ასვანში ბერძნულ-რომაული პერიოდის სამარხები და ელიტური სარკოფაგი აღმოაჩინეს

ეგვიპტელ-იტალიელ არქეოლოგთა ერთობლივმა ჯგუფმა ასვანში, აღა ხანის მავზოლეუმის მახლობლად, ბერძნულ-რომაული პერიოდის კლდეში ნაკვეთი სამარხების სერია აღმოაჩინა. მათში დაცულია კარგად შემონახული იეროგლიფური წარწერები და კა-მესიუს, მაღალი რანგის მოხელის, ორმეტრიანი კირქვის სარკოფაგი, რომელშიც მრავალი მუმიფიცირებული ნეშტი და ადგილობრივი ასვანელი ღვთაებებისადმი მიძღვნილი ლოცვები აღმოჩნდა.

კა-მესიუს კირქვის სარკოფაგი

№38 სამარხის ცენტრალური ნაწილია შთამბეჭდავი, თითქმის ორმეტრიანი კირქვის სარკოფაგი, რომელიც კლდეში ნაკვეთ პლატფორმაზე დგას. ამ დახვეწილად დამუშავებულ სარკოფაგს აქვს ანთროპოიდური (ადამიანის ფორმის) სახურავი, რომელზეც დეტალურად არის გამოსახული სახის ნაკვთები და ტრადიციული ეგვიპტური პარიკი, რაც დამატებითი დეკორატიული ელემენტებით არის გაფორმებული. სარკოფაგს ამშვენებს იეროგლიფური ტექსტის ორი ვერტიკალური სვეტი, რომლებიც შეიცავს ლოცვებს ადგილობრივი ასვანელი ღვთაებებისადმი და სამარხის მფლობელად კა-მესიუს, მაღალი რანგის მოხელეს, ასახელებს. წარწერებში ასევე მოხსენიებულია კა-მესიუს ოჯახის რამდენიმე წევრი, რაც მნიშვნელოვან გენეალოგიურ ინფორმაციას იძლევა.meobserver+3

სარკოფაგის შიგნით არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს მრავალი მუმიფიცირებული ნეშტი, მათ შორის ბავშვების, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ეს საოჯახო სამარხი იყო. როგორც სარკოფაგის, ისე იეროგლიფური წარწერების განსაკუთრებული მდგომარეობა იშვიათ შესაძლებლობას იძლევა, გავიგოთ ბერძნულ-რომაული პერიოდის ეგვიპტის დაკრძალვის წესებისა და რელიგიური სიმბოლიკის შესახებ, რაც ამ აღმოჩენას განსაკუთრებით მნიშვნელოვანს ხდის უცხოური მმართველობის დროს ეგვიპტური დაკრძალვის ტრადიციების კულტურული უწყვეტობის გასაგებად.instagram+2

ცხრასაფეხურიანი ქვის კიბე

№38 სამარხის შესასვლელს აქვს გამორჩეული ცხრასაფეხურიანი ქვის კიბე, რომელიც მიწისქვეშ ორ მეტრზე მეტ სიღრმეზე ეშვება და ასვანის ნეკროპოლისის ერთ-ერთ ყველაზე არქიტექტურულად შთამბეჭდავ და კარგად შემონახულ სამარხთან გვაკავშირებს. ეს საგულდაგულოდ აგებული კიბე ფლანგირებულია ალიზის სკამებით ან პლატფორმებით, რომლებიც, არქეოლოგების აზრით, დაკრძალვის ცერემონიებისა და შემდგომი მოსახსენებელი რიტუალების დროს შესაწირავების დასადებად იყო განკუთვნილი. შესასვლელის ამგვარი დახვეწილი სტრუქტურა მიუთითებს სამარხის მფლობელის მაღალ სტატუსზე და აჩვენებს არქიტექტურულ დახვეწილობას, რომელიც ბერძნულ-რომაული პერიოდის ეგვიპტურ დაკრძალვებში გამოიყენებოდა.popularmechanics+3

კიბის დიზაინი ცხადყოფს, თუ როგორ იყო სასაფლაო იერარქიულად ორგანიზებული: ელიტური ოჯახები ზედა პლატოზე მდებარე სამარხებში იყვნენ დაკრძალულნი, ხოლო საშუალო ფენის წარმომადგენლები — ფერდობებზე. ეს არქიტექტურული ელემენტი არა მხოლოდ პრაქტიკულ ფუნქციას ასრულებდა მიწისქვეშა სამარხთან მისასვლელად, არამედ ქმნიდა ცერემონიულ გზას, რომელიც სიმბოლურად აკავშირებდა ცოცხალთა სამყაროს მიცვალებულთა სამეფოსთან, რითაც ბერძნული და რომაული გავლენის პერიოდშიც კი ნარჩუნდებოდა ტრადიციული ეგვიპტური დაკრძალვის წესები.greekreporter+2

იეროგლიფური ლოცვები ღვთაებებისადმი

კა-მესიუს სარკოფაგზე არსებული იეროგლიფური წარწერები საინტერესო ინფორმაციას გვაწვდის ძველი ეგვიპტური რელიგიური პრაქტიკის შესახებ, კერძოდ, შეიცავს ლოცვებს, რომლებიც ადგილობრივი ასვანელი ღვთაებებისადმია მიმართული. ტექსტის ეს ვერტიკალური სვეტები მიჰყვება ტრადიციულ ეგვიპტურ სალოცავ ფორმატებს, მსგავსს იმისა, რაც სხვა უძველეს ვედრებებში გვხვდება, სადაც მლოცველები კონკრეტულ ღმერთებს მიმართავენ თხოვნით, დაიცვან და დალოცონ ისინი საიქიოში. ლოცვები ადასტურებს ადგილობრივი რეგიონული ღვთაებების მნიშვნელობას ბერძნულ-რომაულ პერიოდშიც კი, რაც აჩვენებს, თუ როგორ შეინარჩუნეს ეგვიპტურმა რელიგიურმა ტრადიციებმა თავი უცხოური მმართველობის მიუხედავად.wikipedia+2

ძველი ეგვიპტური ლოცვის ტრადიციები, როგორც წესი, გულისხმობდა ღვთაებებისადმი პირდაპირ მიმართვას, რაც ხშირად ქებით იწყებოდა, ვიდრე კონკრეტული თხოვნები გაჟღერდებოდა. კა-მესიუს სამარხში ეს იეროგლიფური ლოცვები ასახავს სხვა ცნობილი ეგვიპტური ვედრებების მსგავს ნიმუშებს, როგორიცაა პტაჰის, ჰათჰორის და თოთისადმი მიმართული ლოცვები, სადაც მიცვალებული ღვთაებრივ წყალობასა და მფარველობას ეძიებს. ადგილობრივი ასვანელი ღმერთებისადმი ამ ლოცვების არსებობა, ბერძნული ან რომაული ღვთაებების ნაცვლად, ხაზს უსვამს იმას, თუ რამდენად ძლიერი დარჩა ეგვიპტური რელიგიური იდენტობა ამ სამხრეთ სასაზღვრო რეგიონში. მაღალი რანგის მოხელეები, როგორიც კა-მესიუ იყო, აგრძელებდნენ ტრადიციულ დაკრძალვის წესებს, რომლებიც ათასწლეულების განმავლობაში არსებობდა, მიუხედავად ეგვიპტის სხვა ნაწილებში მიმდინარე კულტურული ცვლილებებისა.egyptian-gazette+3