ნობელიანტი ფიზიკოსი სამყაროს აჩქარებული გაფართოების თეორიას იცავს

თანამედროვე კოსმოლოგიის ერთ-ერთი ფუნდამენტური დებულება, რომლის მიხედვითაც სამყაროს გაფართოება ჩქარდება და ამ პროცესს იდუმალი „ბნელი ენერგია“ განაპირობებს, კრიტიკის ქარცეცხლშია. მკვლევართა ჯგუფები, რომლებიც ზეახალი ვარსკვლავების მონაცემებს ხელახლა აანალიზებენ, მიიჩნევენ, რომ არსებული მტკიცებულებები შესაძლოა არც ისე მყარი იყოს.

ტატას ინსტიტუტის კვლევა ბნელი ენერგიის წინააღმდეგ

ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორ სუბირ სარკარის ხელმძღვანელობით, ტატას ფუნდამენტური კვლევების ინსტიტუტის მეცნიერებთან ერთად, ივნისში გამოქვეყნდა ნაშრომი, სადაც ნათქვამია, რომ 1700-ზე მეტი Ia ტიპის ზეახალი ვარსკვლავის კატალოგი Pantheon+ აჩქარებულ გაფართოებას აღარ ადასტურებს, თუ გავითვალისწინებთ ზეახალი ვარსკვლავების წარმომქმნელი ვარსკვლავების ასაკს. მათი ანალიზით, კოსმოსური გაფართოება პირიქით, ნელდება.phys+2

კორექტირება ეფუძნება მზარდ მტკიცებულებებს იმის შესახებ, რომ Ia ტიპის ზეახალი ვარსკვლავების შინაგანი სიკაშკაშე, რომელიც კოსმოსური მანძილების გასაზომად გამოიყენება, დამოკიდებულია ვარსკვლავის ასაკზე. ახალგაზრდა ვარსკვლავები უფრო მკრთალ ზეახალ ვარსკვლავებს წარმოქმნიან და ამ ფაქტორის უგულებელყოფამ შესაძლოა ასტრონომებს მანძილების გადაჭარბებულ შეფასებამდე და მცდარ დასკვნებამდე მიიყვანოს. „თუ ეს ეფექტი არ არის გათვალისწინებული, ამან შეიძლება გამოიწვიოს მცდარი დასკვნა, რომ გაფართოების ტემპი იზრდება“, – აცხადებს სარკარი.physics.ox+1

შმიდტი იონსეის უნივერსიტეტის კვლევას ეხმაურება

დებატები კიდევ უფრო გამწვავდა კვირას, როდესაც ნობელიანტმა ბრაიან შმიდტმა სეულში გამართულ ნობელის პრემიის დიალოგზე ამ გამოწვევებზე ისაუბრა. იონსეის უნივერსიტეტის პროფესორ ლი იონგ-ვუკის გუნდი 2025 წლის ნოემბრიდან ამტკიცებს, რომ ზეახალი ვარსკვლავების გაზომვებში არსებული ასაკობრივი მიკერძოება კოსმოსური აჩქარების თეორიას საფუძველს უცლის. შმიდტმა, რომელმაც 2011 წელს ფიზიკის დარგში ნობელის პრემია სწორედ აჩქარებული გაფართოების აღმოჩენისთვის მიიღო, პირდაპირ განაცხადა: „მე არ ვფიქრობ, რომ იონსეის უნივერსიტეტის კვლევითი ჯგუფის ანალიზი სწორია“.dongascience+1

აზრთა სხვადასხვაობა სამეცნიერო ჟურნალების ფურცლებზეც აისახა. ივნისში შმიდტისა და ადამ რისის თანაავტორობით გამოქვეყნდა საპასუხო სტატია „კვლავ ჩქარდება“, ხოლო 27 აგვისტოს ლიმ და მისმა გუნდმა გამოაქვეყნეს ნაშრომი „კვლავ არ ჩქარდება“. მიუხედავად ამისა, შმიდტი მიესალმება ამ დისკუსიას: „ასე მუშაობს მეცნიერება. კარგია, რომ მსგავსი რამ ხდება და საბოლოოდ, მეცნიერება თავად გადაწყვეტს, რა არის სიმართლე“.chosun+2

რა იქნება შემდეგ

ყველა არ არის დარწმუნებული, რომ სტანდარტული მოდელი საფრთხეშია. საუთჰემპტონის უნივერსიტეტის გუნდი, ფილ უაისმენის ხელმძღვანელობით, ამტკიცებს, რომ არსებული კორექტირებები უკვე ითვალისწინებს სიკაშკაშის ცვალებადობას და „სამყაროს აჩქარებული გაფართოების დამადასტურებელი მტკიცებულებები კვლავ მყარია“. ორივე მხარე ახლა ვერა რუბინის ობსერვატორიის კვლევას ელოდება, რომელიც ასობით ათასი ზეახალი ვარსკვლავის დაკვირვებით შესაძლოა ამ კამათს წერტილს დაუსვამს.phys+2