Almanya, von der Leyen’in Kanada’ya ‘ortak’ etiketini reddetti

Kanada'nın Avrupa Birliği'nin "ortak üyesi" olarak adlandırılıp adlandırılmayacağı konusundaki anlaşmazlık, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen arasındaki ayrılığı derinleştiriyor. Dört diplomat, Politico'ya bu anlaşmazlık hakkında bilgi verdi. Berlin'deki yetkililer, von der Leyen'in Kanada'ya bu etiketi verme çabasını, Merz'in daha önce Ukrayna'ya aynı statüyü teklif etme önerisine bir tepki olarak görüyor.politico.eu

İki taraf da geri adım atmıyor. Politico'nun haberine göre, Almanya 4 Kasım Çarşamba günü yapılan AB büyükelçileri toplantısında karşıtlığını yineledi ve von der Leyen'in düşünce yapısına aşina bir kaynak, onun bu terimden vazgeçme planının olmadığını söyledi.politico.eu

Önce kaldırılan, sonra tekrarlanan bir etiket

Anlaşmazlık, 29 Ekim'de başlayan Kanada-AB zirvesinde doruğa ulaştı. Zirveden önce Kanada ve AB, ortak bir deklarasyonda "her zamankinden daha yakın bir ortaklık" kurma konusunda anlaştılar ancak ortak üyeliği metne dahil etmediler. Chronicle.lu tarafından aktarılan Reuters haberine göre, Almanya, üzerinde çalışılmamış ve yasal statüsü olmayan bir kavrama karşı çıkan bir grup ülkeye liderlik etti. Buna rağmen von der Leyen ifadeyi yine de kullandı. Associated Press'in haberine göre, "Kanada coğrafi konumu nedeniyle AB'nin tam teşekküllü bir üyesi olamaz" diyen von der Leyen, fikri "katılım olmaksızın ortaklık" olarak tanımladı. CBC News'in haberine göre, Başbakan Mark Carney de daha önce ortaklığın "adının önemli olmadığını" söyledikten sonra bu terimi benimsedi.cbc.ca+2

Berlin neden itiraz ediyor

Berlin için sorun tanımda yatıyor. İki AB diplomatı Politico'ya, von der Leyen'in versiyonunun AB'ye asla katılamayacak ülkeler için bir statüyü tanımladığını ve bunun Ukrayna için seçeneği ortadan kaldırdığını söyledi. Bir diplomat, "Almanya'nın ortak üyelik için farklı planları vardı ve hala da var" dedi.politico.eu

Mayıs ayında Merz, AB liderlerine yazdığı mektupta Ukrayna'nın tam üyeliğe giden yolda bir ara adım olarak ortak üye olmasını önerdi. Euronews'in haberine göre, Merz'in planına göre Ukrayna, oy hakkı olmaksızın AB kurumlarına katılacak ve bloğun karşılıklı yardım maddesi kapsamında siyasi bir taahhüt alacaktı. Reuters'in haberine göre, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy bu öneriyi "adaletsiz" olarak nitelendirdi.euronews.com+1

Daha geniş bir yönetim ayrılığı

Her iki taraf da özünde aynı şeyi istediklerini söylüyor. Bir Alman diplomat Politico'ya, "İkimiz de Avrupa Birliği dışındaki başka hiçbir ülkeyle sahip olmadığımız benzersiz bir ortaklık kurmayı taahhüt ettik" dedi. Komisyon sözcüsü Paula Pinho, Brüksel'in zirvede belirlenen "temellerin üzerine inşa etmeye" odaklandığını belirtti.politico.eu

Yine de etiket kavgası diğer anlaşmazlıkların yanında yer alıyor. Berlin, Komisyon'un önerdiği yaklaşık 2 trilyon avroluk uzun vadeli bütçeyi "yüz milyarlarca" kesinti yapılmadığı sürece onaylamayacağını açıkladı. Von der Leyen'in Avrupa Güvenlik Konseyi fikri de Almanya'da çok az destek buldu. Eurasia Group'tan Jan Techau, von der Leyen'in "güçlü bir entegrasyonist yaklaşım" benimsediğini, Merz'in ise ulusal hükümetleri AB politikasının arkasındaki ana güç olarak gördüğünü belirtti. Techau, altta yatan gerilimi "çözülemez" olarak nitelendirdi.