Olíufélög lýsa því yfir að mikil eldsneytiskreppa sé hafin

Heimsmarkaðurinn fyrir olíu er undir gríðarlegum þrýstingi eftir að þrjár mikilvægar flöskuhálsar, Hormuz-sundið, austur-vestur leiðsla Sádi-Arabíu og Bab el-Mandeb-sundið, standa frammi fyrir samtímis truflunum. Þetta hefur ýtt verði á Brent-olíu yfir 108 dollara á tunnu og verð á dísilolíu í Bandaríkjunum í metfjölda.

The Wall Street Journal News Corp ↘ 0.03% greindi frá því á mánudag að bandarískir olíustjórnendur segja nú að mikil eldsneytiskreppa sé hafin og vara við því að birgðir hafi minnkað í yfir sex mánuði. Kreppan magnaðist í síðustu viku eftir drónaárás 11. september sem hæfði dælustöðvar meðfram 1.200 kílómetra langri leiðslu Sádi-Arabíu, sem neyddi stjórnvöld í Riyadh til að loka henni sem varúðarráðstöfun.wsj+2

Áfall á þremur vígstöðvum

Austur-vestur leiðslan hafði flutt olíu frá austurhluta Sádi-Arabíu til hafnarborgarinnar Yanbu við Rauðahafið. Með leiðsluna óvirka hefur Yanbu birgðir sem duga í aðeins fimm til sjö daga útflutning, samkvæmt Reuters. Leiðslan getur flutt um 4 milljónir tunna á dag og lokun hennar ógnar allt að 4 prósentum af heimsframboði olíu.reuters

Til að bæta gráu ofan á svart hafa Húta-liðar, studdir af Íran, hertekið hafnarborgina Mocha í Jemen og sótt fram meðfram Rauðahafsströndinni, sem færir þá nær því að ná stjórn á Bab el-Mandeb-sundinu, mikilvægri siglingaleið sem hafði verið notuð sem valkostur við Persaflóa. DW greindi frá því að framganga Húta hafi vakið áhyggjur af orkuflæði um sundið.reuters+2

Eldsneytisverð nær metum

Framboðsbrestirnir hafa valdið verðhækkunum. Brent-olía fór í 108,49 dollara á tunnu við opnun markaða í Asíu mánudaginn 14. september, samkvæmt Rigzone. Meðalverð á dísilolíu í Bandaríkjunum fór yfir 6 dollara á gallónið í fyrsta sinn þann 11. september og náði 6,06 dollurum samkvæmt AAA. Reuters greindi frá því að þessi áfangi væri afleiðing af stríðinu við Íran og árásum Úkraínu á rússneskar hreinsistöðvar.rigzone+3

Kreppan á rætur sínar að rekja til hernaðaraðgerða Bandaríkjanna og Ísraels gegn Íran í febrúar 2026, sem leiddu til nær algjörrar lokunar á Hormuz-sundinu, þar sem um 20 prósent af olíuviðskiptum heimsins fara venjulega um. Alþjóðaorkumálastofnunin hefur kallað þetta stærstu framboðstruflun í sögu olíumarkaðarins.wikipedia

Engin skýr lausn í sjónmáli

Þrátt fyrir tilraunir Bandaríkjanna til að draga úr tökum Írans á Hormuz hefur árangurinn verið takmarkaður. Stríðið, sem átti upphaflega að standa í nokkrar vikur, heldur áfram án diplómatískra byltinga. Trump forseti sagði í síðustu viku að hann bystist við að átökunum lyki eftir miðkjörfundarkosningar í Bandaríkjunum. Sérfræðingar vara við því að verð gæti hækkað enn frekar, þar sem Standard Chartered spáir því að Brent-olía gæti náð 110 dollurum á tunnu.chron+3