ABD, Hürmüz Boğazı’nda İran’a yönelik deniz ablukasını yeniden başlattı

Başkan Donald Trump Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki İran gemilerini hedef alan deniz ablukasını yeniden başlatacağını duyurdu. Bu adım, haftalardır süren kırılgan diplomasinin çökmesi ve iki ülke arasında yeniden askeri saldırıların başlamasının ardından yaşanan dramatik bir tırmanışı işaret ediyor.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), ablukanın Salı günü Doğu Zaman Dilimi ile 16:00'da başlayacağını ve ilk olarak Nisan ayında uygulanan ancak Washington ile Tahran arasında varılan ve artık geçerliliğini yitiren mutabakat zaptı kapsamında Haziran ayında kaldırılan deniz kısıtlamalarının yeniden yürürlüğe gireceğini açıkladı.vpm+1

Abluka ve Yeni Geçiş Ücreti

Trump Pazartesi günü çevrimiçi bir paylaşımında, "İRAN ABLUKASINI yeniden başlatıyoruz; bu şekilde adlandırılmasının nedeni sadece İran'ın gemilerinin veya müşterilerinin giriş veya çıkışını durdurmasıdır" ifadelerini kullandı. Trump, diğer ülkelerin kargolarının boğazdan geçişine izin verileceğini ancak ABD'nin "dünyanın bu çok değişken bölümünde güvenlik ve emniyet sağlamasının" bir "geri ödemesi" olarak %20'lik bir geçiş ücretine tabi tutulacağını ekledi.youtube+1

Bu hamle, ABD ve İran arasında hafta sonu yaşanan ve her iki tarafın da dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik su yolu üzerinde kontrol iddia ettiği askeri çatışmaların ardından geldi. Bloomberg Television'ın haberine göre, Trump yönetimi Kongre'ye ülkenin İran ile yeniden savaş halinde olduğunu resmen bildirdi ve Kongre onayı olmaksızın askeri eylem için 60 günlük süreyi yeniden başlattı.youtube

Haziran Anlaşmasının Çöküşü

Bu yeniden başlatma, fiilen 17 Haziran'da Cenevre'de imzalanan ve İran'ın boğazdan güvenli ticari geçişe izin vermeyi, ABD'nin ise ablukayı kaldırmayı ve İran petrol ihracatı için muafiyetler vermeyi taahhüt ettiği geçici anlaşmayı ortadan kaldırıyor. Anlaşma, Şubat ayı sonlarında ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmaya kalıcı bir çözüm bulmak için 60 günlük bir süre belirlemişti.al-monitor+1

Piyasaların küresel enerji akışlarında uzun süreli bir kesintiyi fiyatlamasıyla birlikte, duyurunun ardından petrol fiyatları yükseldi ve Brent ham petrolü varil başına 83 doların üzerine çıktı.youtube

Daha Geniş Baskı Kampanyası

Abluka, ABD'nin Tahran'a karşı artan bir dizi önleminin sonuncusu. Reuters'ın haberine göre, Mayıs ayında Hazine Bakanı Scott Bessent, Paris'teki G7 maliye bakanları toplantısını kullanarak müttefikleri, İran'ın "savaş makinesinin" finansmanını kesmeyi amaçlayan koordineli bir yaptırım çerçevesini benimsemeye çağırdı. ABD ve Körfez Arap ülkeleri ayrıca İran'ın deniz taşımacılığına yönelik saldırılarını durdurmasını ve mayın yerleştirme noktalarını açıklamasını talep eden bir BM Güvenlik Konseyi kararı taslağı hazırladı, ancak Rusya ve Çin Mayıs ayı başında bu önlemi veto etti.reuters+3

ABD Hazine Bakanlığı, İran petrol sevkiyatlarını kolaylaştıran kişi ve şirketlere, bunlar arasında Hong Kong, BAE ve Umman'da bulunan ve İslam Devrim Muhafızları Ordusu ile bağlantılı kuruluşlara ayrı ayrı yaptırımlar uyguladı.reuters