Tigray lýsir yfir varnarstríði eftir að sveitir hertóku flugvöll

Sveitir Tigray-héraðs náðu yfirráðum yfir aðalflugvellinum í Mekelle, höfuðborg Tigray í Eþíópíu, aðfaranótt miðvikudags. Þetta varð til þess að Ethiopian Airlines stöðvaði allt flug til héraðsins og vakti ótta um að eyðilegging borgarastríðsins 2020–2022 væri að hefjast á ný.

Þrjár heimildir á staðnum, þar á meðal öryggisheimild, sögðu Reuters að vígamenn hliðhollir Frelsisfylkingu Tigray (TPLF) hefðu tekið Alula Aba Nega flugvöllinn af litlum hópi alríkislögreglu. Starfsmaður flugvallarins sagði AFP að starfsfólki hefði verið sagt að snúa við þar sem "flugvöllurinn hefði verið tekinn yfir af sveitum Tigray". Ríkisflugfélagið sagði á samfélagsmiðlum að það hefði stöðvað flug til Mekelle, Axum og Shire "vegna núverandi ástands í Tigray-héraði". Ekkert annað flugfélag rekur áætlunarflug til héraðsins.aljazeera+2

Nokkrum klukkustundum síðar lýsti héraðsstjórn Tigray yfir að hún hefði hafið "varnarstríð" gegn stjórnarhernum.reuters+1

Átök breiðast út fyrir Tigray

Átökin breiddust fljótt út fyrir landamæri héraðsins. Fjölmargar mannúðar- og öryggisheimildir sögðu AFP að bardagar hefðu brotist út yfir nóttina milli sveita TPLF og eþíópíska stjórnarhersins í nágrannahéraðinu Afar, í Abala og Erebti. Fyrrverandi háttsettur embættismaður TPLF sagði AFP að sveitir Tigray hefðu náð yfirráðum yfir sex stöðum í Afar og hélt því fram að stjórnarherinn væri "á flótta".freemalaysiatoday+1

Héraðsyfirvöld í Tigray héldu því fram að flugvélar, drónar og stórskotalið hefðu verið notuð gegn nokkrum svæðum í Tigray þann 22. september áður en stjórnarherinn hóf landhernað á miðvikudag. Ríkisstjórnin hafði ekki staðfest landhernaðinn opinberlega eða svarað fyrirspurnum um athugasemdir þegar fréttin var skrifuð.kulu-media+1

Viðkvæmur friður rofnar

Stigmögnunin fylgir tilkynningu TPLF á sunnudag um að hún hafi gengið til liðs við sex aðra vopnaða hópa – þar á meðal Amhara Fano National Movement og Oromo Liberation Army – í nýju bandalagi sem kallast Ethiopian Peoples' Forces Alliance for Survival, sem miðar að því að steypa ríkisstjórn Abiy Ahmeds forsætisráðherra. The New York Times greindi frá því að sérfræðingar telji uppreisnarmennina skorta getu til að steypa Abiy, sem vann afgerandi sigur í endurkjöri í júní, en vöruðu við því að hvers kyns afturhvarf til stríðs gæti verið hrikalegt.nytimes+1

Tigray-stríðið 2020–2022 kostaði um 600.000 mannslíf, samkvæmt áætlunum Afríkusambandsins. Friðarsamkomulagið í Pretoríu sem undirritað var í nóvember 2022 batt enda á bardagana en skildi eftir lykilatriði óleyst, þar á meðal deilur um landsvæði og flóttafólk. Órólegur friður hélst fram undir lok árs 2025, þegar átök hófust á ný.firstpost+1

Spenna hefur aukist vegna nýlegra drónaárása stjórnarhersins í Tigray. Þann 20. september eyðilagði árás vörubíl sem flutti yfir 41 tonn af matvælaaðstoð til flóttafólks í Sheraro, sem vakti fordæmingu frá Bandaríkjunum. Billene Seyoum, talsmaður Abiy, sakaði meðlimi bandalagsins um samstarf við fjárhagslegan stuðning frá nágrannaríkinu Erítreu, ásökun sem Asmara hefur ítrekað neitað.ghanaweb+2

Svæðisbundnir hagsmunir

António Guterres, framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, sagði á mánudag að hann hefði "miklar áhyggjur af versnandi öryggisástandi," samkvæmt The New York Times. Sérfræðingar vara við því að afturhvarf til allsherjarátaka í Eþíópíu, næstfjölmennasta ríki Afríku, gæti dregið Súdan og Erítreu inn í víðtækara svæðisbundið stríð á sama tíma og stríð í Mið-Austurlöndum hafa þegar raskað friði á Horni Afríku.nytimes

Jawar Mohammed, eþíópískur stjórnmálasérfræðingur, sagði Reuters að hann teldi TPLF ekki hafa sjálfstraust í allsherjarátök. "Þetta gæti verið vöðvastæling til að höfða til alþjóðasamfélagsins um að grípa inn í og virkja Pretoríu-samkomulagið af meiri krafti," sagði hann.cnbcafrica