უების ტელესკოპმა ლომის ნისლეულის აქამდე ყველაზე მკაფიო ფოტოები გადაიღო

NASA-ს ჯეიმს უების კოსმოსურმა ტელესკოპმა გადაიღო NGC 2392-ის, პლანეტარული ნისლეულის, რომელიც ლომის ნისლეულის სახელითაა ცნობილი, აქამდე ყველაზე მკაფიო გამოსახულებები, რითაც უპრეცედენტო ინფრაწითელ დეტალებში გამოავლინა მომაკვდავი ვარსკვლავის რთული შემდგომი მდგომარეობა.

ახალი დაკვირვებები, რომლებიც NASA-მ გააზიარა და რომელთა შესახებაც 2026 წლის 17 აგვისტოს გახდა ცნობილი, აერთიანებს უების ახლო ინფრაწითელი კამერისა (NIRCam) და საშუალო ინფრაწითელი ხელსაწყოს (MIRI) მონაცემებს, რათა გამოავლინოს ის სტრუქტურები, რომლებიც ადრინდელ ხილულ სინათლეში გადაღებულ ფოტოებზე უხილავი იყო. შედეგი არის მტვრის გროვების, იონიზებული გაზისა და მზარდი გარსების მკაფიო პორტრეტი, რომლებსაც ფორმას ცენტრალური თეთრი ჯუჯის გამოსხივება აძლევს.foxweather+2

მომაკვდავი ვარსკვლავის მემკვიდრეობა

NGC 2392 დაახლოებით 10 000 წლის წინ წარმოიქმნა, როდესაც მცირე მასის, ჟანგბადით მდიდარმა ვარსკვლავმა ბირთვული საწვავი ამოწურა, არასტაბილური გახდა და თავისი გარეთა ფენები კოსმოსში გააფრქვია. დარჩენილია თეთრი ჯუჯა, რომელიც იმდენად ცხელია, რომ გარშემომყოფ წყალბადის გაზს აიონებს და ქმნის მზარდ ბუშტს, რაც ნისლეულს ლომის სახის იერს აძლევს. ვარსკვლავური ნარჩენი წააგავს „პატარა ღილისებრ ცხვირს“, ხოლო გარშემომყოფი გაზის გარსი და მტვრის ძაფები ქმნიან იმას, რასაც ასტრონომები ლომის ფაფარს უწოდებენ.universetoday+1

„როდესაც მცირე მასის ვარსკვლავს აღარ შეუძლია საკუთარი თავის შენარჩუნება ბირთვში მიმდინარე ბირთვული რეაქციებით, ვარსკვლავი არასტაბილური ხდება და პულსირებს, კარგავს მასას გარეთა ფენების მოშორებით, რომლებიც შემდეგ გარდაიქმნება გაზისა და მტვრის გარსებად, რასაც პლანეტარული ნისლეული ეწოდება“, განაცხადა NASA-მ.foxweather

უების ინფრაწითელი უპირატესობა

ჰაბლის კოსმოსურმა ტელესკოპმა NGC 2392 პირველად 2000 წელს ხილულ სინათლეში დააფიქსირა, რითაც ხაზი გაუსვა მის კომეტის ფორმის სტრუქტურებს. უების ინფრაწითელი ხელსაწყოები ახლა წარმოაჩენს იმ დეტალებს, რომელთა ოპტიკურად აღმოჩენაც უფრო რთულია, მათ შორის მტვრის კომპაქტურ გროვებს, რომლებიც წითელ, ნარინჯისფერ და ყვითელ ფერებში ჩანს, ასევე იონიზებული გაზით გამოწვეულ ბურუსს. ამ მკვრივმა გროვებმა გაუძლეს გაზის მზარდ ღრუბელს და მათ მიღმა არსებულ მასალას თეთრი ჯუჯის გამოსხივებისგან იცავენ.scitechdaily+1

ძალები, რომლებიც ნისლეულს ფორმას უცვლიან, კვლავ აქტიურია. გაზი და მტვერი აგრძელებენ ვარსკვლავის ბირთვიდან მოშორებით მიგრაციას, რაც თანდათან ცვლის მის გარეგნობას. ასტრონომების ვარაუდით, ლომის ნისლეულის გამორჩეული ფორმა მთლიანად გაიფანტება დაახლოებით 10 000 წელიწადში, რაც კოსმოსური მასშტაბით ხანმოკლე პერიოდია.universetoday+1

საერთაშორისო თანამშრომლობა

უები არის კოსმოსში ოდესმე გაშვებული ყველაზე დიდი და ძლიერი ტელესკოპი, რომელიც აშენდა NASA-ს, ევროპის კოსმოსური სააგენტოსა და კანადის კოსმოსური სააგენტოს პარტნიორობით. ESA-მ წვლილი შეიტანა NIRSpec სპექტროგრაფის შექმნაში და MIRI-ს თანაავტორი გახდა ევროპული ინსტიტუტების კონსორციუმთან, JPL-თან და არიზონას უნივერსიტეტთან ერთად.scitechdaily