საფრანგეთში აღმოჩენილი ქვის წყებები ევროპის ერთ-ერთ უძველეს მეგალითურ ძეგლად მიიჩნევა

ახალმა კვლევებმა აჩვენა, რომ საფრანგეთის კარნაკის რეგიონში არსებული იდუმალი ქვის წყებები, რომლებიც შედგება 3000-ზე მეტი მდგარი ქვისგან და გადაჭიმულია სანაპირო ზოლის 10 კილომეტრზე, თარიღდება ძვ.წ. 4600-4300 წლებით. ეს მათ ევროპის ერთ-ერთ უძველეს მეგალითურ მონუმენტად აქცევს და ადასტურებს, რომ მორბიანის ყურე ევროპის უძველესი მეგალითური რეგიონია.

ლე პლასკერის გათხრების ადგილი

ლე პლასკერის ადგილი, რომელიც მდებარეობს პლუარნელის ცენტრში, კარნაკის ლე მენეკის წყებებიდან დასავლეთით სულ რაღაც 2 კმ-ში, აღმოჩენილი იქნა 2020 წლის შემოდგომაზე ჩატარებული სამაშველო გათხრების დროს, ბიზნეს პარკის მშენებლობამდე. Archeodunum-ის ოდრი ბლანშარის ხელმძღვანელობით, გათხრებმა მოიცვა დაახლოებით 7000 კვადრატული მეტრი, თუმცა მკვლევარებს მიაჩნიათ, რომ თავდაპირველი ადგილი სავარაუდოდ ამ ტერიტორიის მიღმაც ვრცელდებოდა. სამხრეთ-დასავლეთის ფერდობზე მდებარე ლე პლასკერი გადაჰყურებს კიბერონის ყურეს და ნეოლითის პერიოდში, როდესაც ზღვის დონე დღევანდელზე დაახლოებით ხუთი მეტრით დაბალი იყო, სტრატეგიული პოზიციიდან ზღვის ხედი იშლებოდა.The Brighter Side of News+3

გათხრებმა გამოავლინა კომპლექსური არქეოლოგიური ლანდშაფტი, მათ შორის რიგებად განლაგებული მეგალითების საძირკვლის ორმოები, ცეცხლთან დაკავშირებული ელემენტები, როგორიცაა სამზარეულოს ორმოები, რომლებიც შესაძლოა რიტუალებში გამოიყენებოდა, და მონუმენტური სამარხი, რომელიც აშენდა დაახლოებით ძვ.წ. 4700 წელს პირდაპირ მეზოლითელი მონადირე-შემგროვებლების ქოხის ნაშთებზე. საყოფაცხოვრებო და ცერემონიალური ელემენტების ეს ერთობლიობა ღირებულ ინფორმაციას გვაწვდის ადრეული ნეოლითური თემების სოციალური ორგანიზაციისა და მათი წინაპრების ადგილებთან კავშირის შესახებ, ხოლო ადგილის სიახლოვე სხვა ცნობილ წყებებთან — მათ შორის ლე ვიე მულენთან, რომელიც ჩრდილო-დასავლეთით 800 მეტრშია — ადასტურებს, რომ ის კარნაკის უფრო დიდი მეგალითური კომპლექსის განუყოფელი ნაწილია.arkeonews.net+2

მორბიანის ყურის მეგალითური საწყისები

მორბიანის ყურე ახლა უკვე ოფიციალურად დადასტურდა, როგორც ევროპული მეგალითური კულტურის აკვანი, გოტენბურგის უნივერსიტეტის დოქტორ ბეტინა შულც პაულსონის ხელმძღვანელობით ჩატარებული ფრანგულ-შვედური NEOSEA პროექტის წყალობით. თითქმის 50 რადიოკარბონული ნიმუშის ბეისის სტატისტიკური მოდელირებით ანალიზის შედეგად, მკვლევარებმა მიაღწიეს უპრეცედენტო ქრონოლოგიურ სიზუსტეს კარნაკის წყებების დათარიღებისას, რაც მათ ევროპის უძველეს ცნობილ მეგალითურ მონუმენტებად აქცევს. ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვნად ცვლის ჩვენს წარმოდგენას ნეოლითური ევროპული საზოგადოებების შესახებ და უსწრებს ბრიტანეთის კუნძულების ცნობილ ქვის წრეებსაც კი.Phys.org+2

კვლევამ არა მხოლოდ დაათარიღა ქვის წყებები ძვ.წ. 4600-4300 წლებით, არამედ აღმოაჩინა მონუმენტური ადრეული სამარხი, რომელიც აშენდა დაახლოებით ძვ.წ. 4700 წელს პირდაპირ მეზოლითელი მონადირე-შემგროვებლების ქოხის ნაშთების ზემოთ. მეზოლითურ და ნეოლითურ ნაგებობებს შორის ეს სტრატიგრაფიული კავშირი გადამწყვეტ მტკიცებულებას იძლევა ამ პერიოდებს შორის გარდამავალი ეტაპის გასაგებად და მიუთითებს შესაძლო კულტურულ უწყვეტობაზე ან მეგალითების მშენებლების მიერ წინაპრების ადგილებთან მიზანმიმართულ კავშირზე. კარნაკის კომპლექსის მასშტაბები — ათასობით ქვა, რომელიც ექვს მილზეა განლაგებული — ადასტურებს ამ ადრეული ნეოლითური თემების გასაოცარ ორგანიზაციულ შესაძლებლობებს.arkeonews.net+2

ძვ.წ. 4600-4300 წლების დათარიღების მტკიცებულება

კარნაკის მეგალითური წყებების ძვ.წ. 4600-4300 წლებით ზუსტი დათარიღება მიღწეული იქნა ინოვაციური არქეოლოგიური ტექნიკების გამოყენებით, რომლებმაც გადალახეს წინა შეზღუდვები. მკვლევარებმა ლე პლასკერიდან შეაგროვეს თითქმის 50 რადიოკარბონული ნიმუში და გამოიყენეს ბეისის სტატისტიკური მოდელირება მათი უპრეცედენტო ქრონოლოგიური სიზუსტით გასაანალიზებლად. ეს მეთოდოლოგიური გარღვევა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო, რადგან მორბიანის მჟავე ნიადაგები, როგორც წესი, ხელს უშლის ორგანული მასალის, განსაკუთრებით ძვლების შენარჩუნებას, რამაც მანამდე შეზღუდა რეგიონში დათარიღების შესაძლებლობები.Discover Magazine+1

მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველი ქვების დიდი ნაწილი ამოღებული იქნა პრეისტორიულ ან ისტორიულ პერიოდში, მათი საძირკვლის ორმოები ხელუხლებელი დარჩა, რაც დათარიღებისთვის გადამწყვეტ მასალას იძლეოდა. გათხრების ჯგუფმა გააანალიზა ამ ორმოებიდან აღებული ნიადაგი და ქვის ფრაგმენტები, ასევე მიმდებარე კერებიდან და სამზარეულოს ელემენტებიდან აღებული ნახშირის ნიმუშები, რომლებიც ქვის წყებების თანადროული ჩანდა. ამ ყოვლისმომცველმა მიდგომამ არა მხოლოდ დაადასტურა კარნაკის წყებები, როგორც ევროპის უძველესი მეგალითური მონუმენტები, არამედ გამოავლინა მათი კავშირი ცეცხლთან დაკავშირებულ ელემენტებთან, რაც მიუთითებს შესაძლო რიტუალურ აქტივობებზე, მათ შორის განათებაზე, მომზადებაზე ან ნადიმებზე მათი მშენებლობის დროს.Phys.org+2