İran savaşı G7 ülkelerine 16 milyar dolar ek borç yükü getirdi

ABD-İran savaşının altıncı ayında, ekonomik artçı sarsıntılar küresel piyasalarda hissedilmeye devam ediyor. Ham petrol fiyatları savaş öncesi seviyelerin %20 üzerinde kalmayı sürdürürken, G7 genelinde tahvil getirileri son onlarca yılın en yüksek seviyelerine tırmandı. Bazı bölgeler fırtınayı şu ana kadar beklenenden daha iyi atlatmış olsa da analistler, enflasyon risklerinin henüz kontrol altına alınamadığı konusunda uyarıyor.

Petrol Piyasaları Baskı Altında

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik hava saldırılarını başlatmasından bu yana petrol piyasalarında dalgalı bir seyir izleniyor. Uluslararası gösterge Brent ham petrolü, Başkan Donald Trump'ın İran ile ateşkes anlaşmasına ilişkin şüphe uyandıran açıklamalarının ardından ağustos ortasında varil başına 91 doların üzerine çıktı ve savaş öncesi seviyelere göre %20'den fazla değer kazandı. Al Jazeera'nin bildirdiğine göre petrol fiyatları, ağustos ayı başı itibarıyla çatışmanın başlamasından önceki döneme kıyasla yaklaşık %16 artış gösterdi. ABD'deki tüketiciler için benzin fiyatları savaşın başlangıcından bu yana %36 sıçrayarak ülke genelinde galon başına ortalama 4,06 dolara ulaştı. Küresel enerji ve gübre ticareti için kritik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar kısmen devam ederken, ABD ile İran arasındaki diplomatik görüşmeler çelişen talepler nedeniyle tıkanmış durumda.euronews+3

Tahvil Getirileri ve Mali Baskı

Çatışmanın yarattığı enflasyonist baskı, tahvil piyasasındaki geniş çaplı satış dalgasını daha da derinleştirdi. Financial Times'a göre yükselen getirilerin hükümetlerin borçlanma maliyetlerini artırmasıyla G7 ülkeleri, savaşın başlamasından bu yana 16 milyar dolarlık ek kamu borcu finansman maliyetine katlanmak zorunda kaldı. ABD'de 30 yıllık Hazine tahvili getirileri 2001'den bu yana en yüksek seviyesine fırladı. CNBC analistleri bu yükselişi: mali açık endişeleri, enflasyonun Merkez Bankasının (Fed) %2'lik hedefinin üzerinde seyretmesi ve yapay zeka yatırımlarına bağlı şirket tahvili ihraçlarının yatırımcı talebi için devlet tahvilleriyle rekabet etmesinin birleşimine bağlıyor. Dünya Ekonomik Forumu, uzun vadeli devlet tahvili getirilerinin ağustos ayında son yılların zirvesine ulaştığına dikkat çekti.cnbc+3

KİK'in Dayanıklılığı ve Küresel Hassasiyetler

Körfez bölgesinde ise enflasyon nispeten kontrol altında kaldı. Khaleej Times tarafından yayınlanan Kamco Invest'in en son KİK (Körfez İşbirliği Konseyi) enflasyon raporuna göre, Dubai'de Tüketici Fiyat Endeksi haziran ayındaki %5,7'lik zirveden gerileyerek temmuz ayında yıllık bazda %5,3 arttı. Suudi Arabistan'da yıllık enflasyon %1,8 ile %2'nin altında kalırken, en yüksek KİK enflasyonu %3,2 ile Umman'da kaydedildi. Yine de genel görünüm ciddi riskler barındırıyor. Dünya Bankası, Hürmüz Boğazı'ndaki aksamaların devam etmesi durumunda 2026 yılında gübre fiyatlarının %30'dan fazla artabileceği uyarısında bulundu. Üre fiyatları mart ayında %53,7 sıçrayarak son dört yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Bankanın Nisan 2026 Emtia Piyasaları Görünümü raporu, küresel ölçekte ticareti yapılan gübre hacminin yaklaşık üçte birinin bu aksama nedeniyle piyasadan çekildiğine dikkat çekti. Sahra Altı Afrika, düşük gübre kullanımı ve sınırlı mali kapasitesi nedeniyle uzun süreli yüksek gübre maliyetlerine karşı en kırılgan bölge konumunda.khaleejtimes+3

New York Times, savaşın "kırılgan bir bekleme sürecine girdiğini", petrol akışının yeniden sağlandığını ancak hacimlerin azaldığını ve fiyatların yüksek seyrettiğini bildirdi. Bu dengenin korunup korunmayacağı veya yeni bir gerginlik tırmanışıyla bozulup bozulmayacağı, enflasyon kaygılarının bundan sonra nereye uzanacağını belirleyecek.nytimes