DTÖ raporu, Körfez çatışmasının gübre ticaretini ciddi şekilde aksattığını ortaya koydu

Dünya Ticaret Örgütü, Basra Körfezi çatışmasının üre ve fosfat gübrelerinde küresel ticareti "ciddi şekilde aksattığını" ve büyük tarım ülkelerinin kritik ekim sezonlarına girerken arz sıkıntısı yaşaması nedeniyle gıda güvenliği konusunda alarm verdiğini ortaya koyan yeni bir rapor yayınladı.

Hürmüz Boğazı'nın Kapanması Arzı Tıkıyor

10 Temmuz'da yayınlanan DTÖ veri bloğu, çatışmanın Şubat 2026'da patlak vermesinden sonra Basra Körfezi üzerinden gübre sevkiyatlarının nasıl neredeyse durduğunu, üre fiyatlarının Nisan ayında metrik ton başına yaklaşık 400 dolardan 850 doların üzerine çıktığını ve Haziran ayında 453 dolara gerilediğini detaylandırıyor. Rapor, gübre üreticilerinin küresel gübre ticaretinin yüzde 15'ine kadarını etkileyen ihracat kısıtlamaları getirdiğini vurguluyor.wto+2

Çatışma, NPR'ye göre küresel olarak taşınan gübrenin yaklaşık üçte birinin geçtiği bir su yolu olan Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı. FAO'nun tahminlerine göre yüzde 90'dan fazla düşen boğazdaki tanker trafiğinin neredeyse tamamen çökmesi, Körfez üreticilerini ihracatı kesmeye zorladı. DTÖ Genel Müdür Yardımcısı Jean-Marie Paugam bu yılın başlarında, Körfez gübreleri dolaşıma girmezse, "ekim sezonları başlarken büyük üretici ülkelerin arzı üzerinde doğrudan bir etki hissedeceğiz" uyarısında bulundu.al-monitor+2

Brezilya En Savunmasız Ülkeler Arasında

DTÖ raporu, gübresinin yüzde 80'inden fazlasını ithal eden Brezilya gibi büyük gübre ithalatçılarının savunmasızlığına özellikle dikkat çekiyor. Brezilya Tarım Bakanlığı, gübre arzı görünümünü 2026/27 hasadı için "aşırı yüksek risk" olarak sınıflandırdı ve Hürmüz'ün kapanması ile Çin'in fosfat ihracat kısıtlamalarının gıda üretimini tehdit etmek için birleştiği konusunda uyardı.thedocs.worldbank+3

Illinois Üniversitesi'nden bir analiz, Brezilya'nın son beş yılda ithal gübrelere daha bağımlı hale geldiğini ve 2025'te rekor düzeyde 49 milyon metrik ton ithalat yapıldığını belirtti. Ülke o zamandan beri gübre bağımsızlığına giden yolları keşfetmeye başladı, ancak kısa vadeli alternatifler sınırlı kalmaya devam ediyor.rfdtv+1

Daha Geniş Gıda Güvenliği Endişeleri

Dünya Bankası, üre fiyatlarının Şubat ve Mart 2026 arasında aylık bazda yaklaşık yüzde 46 arttığını bildirdi. FAO, enerji fiyat şoklarının ve ticaret rotası aksaklıklarının "önümüzdeki aylarda daha keskin fiyat artışlarına zemin hazırladığı" konusunda uyardı. FAO Baş Ekonomisti Máximo Torero, stratejik uluslararası gübre rezervlerinin yokluğunda "Körfez ihracatındaki azalmanın hızlı alternatifler olmaksızın acil bir küresel açığa yol açtığını" belirtti.npr+1

DTÖ'nün bulguları, ticaret ekonomistlerinin 2026'da küresel ticaret büyümesinin yavaşlayacağını öngördüğü ve Orta Doğu çatışmasının nakliye ve emtia piyasaları üzerinde ağır bir baskı oluşturduğu bir dönemde geldi.youtube