პომპეის გათხრები ცხადყოფს, თუ როგორ ამზადებდნენ რომაელები თვითაღდგენად ბეტონს

პომპეის მკვლევარებმა აღმოაჩინეს სამშენებლო მოედანი, რომელიც ვესუვის 79 წლის ამოფრქვევამ გაყინა დროში და დაადასტურა, თუ როგორ ქმნიდნენ ძველი რომაელები ბეტონს, რომელიც თითქმის ორი ათასწლეულია არსებობს. აღმოჩენა, რომელიც სამშაბათს გამოქვეყნდა Nature Communications-ში, წყვეტს ხანგრძლივ კამათს რომაული სამშენებლო ტექნიკის შესახებ და ეჭვქვეშ აყენებს იმპერიის ყველაზე ცნობილი არქიტექტორის ისტორიულ ჩანაწერებს.phys+4

საიტი ინახავს ვულკანური კატასტროფის დროს მიტოვებულ აქტიურ სამშენებლო პროექტს, წინასწარ შერეული მასალების გროვებით, საზომი ხელსაწყოებითა და ნაწილობრივ აშენებული კედლებით. "ისეთი შეგრძნება მქონდა, თითქოს დროში ვიმოგზაურე და მუშების გვერდით ვიდექი, როცა ისინი ბეტონს ურევდნენ და ასხამდნენ", – თქვა ადმირ მასიჩმა, MIT-ის სამოქალაქო და გარემოსდაცვითი ინჟინერიის პროფესორმა, რომელმაც კვლევას უხელმძღვანელა.reuters

დადასტურებული "ცხელი შერევის" ტექნიკა

მასალების ანალიზი ადასტურებს, რომ რომაელები იყენებდნენ "ცხელი შერევის" მეთოდს — კირის, ვულკანური ფერფლისა და სხვა მშრალი ინგრედიენტების შერევას წყლის დამატებამდე, რაც იწვევს ქიმიურ რეაქციას და სითბოს გამოყოფას. ეს პროცესი ბეტონში ნერგავს რეაქტიულ კირის ფრაგმენტებს, რომლებსაც "კირის კლასტებს" უწოდებენ. როდესაც ბზარები ჩნდება, წყალი ხსნის ამ კლასტებს, რომლებიც შემდეგ კრისტალიზდებიან კალციუმის კარბონატად და ეფექტურად კურნავენ დაზიანებას.phys+4

აღმოჩენები ეწინააღმდეგება ვიტრუვიუსის, ძვ. წ. I საუკუნის რომაელი არქიტექტორის აღწერილობებს, რომლის ტრაქტატი "De architectura" დიდი ხანია ემსახურება რომაული მშენებლობის მთავარ წყაროს. ვიტრუვიუსი აღწერდა კირისთვის წყლის ჯერ დამატებას პასტის მისაღებად, სანამ სხვა ინგრედიენტებს დაამატებდა — მეთოდი, რომელიც არ წარმოქმნიდა რეალურ რომაულ ნაგებობებში ნაპოვნ კირის კლასტებს.news.mit+2

მასიჩმა, რომელმაც პირველად შესთავაზა ცხელი შერევის თეორია 2023 წლის კვლევაში, მიანიშნა, რომ ვიტრუვიუსი შესაძლოა არასწორად იქნა ინტერპრეტირებული ან აღწერდა ალტერნატიულ მეთოდს, რომელიც 79 წლისთვის მოძველებული იყო. ვიტრუვიუსის ნაწერებსა და პომპეის მშენებლობას შორის საუკუნოვანი უფსკრული შეიძლება ასახავდეს ტექნოლოგიურ ევოლუციას, მსგავსს დისკიანი ტელეფონებისა და სმარტფონების განსხვავებისა, აღნიშნა მასიჩმა.reuters+2

თანამედროვე აპლიკაციები

კვლევითმა ჯგუფმა ასევე გამოავლინა ვულკანურ ფერფლში მრავალფეროვანი რეაქტიული მინერალები, რომლებიც ხელს უწყობდნენ ბეტონის გრძელვადიან გამძლეობას. ეს მინერალები დროთა განმავლობაში რეაგირებენ ფორების ხსნარებთან და ქმნიან ახალ ნალექებს, რომლებიც კიდევ უფრო ამაგრებენ მასალას.phys+3

აღმოჩენებს პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს თანამედროვე მშენებლობისთვის. მასიჩმა დააარსა კომპანია DMAT, რათა რომაული ბეტონის პრინციპები თანამედროვე მასალებში დანერგოს. "ჩვენ არ გვინდა დღეს რომაული ბეტონის სრულად კოპირება", – თქვა მასიჩმა. "ჩვენ უბრალოდ გვინდა ცოდნის ამ წიგნიდან რამდენიმე წინადადება ჩვენს თანამედროვე სამშენებლო პრაქტიკაში გადავიტანოთ".news.mit+2

ბეტონის თანამედროვე წარმოება გლობალური სათბურის აირების ემისიების დაახლოებით 8 პროცენტს შეადგენს, რაც უფრო გამძლე ფორმულირებებს მდგრადობისთვის სულ უფრო მნიშვნელოვანს ხდის.news.mit+1