დიზელის ფასები მკვეთრად გაიზარდა: თავდასხმები გადამამუშავებელ ქარხნებზე სამ კონტინენტზე

აშშ-სა და ევროპაში დიზელის ფასები ორშაბათს მკვეთრად გაიზარდა მას შემდეგ, რაც სამ კონტინენტზე გადამამუშავებელი ქარხნების მუშაობის შეფერხებების სერიამ ისედაც დაძაბული საწვავის გლობალური ბაზარი კიდევ უფრო შეზღუდა. ამან სატვირთო გადაზიდვების, სოფლის მეურნეობისა და სამომხმარებლო საქონლის გაძვირების პერსპექტივა გააჩინა.

Reuters-ის ცნობით, აშშ-ში ultra-low-sulfur დიზელის ფიუჩერსები 7.4%-ით გაიზარდა და გალონზე 4.19 დოლარი შეადგინა, რაც 13 ივლისის შემდეგ ყველაზე დიდი ერთდღიანი ზრდაა, ხოლო ევროპული დიზელის გადამუშავების მარჟამ თითქმის 10%-ით მოიმატა. Brent-ისა და ამერიკული ნავთობის ფასებიც დაახლოებით 5%-ით გაიზარდა, რადგან ჰორმუზის სრუტის ირგვლივ არსებული გაურკვევლობა ბაზრებზე ზეწოლას განაგრძობდა.gulfnews

მიწოდების შოკი სამ ფრონტზე

ფასების ნახტომი გამოწვეული იყო რუსეთში, საუდის არაბეთსა და ლიბიაში მდებარე ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებში ერთდროული შეფერხებებით. უკრაინის გენერალურმა შტაბმა განაცხადა, რომ მისმა ძალებმა დარტყმა მიაყენეს ტანეკოს ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ნიჟნეკამსკში, რუსეთის თათრეთის რეგიონში, რუსული ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის დასასუსტებლად წარმოებული კამპანიის ფარგლებში. რეგიონული ხელისუფლების ცნობით, 10 აგვისტოს განხორციელებულმა თავდასხმამ სულ მცირე 13 ადამიანი იმსხვერპლა, მათ შორის ერთი ბავშვი, ხოლო 75 დაშავდა.ptcnews

საუდის არაბეთში, იემენელი ჰუსიტების განახლებული თავდასხმების გამო ჯაზანის გადამამუშავებელი ქარხანა 27 ივლისიდან გაჩერებულია და მისი ექსპლუატაციის აღდგენა 30 აგვისტომდე არ არის მოსალოდნელი. ამასობაში, ლიბიის ზავიას გადამამუშავებელ ქარხანას, რომელიც ქვეყანაში უდიდესია, ორშაბათს მესამედ დაარტყა უპილოტო აპარატმა. ობიექტის ადმინისტრაციამ გააფრთხილა, რომ თუ თავდასხმები გაგრძელდება, შესაძლოა იძულებული გახდეს მუშაობა სრულად შეაჩეროს.newsquawk+2

მცირე მარაგები დეფიციტს ამწვავებს

შეფერხებები ისეთ ბაზარს დაატყდა თავს, რომელსაც თითქმის არ გააჩნია ბუფერი. Reuters-ის ცნობით, 31 ივლისის მონაცემებით, აშშ-ის დისტილატების მარაგები, რომლებიც მოიცავს დიზელსა და სათბობ ზეთს, დაახლოებით 107.2 მილიონ ბარელს შეადგენდა, რაც ბოლო დაახლოებით სამი ათწლეულის ყველაზე დაბალი სეზონური მაჩვენებელია. რუსეთმა ბენზინისა და დიზელის ექსპორტის შეზღუდვები 2027 წლის იანვრამდე გაახანგრძლივა, რამაც საერთაშორისო მიწოდება კიდევ უფრო შეამცირა.gulfnews

ჰორმუზის სრუტის გაგრძელებული ჩაკეტვა კვლავ ზღუდავს როგორც ნედლი ნავთობის, ისე გადამუშავებული პროდუქტების გლობალურ ნაკადებს. ეს კიდევ უფრო ამძიმებს ლოგისტიკურ წნეხს ევროპულ ბაზრებზე, რომლებიც ისედაც გადამუშავების მაღალი მარჟებით ოპერირებდნენ.gulfnews

რატომ არის დიზელი უფრო მნიშვნელოვანი, ვიდრე ნედლი ნავთობი

ეს შემთხვევა ასახავს დინამიკას, რომელიც ბევრ მომხმარებელს მოულოდნელად ატყდება თავს: დიზელის ფასები შეიძლება მკვეთრად გაიზარდოს მაშინაც კი, როდესაც ნედლი ნავთობი იმავე მასშტაბით არ ძვირდება. გადამამუშავებელი სიმძლავრეები ვერ ახერხებენ სწრაფად გადართვას სხვადასხვა პროდუქტს შორის, და როდესაც მარაგები იწურება და რამდენიმე ობიექტი ერთდროულად ითიშება, გადამუშავებული საწვავის ბაზარზე დეფიციტი უფრო სწრაფად იქმნება, ვიდრე ნედლი ნავთობის ბაზარზე.gulfnews

ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ გადამამუშავებელი ქარხნების გაჩერების, ამოწურული მარაგების, ექსპორტის შეზღუდვებისა და შეფერხებული საზღვაო მარშრუტების კომბინაცია ქმნის გადამუშავებული საწვავის მკვეთრ დეფიციტს, რაც ზრდის ხარჯებს სატვირთო გადაზიდვებზე, სოფლის მეურნეობაზე, ავიაგადაყვანებსა და ყოველდღიური მოხმარების საქონელზე. ეს კი შესაძლოა ენერგეტიკული შოკის გავრცელებას ავტოგასამართი სადგურების ფარგლებს გარეთაც ნიშნავდეს.gulfnews