İran: Hürmüz Boğazı, ABD talepleri karşılayana kadar kapalı kalacak

İran pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD geniş kapsamlı bir dizi koşulu yerine getirene kadar Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağını duyurdu. Bu hamle, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından birini felce uğratan çatışmanın beşinci ayında Tahran'ın müzakere pozisyonunu daha da sertleştirdi.

"Yasa dışı ve yıkıcı eylemlerine son vermek ve bunları telafi etmek ABD tarafına düşmektedir" diyen İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bagayi, düzenlediği basın toplantısında ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasına atıfta bulundu. Bagayi, "ABD'nin deniz ablukası sürdüğü sürece… Hürmüz Boğazı'nın güvenli bir su yolu haline geldiğini söylemek için gerekli koşullar oluşmayacaktır" diye ekledi.euronews+1

Tahran'ın Talepleri ve Umman Kulvarı

İran'ın boğazı yeniden açmak için öne sürdüğü koşullar arasında ABD'nin deniz ablukasının ve ekonomik yaptırımlarının kaldırılması, Amerikan askeri güçlerinin bölgeden çekilmesi, savaş zararlarının tazmin edilmesi ve dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması yer alıyor. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadr cumartesi günü bu talepleri sıralarken, aynı zamanda İran'a ve Lübnan, Yemen, Irak ile Filistin topraklarındaki müttefiklerine yönelik düşmanlıkların kalıcı olarak sona erdirilmesi çağrısında bulundu.apnews+2

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise ayrı bir açıklamada, boğazdan geçecek yeni nakliye rotalarının belirlenmesi konusunda Umman ile yürütülen görüşmelerin "son aşamada" olduğunu belirtti ancak böyle bir anlaşmanın su yolunun yeniden açılmasıyla sonuçlanmayacağını vurguladı. Bagayi pazartesi günü bu ayrımın altını çizerek, Umman görüşmelerinin güvenli nakliye rotalarıyla ilgili olduğunu ve Tahran'ın Washington için belirlediği siyasi koşullardan bağımsız "yalnızca ikili bir süreç" olduğunu ifade etti.reuters+2

Trump Güç Değil, Sabır Sinyali Veriyor

Bir hafta önce yeniden askeri operasyon emri vermenin eşiğinde olduğu bildirilen Başkan Trump, pazar günü Axios'ta yayımlanan röportajında belirgin şekilde farklı bir ton benimsedi. "Olayı ağırdan alıyoruz" diyen Trump, "Onlarla sadece yarı yarıya müzakere ediyoruz. İran'ı, içindeki devasa enflasyonu ve paralarının olmaması gerçeğini sadece izliyoruz" ifadelerini kullandı.axios

Trump bu açmazı "bir satranç oyununa" benzetti; Bagayi pazartesi günü bu metaforu Washington'a karşı kullanarak İranlıların "profesyonel satranç oyuncuları" olduğunu gösterdiklerini söyledi. Başkan Yardımcısı JD Vance cumartesi günü Fox News ↘ 0.63% kanalına yaptığı açıklamada, yönetimin bir çözüme ulaşmak için "diplomatik, ekonomik ve askeri araçları" devreye soktuğunu belirtti.euronews+1

Petrol Piyasaları ve Stratejik Riskler

Yaşanan tıkanıklık pazartesi günü petrol fiyatlarını yükseltti. Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 1'den fazla değer kazanırken, ABD'nin deniz ablukası da sıkılaşmaya devam etti. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), pazar günü itibarıyla İran limanlarından başka yönlere yönlendirilen ticari gemi sayısının, bir hafta önceki 35 seviyesinden 55'e yükseldiğini bildirdi. Boğazdan geçişler, şubat sonlarında savaş başlamadan önceki günlük yaklaşık 130 geçişlik hacmin çok küçük bir kısmına gerileyerek, günde sadece sekiz onaylanmış geçişe kadar düştü.cnbc+1

Normal şartlarda dünyada ticareti yapılan petrolün yaklaşık beşte birinin taşındığı boğazın kapatılması, analistlerin savaşın en kalıcı sonucu olarak nitelendirdiği bir duruma dönüştü. Bu açmaz, kasım ayındaki ara seçimler öncesinde ABD iç siyasetini de etkiledi; Demokratlar yönetimin krizi yönetme biçimini eleştirirken enerji fiyatları yüksek seyretmeye devam ediyor. KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer, Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, "Bir dönüm noktası yaşanmadan geçen her gün, yatırımcıları biraz daha temkinli olmaya zorluyor" dedi.aljazeera+2