Hürmüz kriz küresel gıda ve navlun maliyetlerini tırmandırıyor

Temmuz ayı başlarında ABD-İran ateşkesinin çökmesi Hürmüz Boğazı'nı yeniden bir krizin içine sürükledi; bu durum küresel tedarik zincirlerinde petrol fiyatlarının çok ötesine geçen şok dalgaları yaratarak navlun maliyetlerini, sigorta primlerini, gübre fiyatlarını ve gıda giderlerini artırdı ve bunların hepsi artık dünya çapında hanehalkı faturalarına yansımaktadır.

Taşıyıcılar Boğaz'dan Kaçınırken Gemi Rotaları Değişmeye Devam Ediyor

Kuehne+Nagel perşembe günü güçlü ikinci çeyrek sonuçları açıkladı ve tüm yıl kâr tahminini yükseltti, ancak Orta Doğu'daki çatışmanın deniz lojistiği birimi üzerinde ağırlık oluşturmaya devam ettiğini kabul etti. Şirketin kendi operasyon sayfası, Boğaz'dan geçişlerin tamamen açık olmaktan ziyade seçici ve izne dayalı kaldığını ve trafiğin çatışma öncesi seviyelerin çok altında seyrettiğini doğruluyor.Kuehne+Nagel+2

Maersk A.P. Moller – Maersk A/S, MSC, CMA CGM ve Hapag-Lloyd dahil olmak üzere büyük konteyner taşıyıcıları 2026 Mart ayı başlarında Hürmüz geçişlerini askıya alarak gemileri Ümit Burnu çevresine yönlendirdi; bu sapma her sefere 10 ila 14 gün ekliyor ve Panamax sınıfı her gemi başına yaklaşık 1.2 ila 1.8 milyon dolar ek yakıt maliyeti getiriyor. Körfez rotalarında savaş riski sigorta primleri üçe katlanarak Körfez'e kısmen girmeye çalışan gemiler için sefer başına 400.000 ila 800.000 dolar ek maliyet oluşturuyor.The Middle East Insider

18 Haziran ateşkes mutabakatının 7 Temmuz'da çökmesi ve İran'ın Boğaz'daki ticari gemileri vurmasının ardından ABD'nin devasa misilleme saldırılarını tetiklemesiyle aksamalar daha da şiddetlendi. Başkan Trump ateşkesin bittiğini ilan ederken Reuters, hiçbir tarafın daha fazla müzakere için bir tarih belirlemediğini bildirdi. Temmuz ortasına kadar tanker trafiği iki aylık dip seviyeye gerilerken, BM Uluslararası Denizcilik Örgütü tüm gemilere Boğaz'dan tamamen kaçınmaları çağrısında bulundu.Reuters+4

Gıda ve Gübre Fiyatları Hanehalkı Üzerindeki Baskıyı Artırıyor

Yaşanan aksama enerjinin çok ötesine uzanıyor. Bir BM Ticaret ve Kalkınma raporu, artan enerji, gübre, ulaşım maliyetleri, navlun oranları ve sigorta primlerinin gıda maliyetlerini artıracağını ve özellikle en savunmasız kesimler için geçim sıkıntısını yoğunlaştıracağını uyardı. ABD'de, savaşın şubat ayı sonlarında patlak vermesinden sonraki bir ay içinde bazı gübreler %40'tan fazla sıçrama yaparken, üre fiyatları yaklaşık %50 ve amonyak %20 arttı. Azotlu gübre üretim maliyetlerinin %70 ila %90'ını oluşturan doğal gaz, çatışma nedeniyle %20 üretim düşüşü yaşadı.cnbc.com+2

ABD ham petrol stokları 17 Temmuz itibarıyla 411.7 milyon varil seviyesinde bulunarak, Amerika Birleşik Devletleri'ni İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez kısa süreliğine net ham petrol ihracatçısı yapan aylarca süren agresif çekilmelerin ardından geçen yılki seviyelerin oldukça altında kaldı. Uluslararası Enerji Ajansı temmuz raporunda, piyasanın yılın ilerleyen zamanlarında fazlalığa dönebileceğini belirtmekle birlikte, Körfez'de bu hafta yeniden başlayan çatışmaların kalıcı bir barış anlaşmasına varılamamasının risklerini vurguladığını kaydetti.Reuters+2

Normalleşmeye Giden Net Bir Yol Görünmüyor

BM Dünya Gıda Programı, Orta Doğu çatışmasının devam etmesi halinde 2026 yılının sonuna kadar fazladan 45 milyon insanın gıda güvensizliğiyle karşılaşabileceği konusunda uyardı. Akdeniz nakliye oranları Kuzey Avrupa rotalarına kıyasla %54 ila %95 daha yüksek kalmaya devam ediyor ve analistler, şimdilik hiçbir yerde görünmeyen kalıcı bir barış anlaşması olmadan rahatlama için çok az ihtimal görüyor.Great Hensen International Logistics Co., Ltd.+2