Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

caltech+1caltech+1caltechასტრონომთა ჯგუფმა პირველად აჩვენა, რომ სწრაფი რადიოიმპულსები — კოსმოსიდან მომავალი რადიოსინათლის ინტენსიური, მილიწამიანი ციმციმები — პირდაპირ ზომავს, თუ როგორ ანაწილებს გალაქტიკებში მიმდინარე ფეთქებადი პროცესები მატერიას, რაც კოსმოლოგიაში უმნიშვნელოვანეს გაზომვებს გააუმჯობესებს.
Nature Astronomy-ში გამოქვეყნებულმა კვლევამ გამოიყენა 109 სწრაფი რადიოიმპულსის (FRB) მონაცემი, რათა განესაზღვრათ, თუ როგორ თრგუნავს ასტროფიზიკური უკუკავშირი — ზემასიური შავი ხვრელებისა და ვარსკვლავების აფეთქებების მიერ გამოყოფილი ენერგია — ჩვეულებრივი მატერიის დაჯგუფებას. კვლევას ხელმძღვანელობდნენ Caltech-ის სტუდენტი კრიტი შარმა, ასტრონომიის პროფესორი ვიკრამ რავი და არიზონას უნივერსიტეტის პროფესორი ელიზაბეტ კრაუზე.caltech+2
როდესაც FRB სიგნალები მილიარდობით სინათლის წელს გადიან დედამიწამდე, ისინი გადიან გაზში, რაც რადიოტალღებს მატერიის რაოდენობის პროპორციულად ფანტავს. ეს დისპერსია FRB-ებს ბარიონული მატერიის შესწავლის ბუნებრივ ინსტრუმენტად აქცევს.caltech
ცენტრალური პრობლემა, რომელიც ჯგუფმა გადაჭრა, არის ის, რომ გალაქტიკებიდან მომავალი უკუკავშირი გაზს დიდ მანძილებზე ანაწილებს, რაც მატერიის გროვებს ისე ათანაბრებს, „როგორც ამას მასიური ნეიტრინოები, ან ბნელი ენერგიისა და მატერიის თეორიები წინასწარმეტყველებენ“, — ამბობს რავი.caltech
კვლევამ აჩვენა, რომ FRB მონაცემებმა უკუკავშირის გაზომვებში გაურკვევლობა დაახლოებით რვაჯერ შეამცირა. შედეგები კონკურენტუნარიანია ისეთი რენტგენული და მიკროტალღური კვლევების მონაცემებთან, როგორიცაა eROSITA ტელესკოპი. ჰიდროდინამიკურ სიმულაციებთან შედარებამ გამორიცხა უკიდურესი უკუკავშირის სცენარები დაახლოებით ორი სიგმას ალბათობით.arxiv+1
„ეს საოცარია, თუ გავითვალისწინებთ, რომ მხოლოდ 100 FRB გვქონდა. ეს მხოლოდ დასაწყისია“, — ამბობს კრაუზე.caltech
დაგეგმილი Deep Synoptic Array (DSA), 1650-ანტენიანი რადიოტელესკოპი, რომელიც ნევადაში 2029 წლისთვის აშენდება, ათობით ათასი FRB-ის აღმოჩენას შეძლებს. Schmidt Sciences-ის მიერ დაფინანსებული DSA-ს მონაცემები შეავსებს ისეთ კოსმოლოგიურ ექსპერიმენტებს, როგორიცაა ევროპული მისია Euclid, Dark Energy Spectroscopic Instrument, Vera Rubin Observatory და NASA-ს Nancy Grace Roman Space Telescope.deepsynoptic+1
„DSA იქნება გარდამტეხი მომენტი ამ სფეროსთვის“, — ამბობს რავი.caltech