Einstein Probe-მა ვარსკვლავების შერწყმის შემდეგ ფარული რენტგენული ფაზა აღმოაჩინა

ასტრონომთა საერთაშორისო ჯგუფმა სამყაროს ერთ-ერთი ყველაზე ძალადობრივი მოვლენის, ორი ნეიტრონული ვარსკვლავის შეჯახებისა და შერწყმის, აქამდე უცნობი თავი აღმოაჩინა. ჩინეთის Einstein Probe თანამგზავრის გამოყენებით, მკვლევარებმა დააფიქსირეს რბილი რენტგენული გამოსხივება, რომელიც ნახევარ წამზე ნაკლებხნიანი გამა-აფეთქების შემდეგ გაგრძელდა. ეს ის აქტივობაა, რომელსაც ჩვეულებრივი ხელსაწყოები სრულად გამოტოვებდნენ.

Science Bulletin-ში გამოქვეყნებული კვლევა აჩვენებს, რომ ის, რასაც ასტრონომები დიდი ხნის განმავლობაში მოკლე გამა-აფეთქებებად მიიჩნევდნენ, შესაძლოა მაღალი ენერგიის აქტივობის ბევრად უფრო მდიდარ და ხანგრძლივ ეპიზოდებს მალავდეს.eurekalert+1

აფეთქება, რომელიც არ ქრებოდა

2025 წლის 4 ივლისს, Einstein Probe-ის ფართოკუთხიანმა რენტგენულმა ტელესკოპმა დააფიქსირა მოკლე გამა-აფეთქება, რომელიც რენტგენულ დიაპაზონში EP250704a, ხოლო გამა-დიაპაზონში GRB 250704B სახელით არის ცნობილი. მოვლენას ერთდროულად აკვირდებოდნენ SVOM და Insight-HXMT მისიები. საწყისი აფეთქება დაახლოებით 0.4 წამს გაგრძელდა, რაც კომპაქტური ობიექტების შერწყმისთვის ტიპურია. თუმცა, ჩაქრობის ნაცვლად, წყარო თითქმის ათი წუთის განმავლობაში ასხივებდა რბილ რენტგენულ სხივებს.miragenews+1

"თავდაპირველად მოვლენა ჩვეულებრივ მოკლე GRB-ს ჰგავდა," განაცხადა ან ლიმ, პეკინის პედაგოგიური უნივერსიტეტის დოქტორანტმა, რომელიც Einstein Probe-ის მონაცემებს აკვირდებოდა. "თუმცა, გაქრობის ნაცვლად, წყარომ თითქმის ათი წუთის განმავლობაში განაგრძო რბილი რენტგენული სხივების ემისია."eurekalert

ვინაიდან ეს გაფართოებული გამოსხივება რბილი რენტგენის დიაპაზონში მოხდა, ის შეუმჩნეველი დარჩებოდა ჩვეულებრივი გამა-ხელსაწყოებისთვის, როგორიცაა Swift-ის Burst Alert Telescope, რომლებსაც ამ დაბალ ენერგიებზე მგრძნობელობა არ გააჩნიათ.astronomy.nju+1

მაგნეტარის ნარჩენის მტკიცებულება

რენტგენულ, ოპტიკურ და რადიო ტალღებზე ჩატარებულმა ფართომასშტაბიანმა კვლევამ გუნდს აფეთქების ბუნების დადგენაში დაეხმარა. სპექტროსკოპიულმა ანალიზმა დაადასტურა აფეთქების მასპინძელი გალაქტიკა და მანძილი, ხოლო თანმხლები ზეახალი ვარსკვლავის არარსებობამ მყარი მტკიცებულება მოგვცა იმისა, რომ მოვლენა დაკავშირებულია კომპაქტური ობიექტების შერწყმასთან და არა ვარსკვლავის კოლაფსთან.miragenews+1

ი-ჰან აირის იინმა, ჰონგ კონგის უნივერსიტეტის დოქტორანტმა და კვლევის თანაავტორმა, მაღალი ენერგიის გამოსხივების ანალიზს უხელმძღვანელა. მან დაადგინა, რომ რენტგენული სხივების სწრაფი ცვალებადობა და სპექტრული ევოლუცია მიუთითებს ცენტრალური ძრავის მდგრად აქტივობაზე და არა გაფართოებად დარტყმით ტალღაზე. "ერთ-ერთი სარწმუნო ახსნა ისაა, რომ შერწყმამ წარმოქმნა სწრაფად მბრუნავი, ძლიერ მაგნიტიზებული ნეიტრონული ვარსკვლავი, რომელიც ცნობილია როგორც მაგნეტარი, და სწორედ მან უზრუნველყო რენტგენული გამოსხივება," თქვა იინმა. arXiv-ზე გამოქვეყნებულმა დამოუკიდებელმა ანალიზებმაც მსგავსი დასკვნა გამოიტანა, სადაც მრავალტალღოვანი თვისებები შეესაბამება მილიწამურ მაგნეტარულ ნარჩენს.eurekalert+3

ახალი ფანჯარა კოსმოსური შეჯახებებისკენ

მკვლევარები ამტკიცებენ, რომ ეს ფენომენი შესაძლოა იშვიათი არ იყოს. მსგავსი რბილი რენტგენული გამოსხივება შესაძლოა ბევრ მოკლე გამა-აფეთქებას ახლდეს თან, მაგრამ აქამდე შეუმჩნეველი რჩებოდა, რადგან წინა მისიებს არ შეეძლოთ გამა-ენერგიებზე დაბალი ემისიების დაფიქსირება.astronomy.nju+1

"ეს აღმოჩენა ნეიტრონული ვარსკვლავების შერწყმის შესახებ ჩვენს ხედვას მოკლე გამა-აფეთქებების მიღმა აფართოებს," თქვა იინმა. "ამ აქამდე ფარული რბილი რენტგენული ფაზის გამოვლენით, Einstein Probe ხსნის ახალ ფანჯარას ნეიტრონული ვარსკვლავების შერწყმის ნარჩენების შესასწავლად და შესაძლოა საბოლოოდ დაეხმაროს ნეიტრონული ვარსკვლავის მდგომარეობის განტოლების შეზღუდვას."eurekalert