Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

caltech+1caltech+1caltechԱստղագետների թիմն առաջին անգամ ցույց է տվել, որ արագ ռադիոբռնկումները՝ տիեզերքի խորքերից եկող ռադիոճառագայթման ինտենսիվ, միլիվայրկյանային բռնկումները, կարող են ուղղակիորեն չափել, թե ինչպես են գալակտիկաների ներսում տեղի ունեցող պայթյունավտանգ գործընթացները հարթեցնում շրջակա նյութի բաշխումը։ Այս բացահայտումը կարող է հստակեցնել տիեզերագիտության ամենակարևոր չափումներից մի քանիսը։
Երեքշաբթի Nature Astronomy ամսագրում հրապարակված հետազոտության մեջ օգտագործվել է 109 արագ ռադիոբռնկումների (FRB) նմուշ՝ հայտնի հեռավորություններով և ցրման չափումներով, որպեսզի քանակապես գնահատվի, թե ինչպես է աստղաֆիզիկական հետադարձ կապը՝ գերզանգվածային սև խոռոչների և պայթող աստղերի կողմից ներարկված էներգիան, ճնշում սովորական նյութի կուտակումը տիեզերագիտական հետազոտություններին համապատասխան մասշտաբներով։ Աշխատանքը ղեկավարել են Caltech-ի ասպիրանտ Կրիտի Շարման, Caltech-ի աստղագիտության պրոֆեսոր Վիկրամ Ռավին և Արիզոնայի համալսարանի պրոֆեսոր Էլիզաբեթ Կրաուսը:caltech+2
Քանի որ արագ ռադիոբռնկումների ազդանշանները միլիարդավոր լուսային տարիներ են անցնում Երկիր հասնելու համար, դրանք անցնում են միջանկյալ գազի միջով, որը ցրում է դրանց ռադիոալիքները՝ ուղեծրի երկայնքով նյութի քանակին համամասնորեն։ Այդ ցրումը արագ ռադիոբռնկումները դարձնում է բարիոնային նյութի՝ աստղերի, մոլորակների և մարդկանց կազմող նյութի, տիեզերքում տարածման բնական զոնդեր:caltech
Թիմի լուծած հիմնական խնդիրն այն է, որ գալակտիկաներից եկող հետադարձ կապը գազը վերաբաշխում է հսկայական տարածություններում՝ հարթեցնելով նյութի կուտակումները «այնպես, որ զարմանալիորեն նման է նրան, ինչ անում են զանգվածեղ նեյտրինոները, կամ ինչ կանխատեսում են մութ էներգիայի կամ մութ նյութի տեսությունները», ասել է Ռավին։ Եթե գիտնականները չկարողանան անկախ կերպով չափել այս հետադարձ կապի ներդրումը, նրանք չեն կարողանա այն տարանջատել այն տիեզերագիտական ազդանշաններից, որոնք փնտրում են:caltech
Հետազոտությունը պարզել է, որ արագ ռադիոբռնկումների տվյալները որոշակի տարածական մասշտաբներով հետադարձ կապի չափումների անորոշությունը նվազեցրել են մոտ ութ անգամ՝ համեմատած նախկին ենթադրությունների հետ, ինչը մրցակցային սահմանափակումներ է ապահովում eROSITA աստղադիտակի և նախկին Atacama Cosmology Telescope-ի նման ռենտգենյան և միկրոալիքային հետազոտությունների հետ։ Հիդրոդինամիկական մոդելավորումների հետ համեմատությունը մոտ երկու սիգմա վստահությամբ բացառել է լայնամասշտաբ հետադարձ կապի ծայրահեղ սցենարները:arxiv+1
«Սա զարմանալի է, հաշվի առնելով, որ մեր նմուշում ունեինք ընդամենը մոտ 100 արագ ռադիոբռնկում։ Սա միայն սկիզբն է», ասել է Կրաուսը:caltech
Նախատեսվող Deep Synoptic Array (DSA) ռադիոաստղադիտակը, որը բաղկացած է 1650 ալեհավաքից և մինչև 2029 թվականը պետք է կառուցվի Նևադայի հեռավոր հովիտներից մեկում, ակնկալվում է, որ կհայտնաբերի տասնյակ հազարավոր արագ ռադիոբռնկումներ՝ զգալիորեն մեծացնելով այս մեթոդի վիճակագրական հզորությունը։ Schmidt Sciences-ի կողմից ֆինանսավորվող DSA-ի տվյալները կլրացնեն տիեզերագիտական խոշոր փորձերը, ներառյալ եվրոպական Euclid առաքելությունը, Dark Energy Spectroscopic Instrument-ը, Vera Rubin Observatory-ն և ՆԱՍԱ-ի Nancy Grace Roman Space Telescope-ը:deepsynoptic+1
«DSA-ն այս ոլորտի համար խաղի կանոնները փոխող կլինի», ասել է Ռավին:caltech