Bandaríkin beita Alþjóðlega sakamáladómstólinn refsiaðgerðum eftir að fyrrverandi dómari hlaut Nóbelsverðlaun

Trump-stjórnin beitti Alþjóðlega sakamáladómstólinn (ICC) refsiaðgerðum sem stofnun á föstudag. Hingað til hafði Washington beint spjótum sínum að einstökum dómurum og saksóknurum, svo þetta markar harða stigmögnun gegn dómstólnum í Haag. Tilkynningin kom nokkrum klukkustundum eftir að fyrrverandi dómari við ICC, Navi Pillay, hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 2026.bbc+1

"Við munum banna viðskipti við þennan óheiðarlega dómstól, skera af honum fjármagn og lama getu hans til að starfa gegn okkur," sagði Marco Rubio utanríkisráðherra í myndbandi sem birt var á samfélagsmiðlum. "Annaðhvort hættir ICC hótunum sínum, eða við hættum ICC."aljazeera+1

Aðlögunartími og undanþágur

Fjármálaráðuneytið bætti dómstólnum á lista yfir refsiaðgerðir samkvæmt tilskipun 14203, sem Trump undirritaði í febrúar 2025. Ákvörðunin frystir eignir ICC sem eru í Bandaríkjunum eða undir stjórn bandarískra aðila. Ráðuneytið gaf einnig út fjögur almenn leyfi. Eitt þeirra, General License 13, heimilar viðskipti sem nauðsynleg eru til að viðhalda eða vinda ofan af starfsemi dómstólsins til klukkan 12:01 að staðartíma þann 7. apríl 2027. Þetta nær yfir greiðslur frá aðildarríkjum, laun, sjúkratryggingar, húsaleigu og veitur. Önnur leyfi ná yfir hugbúnað og fjarskiptaþjónustu, lífeyrisgreiðslur og umönnun fanga, þar á meðal fyrrverandi forseta Filippseyja, Rodrigo Duterte.military+2

Rubio sagði að aðgerðirnar væru "skipulagðar" þannig að aðildarríki gætu "semjað og lagt fram lausn" á áhyggjum Bandaríkjanna. Utanríkisráðuneytið sagði að aðlögunartíminn gæti breyst eftir "árangri eða mistökum" þeirra viðleitni. Bandaríkin höfðu þegar beitt 17 einstaklinga refsiaðgerðum samkvæmt tilskipuninni.news18+2

Kvartanir Washington snúa meðal annars að handtökuskipunum dómstólsins á hendur Benjamin Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, og Yoav Gallant, fyrrverandi varnarmálaráðherra, auk fyrri rannsóknar á bandarískum hermönnum í Afganistan sem hefur verið lokað. Netanyahu fagnaði refsiaðgerðunum og kallaði ICC "pólitíska stofnun".yahoo+1

Dómstóllinn og bandamenn bregðast við

Dómstóllinn kallaði refsiaðgerðirnar "árás á réttarríkið og undirstöður alþjóðlegrar réttarskipunar". Tomoko Akane, forseti ICC, sagði að dómstóllinn myndi "halda áfram að sinna hlutverki sínu að fullu". Nazhat Shameem Khan, aðstoðarsaksóknari, sagði við Reuters að aðgerðirnar "yrðu að vera fordæmdar".cbc+2

Kanada, Danmörk, Frakkland, Þýskaland, Ítalía, Japan, Holland og Bretland sögðu í sameiginlegri yfirlýsingu að þau "harmi og séu algjörlega ósammála" ákvörðuninni. Antonio Guterres, aðalritari Sameinuðu þjóðanna, kallaði þetta "alvarlegt högg fyrir sameiginlega leit okkar að alþjóðlegu sakamálaréttlæti". Evrópusambandið sagðist tilbúið til að grípa til "allra nauðsynlegra ráðstafana" til að vernda starf dómstólsins.gulf-times+2

Dómstóllinn hefur undirbúið sig undir þennan möguleika í marga mánuði. Hann hefur flutt tölvubúnað frá Microsoft ↗ 2.38% hugbúnaði yfir í opinn hugbúnað og skrásetjari dómstólsins hefur hvatt ESB til að vera tilbúið að nota varnarbúnað sinn. Ryan Goodman, lagaprófessor við New York háskóla, sagði við BBC að ef dómstóllinn geti ekki lengur haldið réttlát réttarhöld, gæti þurft að láta fanga lausa "samkvæmt lögum".yahoo+1

Áberandi tilviljun

Pillay, 85 ára suður-afrískur lögfræðingur, sat í áfrýjunardeild ICC frá 2003 til 2008. Nóbelsnefndin sagði að verðlaunin væru ætluð sem "áminning" á tímum þegar "dómarar og stofnanir alþjóðalaga sæta pólitískum árásum". Yfirlýsing Rubios minntist ekki á Pillay eða verðlaunin.straitstimes+2