SÞ varar við því að truflanir við Hormuz-sund ógni heimshagkerfinu

Embættismenn Sameinuðu þjóðanna á World Investment Forum 2026 í Doha vöruðu við því að truflanir á aðfangakeðjum og hærri orkukostnaður vegna átaka í Miðausturlöndum væru alvarleg ógn við efnahagslegan stöðugleika heimsins, að því er Bastille Post greindi frá. Viðvörunin kom í kjölfar nýrrar greiningar frá Deloitte sem lýsir því hvernig vandræði við Hormuz-sund breiðast út um markaði fyrir olíu, gas, áburð og flutninga og ýta undir verðbólgu.bastillepost.com

Kostnaður breiðist út fyrir Persaflóa

Tölur frá viðskipta- og þróunarstofnun SÞ (UNCTAD) sýna að um fjórðungur af olíuflutningum á sjó og þriðjungur af áburðarflutningum heimsins fer um sundið. Truflanir þar hafa hækkað orku-, flutninga- og tryggingakostnað frá áramótum, samkvæmt Bastille Post. Wasantha Samarasinghe, viðskiptaráðherra Srí Lanka, sagði land sitt algjörlega háð innfluttri olíu, þannig að hærra verð skili sér beint í framleiðslu-, flutninga- og dreifingarkostnað.bastillepost.com

Fjárfestingar líða einnig fyrir ástandið. Nýjasta skýrsla UNCTAD um alþjóðlega fjárfestingarstrauma, sem kom út 25. október þegar ráðstefnan hófst, leiddi í ljós að tilkynningar um ný verkefni í Vestur-Asíu drógust saman um 52% á fyrri helmingi ársins 2026. Á sama tímabili drógust ferðaþjónustuverkefni á heimsvísu saman um 28% og flutninga- og geymsluverkefni um 22%. Abdallah Al Dardari hjá Þróunarstofnun SÞ sagði að áhrif kreppunnar myndu vara í "að minnsta kosti fimm ár" jafnvel þótt henni lyki núna, að því er Bastille Post greindi frá.unctad.org+1

Deloitte kortleggur tjónið

Í októberútgáfu Economic Insider frá Deloitte er vitnað í gögn frá Alþjóðaorkumálastofnuninni sem sýna að meira en 10 milljónir tunna af olíuframleiðslu á dag frá Persaflóa voru enn óvirkar í ágúst. Útflutningur á hráolíu frá flóanum þann mánuðinn var um 45% undir því sem var fyrir átökin. Brent-hráolía var seld á yfir 105 dali tunnan þann 24. september og hollensku TTF-gasframvirkni-samningarnir voru 125% yfir verðlagi fyrir átök þann 23. september.deloitte.com

Áburðarmarkaðurinn er einnig undir þrýstingi. Sendingar á köfnunarefnisáburði frá Sádi-Arabíu drógust saman um 63% á fyrri helmingi ársins og matvælaverðsvísitala FAO hækkaði um 6,4% á milli febrúar og ágúst. Alþjóðasiglingamálastofnunin hefur staðfest dauðsföll 24 sjómanna í 120 atvikum í og við sundið. Baltic dirty tanker-vísitalan, sem fylgist með flutningsgjöldum á hráolíu, er meira en fjórfalt hærri en hún var fyrir ári, að því er Deloitte benti á.deloitte.com

Verðbólga og hert peningastefna

Deloitte sagði að orkuverðbólga í Bandaríkjunum hefði náð 23,7% í maí. Seðlabanki Bandaríkjanna hækkaði vexti um 25 punkta þann 16. september, sem var fyrsta hækkunin síðan 2023. Seðlabanki Evrópu og Seðlabanki Japans hafa hvort um sig hækkað vexti um samtals 50 punkta á þessu ári og ávöxtunarkrafa 10 ára ríkisskuldabréfa náði 19 ára hámarki þann 24. september, samkvæmt greiningunni.deloitte.com

Rebeca Grynspan, framkvæmdastjóri UNCTAD, benti á við lok ráðstefnunnar að fundurinn hefði farið fram "á krefjandi tímum fyrir þetta svæði." Engu að síður skráðu sig yfir 7.000 manns til þátttöku.unctad.org