Eski yargıcın Nobel almasından saatler sonra ABD’den UCM’ye yaptırım

Trump yönetimi, Cuma günü Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne kurum olarak yaptırım uyguladı. Washington bugüne kadar bireysel yargıçları ve savcıları hedef alıyordu, bu nedenle bu adım Lahey merkezli mahkemeye karşı keskin bir tırmanışı işaret ediyor. Duyuru, eski UCM yargıcı Navi Pillay'in 2026 Nobel Barış Ödülü'nü almasından saatler sonra geldi.bbc+1

Sosyal medyada yayınlanan bir videoda Dışişleri Bakanı Marco Rubio, "Bu haydut mahkemeyle işlemleri yasaklayacağız, kaynaklarını keseceğiz ve bize karşı hareket etme kabiliyetini felç edeceğiz" dedi. "Ya UCM tehditlerine son verecek ya da biz UCM'yi bitireceğiz."aljazeera+1

Geçiş süreci ve muafiyetler

Hazine Bakanlığı, Trump'ın Şubat 2025'te imzaladığı 14203 sayılı Başkanlık Kararnamesi kapsamında mahkemeyi yaptırım listesine ekledi. Bu atama, UCM'nin Amerika Birleşik Devletleri'nde tutulan veya ABD'li kişilerce kontrol edilen varlıklarını donduruyor. Hazine ayrıca dört genel lisans yayınladı. Bunlardan biri olan 13 numaralı Genel Lisans, mahkeme operasyonlarını sürdürmek veya tasfiye etmek için gereken işlemlere 7 Nisan 2027 günü saat 12:01'e kadar izin veriyor. Bu kapsamda üye devletlerden gelen ödemeler, maaşlar, sağlık sigortası, kira ve kamu hizmetleri yer alıyor. Diğer lisanslar ise kurumsal yazılım ve telekomünikasyon hizmetlerini, emeklilik işlemlerini ve eski Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte dahil olmak üzere tutukluların bakımını kapsıyor.military+2

Rubio, önlemlerin üye devletlerin ABD'nin endişelerine yönelik "müzakere etmeleri ve bir çözüm sunmaları" için "yapılandırıldığını" söyledi. Dışişleri Bakanlığı, geçiş sürecinin bu çabaların "başarısına veya başarısızlığına" bağlı olarak değişebileceğini belirtti. Amerika Birleşik Devletleri, kararname kapsamında daha önce 17 kişiye yaptırım uygulamıştı.news18+2

Washington'ın şikayetleri arasında mahkemenin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkındaki tutuklama kararlarının yanı sıra, daha önce kapatılmış olan ABD askerlerine yönelik geçmiş bir soruşturma da yer alıyor. Netanyahu, UCM'yi "siyasi bir organ" olarak nitelendirerek yaptırımları memnuniyetle karşıladı.yahoo+1

Mahkeme ve müttefiklerden tepki

Mahkeme, yaptırımları "hukukun üstünlüğüne ve uluslararası hukuk düzeninin temellerine bir saldırı" olarak nitelendirdi. UCM Başkanı Tomoko Akane, mahkemenin "yetkisini tam olarak yerine getirmeye devam edeceğini" söyledi. Savcı Yardımcısı Nazhat Shameem Khan, Reuters'a verdiği demeçte önlemlerin "kınanması gerektiğini" belirtti.cbc+2

Kanada, Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, Hollanda ve İngiltere ortak bir açıklamada karardan "üzüntü duyduklarını ve kesinlikle katılmadıklarını" ifade ettiler. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, kararı "uluslararası ceza adaleti arayışımıza vurulmuş ciddi bir darbe" olarak nitelendirdi. Avrupa Birliği, mahkemenin çalışmalarını korumak için "gerekli her türlü önlemi" almaya hazır olduğunu açıkladı.gulf-times+2

Mahkeme, aylardır bu olasılığa hazırlanıyordu. Ofis bilgisayarlarını Microsoft ↗ 2.38% yazılımından açık kaynaklı alternatiflere taşıdı ve sicil amiri AB'yi engelleme mekanizmasını kullanmaya hazır olmaya çağırdı. New York Üniversitesi'nden hukuk profesörü Ryan Goodman, BBC'ye verdiği demeçte, mahkemenin artık adil yargılamalar yapamaması durumunda, tutukluların "hukuk gereği" serbest bırakılmak zorunda kalabileceğini söyledi.yahoo+1

Manidar bir tesadüf

85 yaşındaki Güney Afrikalı hukukçu Pillay, 2003-2008 yılları arasında UCM Temyiz Dairesi'nde görev yaptı. Nobel komitesi, ödülün "uluslararası hukuk yargıçlarının ve kurumlarının siyasi saldırı altında olduğu" bir dönemde "bir hatırlatma yapmak" amacıyla verildiğini açıkladı. Rubio'nun açıklamasında Pillay'den veya ödülden bahsedilmedi.straitstimes+2