ტეხასის მღვიმის მხატვრობა 4000-წლიან მხატვრულ ტრადიციად იქნა აღიარებული

მკვლევარებმა გადაჭრეს ათწლეულების წინანდელი საიდუმლო, რომელიც სამხრეთ-დასავლეთ ტეხასის Lower Pecos Canyonlands-ის უძველეს კლდის ფრესკებს უკავშირდება და დაადგინეს, რომ მკვიდრი მხატვრები 4000 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, დაახლოებით 175 თაობის მანძილზე, ინარჩუნებდნენ მხატვრულ ტრადიციას. აღმოჩენები, რომლებიც 26 ნოემბერს ჟურნალ Science Advances-ში გამოქვეყნდა, იძლევა ყველაზე სრულყოფილ ქრონოლოგიას ამერიკის კონტინენტზე არსებული კლდის მხატვრობის ნებისმიერი პროვინციისთვის.science+2

გარღვევა მოხდა ინოვაციური დათარიღების ტექნიკის წყალობით, რომელმაც გააანალიზა ირმის ძვლის ტვინის ორგანული ნახშირბადი, რომელსაც უძველესი მხატვრები საღებავის შემკვრელად იყენებდნენ, განაცხადა შუმლას არქეოლოგიური კვლევისა და განათლების ცენტრის წარმომადგენელმა კარენ სტელმანმა. გუნდმა 12 ადგილიდან მიიღო 57 პირდაპირი რადიოკარბონული თარიღი და 25 არაპირდაპირი ოქსალატური თარიღი, რითაც დადგინდა, რომ უძველესი ფრესკები 5760-დან 5385 წლის წინანდელია, ხოლო უახლესი შეიქმნა 1370-დან 1035 წლის წინ.news.artnet+2

„მათი დათარიღება რთული აღმოჩნდა, რადგან მათი მინერალური პიგმენტები არ არის ნახშირბადზე დაფუძნებული“, — განმარტა სტელმანმა. კვლევითმა ჯგუფმა გამოიყენა პლაზმური დაჟანგვა ორგანული ნახშირბადის გამოსაყოფად მკაცრი ქიმიური დამუშავების გარეშე და აიღო შეუღებავი კლდის საკონტროლო ნიმუშები, რათა დარწმუნებულიყო, რომ დათარიღებული მასალა მხოლოდ საღებავიდან იყო.pmc.ncbi.nlm.nih+1

ერთი მხატვრული აქტი ეჭვქვეშ აყენებს წინა ვარაუდებს

კვლევამ აჩვენა, რომ ცალკეული ფრესკები, რომელთაგან ზოგიერთი 500 ფუტამდე სიგრძისა და 50 ფუტამდე სიმაღლისაა, იქმნებოდა ერთი მხატვრული აქტის დროს და არა საუკუნეების განმავლობაში, როგორც ადრე ეგონათ. „ფრესკების შიგნით რადიოკარბონული თარიღები იმდენად ახლოს იყო ერთმანეთთან, რომ სტატისტიკურად განურჩეველი იყო, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ ისინი იქმნებოდა ერთი მხატვრული აქტის დროს, როგორც ვიზუალური თხრობა“, — თქვა კაროლინ ბოიდმა, ტეხასის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორმა და კვლევის თანაავტორმა.news.artnet+3

ციფრული მიკროსკოპიის გამოყენებით საღებავის გადაფარებული ფენების შესწავლისას, მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ მხატვრები თანმიმდევრულად იცავდნენ ფერების მკაცრ თანმიმდევრობას: შავი, შემდეგ წითელი, შემდეგ ყვითელი და ბოლოს თეთრი. ეს თანმიმდევრობა შეესაბამება შექმნის მითებს, რომლებიც გვხვდება მოგვიანებით ინდიელთა კულტურებში, სადაც შავი წარმოადგენს სიცარიელეს, წითელი — მზეს, ყვითელი — განთიადს, ხოლო თეთრი — შუადღეს.pmc.ncbi.nlm.nih+2

უძველესი კოსმოვიზია აკავშირებს კულტურებს ათასწლეულების მანძილზე

Pecos River-ის სტილის ფრესკები ასახავს ადამიანის და ცხოველის მსგავს ფიგურებს იდუმალ სიმბოლოებთან ერთად, რომლებსაც ბოიდი და მისი კოლეგები განიხილავენ, როგორც უძველესი კოსმოვიზიის გამოხატულებას — ყოვლისმომცველ მსოფლმხედველობას, რომელმაც გავლენა მოახდინა მოგვიანებით მესოამერიკულ სასოფლო-სამეურნეო საზოგადოებებზე. „სამხრეთ-დასავლეთ ტეხასის კანიონები ინახავს უზარმაზარ უძველეს ბიბლიოთეკას, რომელიც შეიცავს ასობით მოხატულ ვიზუალურ ტექსტს, შექმნილს 175 თაობის მიერ, რაც ინახავს წმინდა ისტორიებსა და მკვიდრთა ცოდნას“, — ნათქვამია ტეხასის სახელმწიფო უნივერსიტეტის განცხადებაში.science+4

კვლევითმა ჯგუფმა იდენტიფიცირება გაუკეთა 134 ადგილს, რომელიც შეიცავს Pecos River-ის სტილის დიაგნოსტიკურ მოტივებს, მათ შორის „ძალაუფლების შეკვრებს“, „კბილანისებრ თაღებს“ და „კურდღლის ყურებიან თავსაბურავებს“. ფრესკების თანმიმდევრულობა ოთხი ათასწლეულის განმავლობაში, გარემოსდაცვითი ცვლილებებისა და ტექნოლოგიური ძვრების მიუხედავად, ვარაუდობს, რომ ისინი ემსახურებოდნენ წმინდა ცოდნის გადაცემას კულტურული ლანდშაფტის მეშვეობით.pmc.ncbi.nlm.nih+2