ESA-ს Euclid-მა 900 მილიონი გალაქტიკის მონაცემები გამოაქვეყნა

ხუთშაბათს, 12 ნოემბერს, ევროპის კოსმოსურმა სააგენტომ (ESA) გამოაქვეყნა DR1-Foundation, მისი Euclid კოსმოსური ტელესკოპის პირველი მნიშვნელოვანი მონაცემთა ნაკრები. ის 900 მილიონზე მეტ გალაქტიკას მოიცავს და ცის იმხელა მონაკვეთს ფარავს, რამდენიც 9500 სავსე მთვარეა. ESA ამას კოსმოსის ყველაზე მასშტაბური 3D რუკის საფუძველს უწოდებს. Reuters-ის ცნობით, მონაცემები მეცნიერებს ბნელი მატერიისა და ბნელი ენერგიის შესწავლაში დაეხმარება, რომლებიც, როგორც ჩანს, სამყაროს შემადგენლობის დაახლოებით 95%-ს შეადგენსesa.int+1. ## მასშტაბის ცვლილება მონაცემები მოიცავს 2024 წლის გაზაფხულიდან 2025 წლის გაზაფხულამდე პერიოდის 13-თვიან დაკვირვებებს. ESA-ს მისიის ვებგვერდის თანახმად, ამ დროის განმავლობაში Euclid-ის ფართო კვლევამ ცის დაახლოებით 1900 კვადრატული გრადუსი დაფარა. გალაქტიკებთან ერთად, მონაცემთა ბაზა შეიცავს 15 000-მდე ძლიერი გრავიტაციული ლინზის კანდიდატს, 60 მილიონზე მეტ კვაზარის კანდიდატს და 160 მილიონზე მეტი წყაროს სპექტრს. ეს ყველაფერი ჯამში დაახლოებით 1.7 მილიონ გიგაბაიტ მონაცემს შეადგენსcosmos.esa.int+1. "ეს არის მასშტაბის ცვლილება Euclid-ის წინა მონაცემებთან შედარებით, რომლებიც მხოლოდ რამდენიმე დღის დაკვირვებებს მოიცავდა ცის დაახლოებით 60 კვადრატულ გრადუსზე", – განაცხადა ESA-ს Euclid-ის პროექტის მეცნიერმა ვალერია პეტორინომ. ESA-ს მეცნიერების დირექტორმა კეროლ მანდელმა მონაცემებს "ბევრად მეტი, ვიდრე უბრალოდ ლამაზი სურათები" უწოდა და აღნიშნა, რომ ეს ამ ტიპის ყველაზე დიდი კოსმოსური კვლევააesa.int. ## კოსმოსური ლინზების რეკორდული რაოდენობა Reuters-ის ცნობით, ძლიერი ლინზების კატალოგი უფრო დიდია, ვიდრე ბოლო ნახევარი საუკუნის განმავლობაში აღმოჩენილი ყველა ლინზის ჯამი. მკვლევარებმა ლინზები მანქანური სწავლებისა და Zooniverse-ის "Space Warps" პროექტში ჩართული ათასობით მოხალისე მეცნიერის დახმარებით იპოვეს. "გრავიტაციული ლინზები ბუნების საკუთარი სასწორია", – თქვა ნატალი ლაინსმა, პორტსმუთის უნივერსიტეტის დოქტორანტმა და Euclid-ის კონსორციუმის წევრმა. მან დასძინა, რომ Euclid-ს შეუძლია მკვეთრი გამოსახულებების გადაღება ფართო არეალში, რაც არც მიწისზედა ტელესკოპებს და არც ჰაბლსა და ვებს არ შეუძლიათ. ზოგიერთი კვაზარი იმ დროინდელია, როცა სამყარო თავისი ამჟამინდელი ასაკის მხოლოდ 5%-ს შეადგენდაreuters.com+1. ## გზის მხოლოდ 14% მონაცემები ფარავს ცის იმ ნაწილის დაახლოებით 14%-ს, რომელსაც Euclid თავისი ექვსწლიანი კვლევის განმავლობაში დააფიქსირებს. მისია ორ ნაწილად დაიყო, რადგან გალაქტიკის ფორმის გაზომვებს დამატებითი დამუშავების დრო სჭირდება. Euclid-ის კონსორციუმის მიმოხილვის მიხედვით, ეს გაზომვები, სუსტი ლინზირების მონაცემები და კოსმოლოგიური ანალიზები 2027 წლის ივნისში დაემატება სრული DR1-ის დასასრულებლად. ESA-მ DR1-ის თარიღად 2027 წლის 16 ივნისი დაასახელა. Euclid 2023 წელს გაეშვა და მიზნად ისახავს 2031 წლისთვის დაასრულოს თავისი 3D ატლასი, რომელიც ცის მესამედზე მეტს მოიცავსcosmos.esa.int+3. "მას გამოიყენებენ სამყაროს ფართომასშტაბიანი სტრუქტურის უპრეცედენტო დეტალებით გამოსასახად", – თქვა პეტორინომ. "წინ კიდევ უამრავი აღმოჩენა გველოდება."