Տիգրայը «պաշտպանական պատերազմ» է հայտարարել, ուժերը գրավել են օդանավակայանը և բախվել դաշնային զորքերի հետ

Տիգրայի ուժերը չորեքշաբթի գիշերը գրավել են Եթովպիայի Տիգրայ շրջանի մայրաքաղաք Մեկելեի գլխավոր օդանավակայանի վերահսկողությունը, ինչը ստիպել է Ethiopian Airlines-ին դադարեցնել բոլոր թռիչքները դեպի տարածաշրջան և բարձրացրել է 2020-2022 թվականների ավերիչ քաղաքացիական պատերազմի վերադարձի մտավախությունները:

Երեք տեղական աղբյուրներ, այդ թվում՝ անվտանգության ոլորտի աղբյուրը, Reuters-ին հայտնել են, որ Տիգրայի ժողովրդական ազատագրման ճակատի հետ կապված մարտիկները դաշնային ոստիկանության փոքր ջոկատից գրավել են Ալուլա Աբա Նեգա օդանավակայանը: Օդանավակայանի աշխատակիցը AFP-ին պատմել է, որ աշխատողներին կանչել և ասել են հետ վերադառնալ, քանի որ «օդանավակայանը գրավվել է Տիգրայի ուժերի կողմից»: Պետական ավիաընկերությունը սոցիալական ցանցերում հայտնել է, որ դադարեցրել է թռիչքները դեպի Մեկելե, Աքսում և Շիրե՝ «Տիգրայ շրջանում տիրող իրավիճակի պատճառով»: Ոչ մի այլ ավիաընկերություն կանոնավոր թռիչքներ չի իրականացնում դեպի տարածաշրջան:aljazeera+2

Ժամեր անց Տիգրայի տարածաշրջանային կառավարությունը հայտարարեց, որ «պաշտպանական պատերազմ» է սկսել դաշնային զորքերի դեմ:reuters+1

Մարտերը տարածվում են Տիգրայից դուրս

Առճակատումը արագորեն դուրս եկավ տարածաշրջանի սահմաններից: Մի քանի հումանիտար և անվտանգության աղբյուրներ AFP-ին հայտնել են, որ գիշերը մարտեր են բռնկվել ՏԺԱՃ-ի ուժերի և Եթովպիայի դաշնային զորքերի միջև հարևան Աֆար շրջանում՝ Աբալա և Էրեբտի բնակավայրերում: ՏԺԱՃ-ի նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյան AFP-ին ասել է, որ Տիգրայի ուժերը վերահսկողության տակ են առել Աֆարի վեց վայրեր՝ պնդելով, որ դաշնային ուժերը «արագ նահանջում են»:freemalaysiatoday+1

Տիգրայի տարածաշրջանային իշխանությունները պնդում են, որ սեպտեմբերի 22-ին Տիգրայի մի քանի շրջանների դեմ օգտագործվել են ինքնաթիռներ, անօդաչու թռչող սարքեր և հրետանի, նախքան չորեքշաբթի օրը դաշնային ուժերի ցամաքային հարձակում սկսելը: Դաշնային կառավարությունը հրապարակայնորեն չի հաստատել ցամաքային հարձակումը և լրատվության պահին չի պատասխանել մեկնաբանությունների խնդրանքներին:kulu-media+1

Փխրուն խաղաղության փլուզումը

Այս սրացումը հետևում է կիրակի օրը ՏԺԱՃ-ի հայտարարությանը, որ այն միացել է վեց այլ զինված խմբավորումների, այդ թվում՝ Ամհարա Ֆանո ազգային շարժմանը և Օրոմոյի ազատագրական բանակին, «Եթովպիայի ժողովուրդների ուժերի դաշինք հանուն գոյատևման» անունով նոր կոալիցիայում, որի նպատակն է տապալել վարչապետ Աբի Ահմեդի կառավարությունը: The New York Times-ը հաղորդում է, որ վերլուծաբանների կարծիքով՝ ապստամբները չունեն Աբիին տապալելու միջոցներ, սակայն նախազգուշացրել են, որ պատերազմի ցանկացած վերադարձ կարող է ավերիչ լինել:nytimes+1

2020-2022 թվականների Տիգրայի պատերազմը, ըստ Աֆրիկյան միության գնահատականների, խլել է մոտ 600,000 մարդու կյանք: 2022 թվականի նոյեմբերին ստորագրված Պրետորիայի խաղաղության համաձայնագիրը դադարեցրեց մարտերը, սակայն թողեց առանցքային հարցեր չլուծված, ներառյալ տարածքային և տեղահանված բնակչության վերաբերյալ վեճերը: Անհանգիստ հանգստությունը պահպանվում էր մինչև 2025 թվականի վերջը, երբ բախումները վերսկսվեցին:firstpost+1

Լարվածությունը սրվել է Տիգրայում դաշնային անօդաչու թռչող սարքերի վերջին հարվածներից: Սեպտեմբերի 20-ին հարվածը ոչնչացրել է Շերարոյում տեղահանված մարդկանց համար նախատեսված ավելի քան 41 տոննա պարենային օգնություն տեղափոխող բեռնատար, ինչը դատապարտման է արժանացել Միացյալ Նահանգների կողմից: Աբիի խոսնակ Բիլեն Սեյումը դաշինքի անդամներին մեղադրել է հարևան Էրիթրեայի ֆինանսական աջակցությամբ համագործակցելու մեջ, մի մեղադրանք, որը Ասմարան բազմիցս հերքել է:ghanaweb+2

Տարածաշրջանային վտանգները

ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը երկուշաբթի օրը հայտարարել է, որ «խորապես մտահոգված է անվտանգության վատթարացող իրավիճակով», հայտնում է New York Times-ը: Վերլուծաբանները նախազգուշացնում են, որ Եթովպիայում՝ Աֆրիկայի երկրորդ ամենաբնակեցված երկրում, լայնամասշտաբ հակամարտության վերադարձը կարող է Սուդանին և Էրիթրեային ներքաշել ավելի լայն տարածաշրջանային պատերազմի մեջ այն ժամանակ, երբ Մերձավոր Արևելքում ընթացող պատերազմներն արդեն իսկ ապակայունացրել են Աֆրիկայի եղջյուրը:nytimes

Եթովպացի քաղաքական վերլուծաբան Ջավար Մոհամեդը Reuters-ին ասել է, որ ինքը չի հավատում, որ ՏԺԱՃ-ն լիարժեք հակամարտության համար բավարար վստահություն ունի: «Սա կարող է լինել մկանների ցուցադրում՝ միջազգային հանրությանը կոչ անելու համար միջամտել և ավելի ուժեղ ակտիվացնել Պրետորիան», — ասել է նա:cnbcafrica