταχύνεται), συνυπογεγραμμένη από τον Schmidt και τον συνάδελφό του νομπελίστα Adam Riess, δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο, ενώ η ομάδα του Lee απάντησε στις 27 Αυγούστου με άρθρο υπό τον τίτλο «Still Not Accelerating» (Ακόμα δεν επιταχύνεται). Ο Schmidt πάντως χαιρέτισε την ανταλλαγή απόψεων. «Έτσι λειτουργεί η επιστήμη», είπε. «Είναι καλό που συμβαίνουν αυτά, και στο τέλος, η επιστήμη θα αποφασίσει ποια είναι η σωστή απάντηση».chosun+2

Τι ακολουθεί

Δεν είναι όλοι πεπεισμένοι ότι το καθιερωμένο μοντέλο κινδυνεύει. Ομάδα στο Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον, με επικεφαλής τον Phil Wiseman και τη συμμετοχή του Riess, υποστήριξε ότι οι συμβατικές διορθώσεις λαμβάνουν ήδη υπόψη τις διακυμάνσεις της λαμπρότητας που συνδέονται με τις ιδιότητες των γαλαξιών υποδοχής και ότι «τα στοιχεία που υποστηρίζουν την επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος παραμένουν ακλόνητα». Και οι δύο πλευρές στρέφουν πλέον το βλέμμα τους στο Legacy Survey of Space and Time του Αστεροσκοπείου Vera C. Rubin, το οποίο θα παρατηρήσει εκατοντάδες χιλιάδες υπερκαινοφανείς, ως το σύνολο δεδομένων που θα μπορούσε να επιλύσει το ζήτημα.phys+2