Copernicus raporu okyanuslar için en sert uyarıyı yaptı

100'den fazla uluslararası bilim insanı tarafından Çarşamba günü yayınlanan dönüm noktası niteliğindeki bir rapora göre, dünya okyanusları benzeri görülmemiş ve hızlanan bir oranda ısınıyor; bu durum deniz yaşamı, kıyı toplulukları ve küresel hava modelleri için geniş kapsamlı sonuçlar doğuruyor.

Avrupa Birliği'nin Copernicus Deniz Servisi için Mercator Ocean International tarafından hazırlanan onuncu yıllık Copernicus Okyanus Durum Raporu, gezegenin denizlerini saran değişiklikler hakkında "şimdiye kadarki en sert uyarı" olarak adlandırdığı durumu belgelemek için kırk yılı aşkın uydu, şamandıra ve sensör verilerinden yararlanıyor.marine.copernicus+1

Kuşatma Altında Isınan Bir Okyanus

Mercator Ocean International Genel Müdürü Pierre Bahurel, "Okyanus gözlerimizin önünde dönüşüyor: ısınma, yükselen denizler ve ekosistem bozulması, önemli ve uzun vadeli değişimlerin birbirine bağlı işaretleridir" dedi.cnn

Rapora göre, okyanus ısınma hızı son 20 yılda iki katına çıktı ve deniz yüzeyi sıcaklıkları 2023, 2024 ve 2026 yıllarında rekor seviyelere ulaştı. Geçen yıl dünya okyanusları 23 zettajoule ek ısı emdi; bu, dokuz yıl üst üste yeni bir rekor olup, dünyanın 2025'te tükettiği enerjinin yaklaşık 40 katına eşdeğer. Küresel okyanuslar, fosil yakıtların yakılmasıyla üretilen fazla ısının yaklaşık yüzde 90'ını emerken, şimdiye kadarki en yoğun seviyeye ulaşması beklenen devasa bir El Niño olayı baskıyı daha da artırıyor.cnn

Küresel ortalama deniz seviyeleri 1999'dan bu yana yılda yaklaşık 3.8 milimetre yükseldi ve 2012'den beri hızlanan bu oran, kıyı bölgelerinde yaşayan yüz milyonlarca insanı tehdit ediyor. Okyanuslar ayrıca 1985'ten bu yana yaklaşık yüzde 17 daha asidik hale geldi.cnn

Kutup Bölgeleri ve Avrupa Denizleri Darbeyi Alıyor

En dramatik değişikliklerden bazıları kutuplarda yaşanıyor. Arktik deniz yüzeyi ve deniz buzu sıcaklıkları 1982 ile 2024 arasında 4.2 santigrat derece yükselirken, deniz buzu 1979'dan beri her on yılda bir yaklaşık yarım milyon kilometrekare küçüldü; bu, her 10 yılda bir İspanya büyüklüğünde bir alanın kaybedilmesine eşdeğer. Sibirya'nın kuzeyindeki Kara Denizi'nde sıcaklıklar 1982'den bu yana 6.7 santigrat derece arttı.japantimes

Dünyanın diğer ucunda, 2022'deki rekor düşük Antarktika deniz buzu, imparator penguenlerin kaydedilen ilk kitlesel üreme başarısızlığıyla aynı zamana denk geldi. Tür, Nisan ayında IUCN tarafından "tehdit altına yakın" kategorisinden "tehlike altında" kategorisine yükseltildi ve mevcut buz kaybı devam ederse 2100 yılına kadar kolonilerin yüzde 90'ından fazlasının yok olacağı tahmin ediliyor.japantimes

Bu arada Avrupa denizleri "yoğun baskı" altında. Hem Akdeniz hem de Karadeniz 2024 yılında rekor kıran deniz sıcak hava dalgaları yaşadı; bazıları 30 günden fazla sürdü ve su sıcaklıklarını ortalamanın 4.6 santigrat derece üzerine çıkardı.cnn

Acil Eylem Çağrısı

Rapor, yükselen denizler, şiddetlenen kasırgalar ve mercan resiflerinin ölümüyle karşı karşıya olan küçük ada devletlerinin akut savunmasızlığının altını çiziyor. Raporun direktörü Karina von Schuckmann, "Ada devletleri için okyanus değişimi uzak bir çevresel sorun değil; bu acil bir ekonomik, kalkınma ve güvenlik sorunudur" dedi.cnn

Bilim insanları, hükümetlerin ve toplulukların hazırlanabilmesini sağlamak için sürekli okyanus izleme çağrısında bulundu. Bahurel, "Bu dönüşümü öngörmek için kalıcı kapasiteyi inşa etmek bizim sorumluluğumuzdur" dedi.cnn