Çinli firmalar nadir toprak elementi yasağını yabancı rakiplerini sıkıştırmak için kullanıyor

Nadir toprak elementlerini kullanan Çinli üreticiler, Financial Times'ın "tarihi" olarak nitelendirdiği bir fırsatı değerlendirerek endüstriyel değer zincirinde yükseliyor ve yabancı rakiplerini saf dışı bırakıyor. Pekin'in kritik mineraller üzerindeki tırmanan ihracat kontrollerini kaldıraç olarak kullanan Çinli firmalar, daha önce Japon ve diğer uluslararası firmaların hakim olduğu yüksek değerli üretim segmentlerini ele geçiriyor.ft+2

Hammaddeden Pazar Gücüne

Financial Times tarafından 8 Temmuz'da yayınlanan rapor, Çin'in ihracat kısıtlamalarının – Japonya Başbakanı Sanae Takaichi'nin Tayvan'a yönelik olası bir Çin saldırısını "varoluşsal bir tehdit" olarak nitelendirmesinin ardından Ocak 2026'da uygulamaya konulan – Çinli şirketlerin sadece hammadde tedarikinde değil, aynı zamanda alt üretim aşamalarında da rakiplerini yerinden etmesini nasıl sağladığını detaylandırıyor. Çin'in nadir toprak elementi üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini ve küresel rafinaj kapasitesinin yaklaşık yüzde 90'ını kontrol etmesiyle, yerli firmalar yabancı rakiplerinin artık elde edemediği malzemelere kesintisiz erişimin keyfini çıkarıyor.cnbc+3

Kısıtlamalar Japonya'yı özellikle sert vurdu. Reuters ↘ 0.45% 7 Temmuz'da, kritik mineral eksikliğinin artık Japon ekonomisinin genelini etkilediğini ve kurumsal raporlarda artan bir aciliyetin vurgulandığını bildirdi. Çin'in Japonya'ya nadir toprak mıknatısı ihracatı sadece Mayıs ayında yüzde 35 düşerek bir yıldan uzun süredir görülen en düşük seviyeye geriledi. Terbiyum ve disprozyum oksit gibi ağır nadir toprak elementlerinin Japonya'ya ihracatı 2025 sonundan bu yana sıfır seviyesinde.reuters+4

Japon Endüstrisi Alternatifler İçin Çabalıyor

Bu baskı, Japon şirketlerini maliyetli çözüm yollarına zorladı. Dünyanın en büyük nadir toprak mıknatısı üreticilerinden biri olan Shin-Etsu Chemical, disprozyum içeren mıknatıslar için yeni siparişleri kabul etmeyi durdurdu ve Fukui Vilayeti'nde yerli bir nadir toprak elementi rafinerisi kurma planlarını duyurdu. Mitsubishi Electric ise Haziran ayında atık klimalardan nadir toprak elementlerini geri dönüştürmek için bir program başlattı, ancak analistler bu tür çabaların pahalı olduğunu ve sadece küçük miktarlarda hafif nadir toprak elementleri sağladığını belirtiyor.globaltimes+2

Japon hükümeti, ABD Başkanı Donald Trump ile kritik mineraller konusunda ortak stoklama ve koordinasyon için bir çerçeve anlaşması imzaladı ve G7 ülkeleri Haziran ayında stok koordinasyonunu artırma konusunda anlaştı. Ancak ticari ölçekte alternatiflerin hayata geçmesi yıllar alacak.money.usnews+1

Küresel Tedarik Zincirlerinin Yeniden Şekillenmesi

Pekin, 2026 yılı boyunca kampanyasını istikrarlı bir şekilde genişletti. Haziran ayında Çin, MP Materials ↘ 1.38% ve USA Rare Earth ↗ 3.90% şirketlerini, orduyla bağlantılı diğer sekiz ABD kuruluşuyla birlikte kara listeye aldı. Ayrıca Japon savunma enstitülerini ve Mitsubishi Heavy Industries birimleri ile drone üreticisi Terra Drone dahil olmak üzere birçok şirketi ihracat kontrol ve izleme listelerine ekledi.reuters+1

Kümülatif etki, hammadde akışlarının çok ötesine uzanıyor. Yabancı üreticilerin işlenmiş nadir toprak elementlerine ve mıknatıslara erişimini engellerken Çinli firmaların hiçbir kısıtlamayla karşılaşmaması, Pekin'in kontrollerinin elektrikli araçlardan robotiğe ve savunma elektroniğine kadar uzanan sektörlerde Çinli şirketlerin rakiplerini fiyat kırarak yerinden edebileceği yapısal bir değişimi hızlandırıyor.moneycontrol+1