ტიგრაიში „თავდაცვითი ომი“ გამოცხადდა: ძალებმა აეროპორტი დაიკავეს და ფედერალურ ჯარებს დაუპირისპირდნენ

ოთხშაბათს ღამით ტიგრაის ძალებმა ეთიოპიის რეგიონ ტიგრაის დედაქალაქ მეკელეში მთავარი აეროპორტის კონტროლი დაამყარეს, რამაც Ethiopian Airlines-ს რეგიონის მიმართულებით ყველა ფრენის შეჩერება აიძულა და 2020-2022 წლების დამანგრეველი სამოქალაქო ომის განახლების შიში გააჩინა.

სამმა ადგილობრივმა წყარომ, მათ შორის უსაფრთხოების სამსახურის წარმომადგენელმა, Reuters-ს განუცხადა, რომ „ტიგრაის ხალხის განმათავისუფლებელი ფრონტის“ (TPLF) მოკავშირე მებრძოლებმა ფედერალური პოლიციის მცირერიცხოვანი კონტინგენტისგან აეროპორტი „ალულა აბა ნეგა“ დაიკავეს. აეროპორტის თანამშრომელმა AFP-ს განუცხადა, რომ მუშებს დაურეკეს და უთხრეს, უკან დაბრუნებულიყვნენ, რადგან „აეროპორტი ტიგრაის ძალებმა დაიკავეს“. სახელმწიფო ავიაკომპანიამ სოციალურ ქსელში განაცხადა, რომ „ტიგრაის რეგიონში არსებული ვითარების გამო“ მეკელეს, აქსუმისა და შირეს მიმართულებით ფრენები შეაჩერა. რეგიონში სხვა ავიაკომპანიები რეგულარულ რეისებს არ ასრულებენ.aljazeera+2

რამდენიმე საათის შემდეგ ტიგრაის რეგიონულმა მთავრობამ განაცხადა, რომ ფედერალური ჯარების წინააღმდეგ „თავდაცვითი ომი“ დაიწყო.reuters+1

ბრძოლები ტიგრაის საზღვრებს გასცდა

დაპირისპირება სწრაფად გასცდა რეგიონის საზღვრებს. ჰუმანიტარული და უსაფრთხოების რამდენიმე წყარომ AFP-ს განუცხადა, რომ ღამით მეზობელ აფარის რეგიონში, აბალასა და ერებტიში, TPLF-ის ძალებსა და ეთიოპიის ფედერალურ ჯარებს შორის ბრძოლები დაიწყო. TPLF-ის ყოფილმა მაღალჩინოსანმა AFP-ს განუცხადა, რომ ტიგრაის ძალებმა აფარში ექვსი ლოკაცია დაიკავეს და ფედერალური ძალები „სწრაფად იხევენ უკან“.freemalaysiatoday+1

ტიგრაის რეგიონული ხელისუფლების მტკიცებით, 22 სექტემბერს ფედერალური ძალების მიერ ოთხშაბათს სახმელეთო შეტევის დაწყებამდე, ტიგრაის რამდენიმე რაიონზე თვითმფრინავები, დრონები და არტილერია გამოიყენეს. ფედერალურ მთავრობას ამ სტატიის მომზადების დროისთვის სახმელეთო შეტევა ოფიციალურად არ დაუდასტურებია და არც კომენტარის მოთხოვნაზე უპასუხია.kulu-media+1

მყიფე მშვიდობის რღვევა

ეს ესკალაცია მოჰყვა TPLF-ის კვირის განცხადებას, რომ იგი შეუერთდა ექვს სხვა შეიარაღებულ ჯგუფს, მათ შორის „ამჰარას ფანოს ეროვნულ მოძრაობას“ და „ორომოს განმათავისუფლებელ არმიას“, ახალ კოალიციაში სახელწოდებით „ეთიოპიის ხალხთა ძალების ალიანსი გადარჩენისთვის“, რომლის მიზანი პრემიერ-მინისტრ აბი აჰმედის მთავრობის დამხობაა. The New York Times-ის ცნობით, ანალიტიკოსები ამბობენ, რომ ამბოხებულებს არ გააჩნიათ აბი აჰმედის დამხობის რესურსი, რომელმაც ივნისში დამაჯერებლად გაიმარჯვა არჩევნებში, თუმცა აფრთხილებენ, რომ ომის ნებისმიერი განახლება შეიძლება დამანგრეველი იყოს.nytimes+1

აფრიკის კავშირის შეფასებით, 2020-2022 წლების ტიგრაის ომს 600 000 ადამიანი ემსხვერპლა. 2022 წლის ნოემბერში ხელმოწერილმა პრეტორიის სამშვიდობო შეთანხმებამ ბრძოლები შეაჩერა, თუმცა მთავარი საკითხები, მათ შორის ტერიტორიული დავები და დევნილთა პრობლემები, გადაუჭრელი დარჩა. მყიფე სიმშვიდემ 2025 წლის ბოლომდე გასტანა, როდესაც შეტაკებები განახლდა.firstpost+1

დაძაბულობა გაამწვავა ტიგრაიში ფედერალური ძალების მიერ განხორციელებულმა დრონების დარტყმებმა. 20 სექტემბერს დარტყმის შედეგად განადგურდა სატვირთო მანქანა, რომელსაც შერაროში დევნილებისთვის 41 ტონაზე მეტი საკვები დახმარება გადაჰქონდა, რამაც შეერთებული შტატების კრიტიკა გამოიწვია. აბი აჰმედის პრესსპიკერმა ბილენ სეიუმმა ალიანსის წევრები მეზობელი ერიტრეის ფინანსური მხარდაჭერით თანამშრომლობაში დაადანაშაულა, რასაც ასმერა არაერთხელ უარყოფდა.ghanaweb+2

რეგიონული რისკები

გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიუ გუტერეშმა ორშაბათს განაცხადა, რომ „ღრმად შეშფოთებულია უსაფრთხოების გაუარესებული მდგომარეობით“, იუწყება The New York Times. ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ ეთიოპიაში, აფრიკის სიდიდით მეორე ყველაზე დასახლებულ ქვეყანაში, სრულმასშტაბიანი კონფლიქტის განახლებამ შესაძლოა სუდანი და ერიტრეა უფრო ფართო რეგიონულ ომში ჩაითრიოს იმ დროს, როდესაც ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომებმა აფრიკის რქის რეგიონი უკვე მოარყია.nytimes

ეთიოპიელმა პოლიტიკურმა ანალიტიკოსმა ჯავარ მოჰამედმა Reuters-ს განუცხადა, რომ არ სჯერა, TPLF-ს სრულმასშტაბიანი კონფლიქტისთვის საკმარისი თავდაჯერებულობა ჰქონდეს. „ეს შეიძლება იყოს კუნთების თამაში, რათა საერთაშორისო საზოგადოებას მოუწოდონ ჩარევისკენ და პრეტორიის შეთანხმების უფრო აქტიურად ამოქმედებისკენ“, – თქვა მან.cnbcafrica