Petrol yöneticileri büyük yakıt krizinin başladığını duyurdu

Küresel petrol piyasası, Hürmüz Boğazı, Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattı ve Babülmendep Boğazı olmak üzere üç kritik noktanın aynı anda kesintiye uğramasıyla son yılların en yoğun baskısı altında. Bu durum Brent petrolün varil fiyatını 108 doların üzerine çıkarırken, ABD'de dizel fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı.

The Wall Street Journal News Corp ↘ 2.07%, Pazartesi günü yaptığı haberde, Amerikalı petrol yöneticilerinin artık bir "büyük yakıt krizi"nin başladığını söylediğini bildirdi. Yöneticiler, dünya genelinde ticari yakıt stoklarının altı aydan uzun süredir azaldığı ve stratejik ham petrol rezervlerinin çıkarılma sınırına yaklaştığı konusunda uyarıda bulunuyor. Kriz, 11 Eylül'de Irak'tan fırlatılan bir insansız hava aracının Suudi Arabistan'ın 1.200 kilometrelik Doğu-Batı boru hattındaki pompa istasyonlarını vurmasının ardından keskin bir şekilde tırmandı ve Riyad'ı önlem olarak hattı kapatmaya zorladı.wsj+2

Üçlü Darboğaz Şoku

Doğu-Batı boru hattı, Suudi Arabistan'ın doğu petrol sahalarından gelen ham petrolü, büyük ölçüde kapalı olan Hürmüz Boğazı'nı baypas ederek Kızıldeniz'deki Yanbu limanına taşıyordu. Reuters'ın Suudi sevkiyatlarına aşina üç endüstri kaynağına dayandırdığı haberine göre, boru hattının devre dışı kalmasıyla Yanbu'daki stoklar sadece 5 ila 7 günlük ihracata yetecek seviyede. Boru hattı günlük yaklaşık 4 milyon varil taşıma kapasitesine sahip ve kapanması küresel petrol arzının yüzde 4'üne kadar kayba yol açma riski taşıyor.reuters

Kesintiyi daha da kötüleştiren bir diğer gelişme ise İran destekli Husi güçlerinin Yemen'in liman kenti Muha'yı ele geçirip Kızıldeniz kıyısı boyunca ilerlemesi oldu. Bu durum, Basra Körfezi'ne alternatif olarak kullanılan kritik bir nakliye rotası olan Babülmendep Boğazı'nın kontrolünü ele geçirmelerine yaklaştırıyor. DW, Husi ilerleyişinin boğaz üzerinden enerji akışına dair endişeleri artırdığını bildirdi.reuters+2

Yakıt Fiyatları Rekor Kırdı

Arz kayıplarının birikmesi fiyatları hızla yükseltti. Rigzone'a göre, 14 Eylül Pazartesi günü Asya piyasalarının açılışında Brent ham petrolü varil başına 108.49 dolara fırladı. AAA verilerine göre, ABD ulusal ortalama dizel fiyatı 11 Eylül'de ilk kez 6 doları aşarak 6.06 dolara ulaştı. Reuters, bu dönüm noktasının İran savaşı ve Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarının birleşik etkilerinden kaynaklandığını bildirdi.rigzone+3

Kriz, 2026 yılının Şubat ayında İran'a karşı başlatılan ve dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin normalde içinden geçtiği Hürmüz Boğazı'nın neredeyse tamamen kapanmasına yol açan ABD-İsrail askeri operasyonuna dayanıyor. Uluslararası Enerji Ajansı bunu "küresel petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintisi" olarak nitelendirdi.wikipedia

Çözüm İçin Net Bir Yol Yok

ABD'nin İran'ın Hürmüz üzerindeki hakimiyetini gevşetme çabalarına rağmen ilerleme sınırlı kaldı. Başlangıçta haftalar sürmesi beklenen savaş, Haziran ayındaki başarısız anlaşmadan bu yana hiçbir diplomatik atılım olmadan devam ediyor. Başkan Trump geçen hafta yaptığı açıklamada, çatışmanın ABD ara seçimlerinden sonra sona ermesini beklediğini belirterek durumun "iyi bir şekilde çözüleceğini" ifade etti. Şimdilik analistler fiyatların daha da yükselebileceği konusunda uyarıyor; Standard Chartered, Orta Doğu'daki rafineri kapasitesi kayıpları rafine ürün fiyatlarını yüksek tuttuğu için Brent petrolün 110 dolara ulaşabileceğini tahmin ediyor.chron+3