Steinaröð í Frakklandi reynist vera meðal elstu megálítískra staða í Evrópu

Nýlegar rannsóknir hafa leitt í ljós að hinar dularfullu steinarraðir á Carnac-svæðinu í Frakklandi, sem samanstanda af yfir 3.000 standandi steinum sem teygja sig yfir 10 kílómetra af strandlengjunni, eru frá tímabilinu 4600 til 4300 f.Kr., sem gerir þau að einum af elstu megálítísku minnismerkjum Evrópu og staðfestir Morbihan-flóa sem elsta megálítíska svæði Evrópu.

Le Plasker uppgraftarsvæðið

Le Plasker-svæðið, sem staðsett er í miðbæ Plouharnel, aðeins 2 km vestur af Le Ménec-röðunum í Carnac, fannst við björgunaruppgröft haustið 2020 fyrir uppbyggingu atvinnusvæðis. Uppgröfturinn, sem Audrey Blanchard hjá Archeodunum stýrði, náði yfir um 7.000 fermetra, þó vísindamenn telji að upprunalega svæðið hafi líklega náð út fyrir þetta svæði. Le Plasker er staðsett í suðvesturhlíð með útsýni yfir Quiberon-flóa og stefnumarkandi staðsetning þess bauð upp á sýnileika til og frá sjónum á nýsteinöld þegar sjávarborð var um fimm metrum lægra en í dag.The Brighter Side of News+3

Uppgröfturinn leiddi í ljós flókið fornleifalandslag, þar á meðal grunnholur fyrir fjarlægða megálíta sem raðað var í raðir, eldtengd mannvirki eins og eldunargryfjur sem hugsanlega voru notaðar við helgisiði, og stórfenglega gröf byggða um 4700 f.Kr. sem reist var beint ofan á leifum af kofa veiðimanna og safnara frá miðsteinöld. Þessi samsetning heimilislegra og helgisiðatengdra þátta veitir dýrmæta innsýn í félagslega skipulagningu snemma samfélaga nýsteinaldar og tengsl þeirra við forfeðrasvæði, á meðan nálægð svæðisins við aðrar þekktar raðir – þar á meðal Le Vieux Moulin, aðeins 800 metra í norðvestur – staðfestir að það er óaðskiljanlegur hluti af stærri Carnac-megálítasamstæðunni.arkeonews.net+2

Megálítísk uppruni Morbihan-flóa

Morbihan-flói hefur nú verið endanlega staðfestur sem vöggu evrópskrar megálítískrar menningar, þökk sé byltingarkennda fransk-sænska NEOSEA-verkefninu undir stjórn Dr. Bettinu Schulz Paulsson við Háskólann í Gautaborg. Með því að nota nærri 50 geislakolsýni sem greind voru með Bayes-tölfræðilíkanagerð, náðu vísindamenn áður óþekktri tímaröðunarnákvæmni við aldursgreiningu Carnac-raðanna og staðfestu þær sem elstu þekktu megálítísku minnismerki Evrópu. Þessi uppgötvun breytir verulega skilningi okkar á evrópskum samfélögum nýsteinaldar, þar sem þau eru eldri en jafnvel frægu steinhringirnir á Bretlandseyjum.Phys.org+2

Rannsóknin tímasetti ekki aðeins steinarraðirnar á 4600-4300 f.Kr. heldur uppgötvaði einnig stórfenglega snemma gröf byggða um 4700 f.Kr. beint ofan á leifum af kofa veiðimanna og safnara frá miðsteinöld. Þessi lagskipta tenging milli mannvirkja miðsteinaldar og nýsteinaldar veitir mikilvægar vísbendingar til að skilja umskiptin milli þessara tímabila og bendir til hugsanlegrar menningarlegrar samfellu eða vísvitandi tengingar við forfeðrasvæði af hálfu megálítabyggjenda. Umfang Carnac-samstæðunnar – með þúsundum steina raðað yfir sex mílur – sýnir fram á ótrúlega skipulagshæfileika þessara snemma samfélaga nýsteinaldar.arkeonews.net+2

Sönnunargögn um aldursgreiningu 4600-4300 f.Kr.

Nákvæm aldursgreining á megálítísku röðunum í Carnac á 4600-4300 f.Kr. náðist með nýstárlegum fornleifafræðilegum aðferðum sem yfirstigu fyrri takmarkanir. Vísindamenn söfnuðu nærri 50 geislakolsýnum frá Le Plasker og beittu Bayes-tölfræðilíkanagerð til að greina þau með áður óþekktri tímaröðunarnákvæmni. Þessi aðferðafræðilega bylting var sérstaklega mikilvæg vegna þess að súr jarðvegur í Morbihan kemur venjulega í veg fyrir varðveislu lífrænna efna, sérstaklega beina, sem hafði áður takmarkað möguleika á aldursgreiningu á svæðinu.Discover Magazine+1

Þótt margir af upprunalegu steinunum hafi verið fjarlægðir annaðhvort í forsögulegum eða sögulegum tíma, héldust grunnholur þeirra ósnortnar og veittu mikilvægt efni til aldursgreiningar. Uppgröftarteymið greindi set og steinbrot úr þessum holum, ásamt kolasýnum úr aðliggjandi eldstæðum og eldunarmannvirkjum sem virtust vera samtíða steinarröðunum. Þessi yfirgripsmikla nálgun staðfesti ekki aðeins Carnac-raðirnar sem elstu megálítísku minnismerki Evrópu heldur leiddi einnig í ljós tengsl þeirra við eldtengda þætti, sem bendir til hugsanlegra helgisiða sem fela í sér lýsingu, eldun eða veisluhöld við byggingu þeirra.Phys.org+2