რეკორდული ელ-ნინიო აზიის სასურსათო უსაფრთხოებას და გლობალურ ფასებს საფრთხეს უქმნის

რეკორდული ელ-ნინიო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიას უტევს, რაც იწვევს გვალვებს, ტყის ხანძრებსა და მოსავლის განადგურებას. Associated Press-ისა და საერთაშორისო სააგენტოების ცნობით, ეს პროცესი ათობით მილიონ ადამიანს შიმშილის საფრთხის წინაშე აყენებს და გლობალურ ბაზარზე სურსათის ფასებს მკვეთრად ზრდის.apnews+1

აშშ-ის ოკეანისა და ატმოსფეროს კვლევების ეროვნულმა ადმინისტრაციამ (NOAA) სექტემბრის პროგნოზში განაცხადა, რომ 75%-იანი ალბათობით, მიმდინარე ელ-ნინიო 1950 წლიდან დღემდე დაფიქსირებულ ყველა წინა მოვლენას გადააჭარბებს, ხოლო ზღვის ზედაპირის ტემპერატურის ანომალიამ შესაძლოა 2.5°C-ს გადააჭარბოს. NOAA-ს მონაცემებით, 100%-იანი ალბათობით, ელ-ნინიოს პირობები სულ მცირე 2027 წლის მარტამდე შენარჩუნდება. დიდი ბრიტანეთის მეტეოროლოგიურმა სამსახურმა ამ მოვლენას უკვე უწოდა პოტენციურად "ყველაზე ძლიერი მოვლენა ისტორიაში".hurriyetdailynews+2

შიმშილი და მოსავლის დანაკარგები

გაეროს მსოფლიო სასურსათო პროგრამამ გააფრთხილა, რომ ამ ფენომენმა შესაძლოა 2027 წლის ბოლომდე სულ მცირე 49 მილიონი დამატებითი ადამიანი მწვავე სასურსათო კრიზისამდე მიიყვანოს. ბრინჯის სამი უმსხვილესი ექსპორტიორი — ინდოეთი, ვიეტნამი და ტაილანდი — მოსავლის შემცირებას განიცდის. ტაილანდში ფერმერები დღის უმეტეს ნაწილს მინდვრების მორწყვაში ატარებენ, რადგან წვიმის იმედი აღარ აქვთ, იტყობინება AP.timeslive+2

ინდონეზია და მალაიზია, რომლებიც მსოფლიოს პალმის ზეთის 85%-ს აწვდიან, ასევე სერიოზული ზეწოლის ქვეშ არიან. ინდონეზიაში ტყის ხანძრები ანადგურებს ტყეებსა და ტორფიან მიწებს, რაც ტოქსიკურ კვამლს ავრცელებს, ხოლო ჯაკარტის წყალმომარაგების მთავარ რეზერვუარში წყლის დონე სტაბილურად იკლებს. Goldman Sachs-ის ↘ 1.38% ანალიტიკოსები ვარაუდობენ, რომ ელ-ნინიომ შესაძლოა გლობალური სასურსათო ფასები 15%-ზე მეტით გაზარდოს.apnews+2

კრიზისების გამწვავება

კლიმატური შოკი არსებულ ეკონომიკურ სირთულეებს ემატება. რისკების საკონსულტაციო კომპანია Verisk Maplecroft-ის 16 სექტემბრის ანგარიშის თანახმად, ყურის ომით გამოწვეული სასუქისა და საწვავის გაძვირება აზიურ მოსავალს ელ-ნინიოსთან ერთად აზიანებს, რაც რეგიონში სასურსათო უსაფრთხოებას კიდევ უფრო ამძიმებს. სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების 75%-ზე მეტი Verisk-ის სასურსათო უსაფრთხოების ინდექსით მაღალი ან ძალიან მაღალი რისკის ქვეშაა, ხოლო ნახევარზე მეტს სამოქალაქო არეულობის საფრთხეც ემუქრება.asiainsurancereview+1

"ელ-ნინიო ამძიმებს ყველა სხვა პრობლემას, რასაც ჩვენ ვხედავთ," განაცხადა სინგაპურის Iseas-Yusof Ishak-ის ინსტიტუტის წარმომადგენელმა პოლ ტენგმა. HSBC-ის ↘ 1.32% გლობალური საინვესტიციო კვლევების განყოფილებამ გააფრთხილა, რომ წარსულში ექსტრემალური ელ-ნინიოს შედეგად მიღებულმა ეკონომიკურმა ზარალმა ტრილიონობით დოლარს მიაღწია და მიმდინარე ეპიზოდი შესაძლოა უფრო მძიმე აღმოჩნდეს.hurriyetdailynews+1

სამომავლო პერსპექტივა

პროგნოზის თანახმად, ელ-ნინიოს პიკი დეკემბერში იქნება. გაეროს აზიისა და წყნარი ოკეანის ეკონომიკური და სოციალური კომისიის კატასტროფების რისკის შემცირების ხელმძღვანელმა კარეფ რაფისურამ ვითარება მკაფიოდ შეაფასა: "სოფლის მეურნეობაში მიმდინარე მოვლენები განსაზღვრავს, დარჩებიან თუ არა ადამიანები სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ თუ ოდნავ ზემოთ."gfdl.noaa+1