Lancet-nefndin telur gervigreind og kjarnorkustríð ógna tilvist mannkyns

Alþjóðleg nefnd á vegum The Lancet hefur skilgreint 17 samtengdar ógnir við heilsu manna fram til ársins 2100. Hún tilgreinir kjarnorkustríð og illgjarna notkun gervigreindar sem þær tvær ógnir sem gætu leitt til útrýmingar mannkyns. Lancet-nefndin um alþjóðlegar heilbrigðisógnir 21. aldarinnar skoðaði gögn frá 204 löndum og svæðum. Hún mat hversu mörgum árum af heilbrigðu lífi hver ógn gæti kostað fyrir lok aldarinnar.cnn+2

Skilaboðin eru þau að leiðtogar hafi enn tíma til að bregðast við. „Sláandi niðurstaðan er ekki aðeins umfang þessara ógna, heldur sú staðreynd að mannkynið hefur enn getu til að bregðast við,“ sagði meðformaðurinn Dr. Christopher Murray, forstöðumaður Institute for Health Metrics and Evaluation við Washington-háskóla.cnn

Offita veldur mestu forðanlegu byrðinni

Nefndin notaði gögn úr Global Burden of Disease rannsókninni. Hún komst að því að offita gæti kostað 23,1 milljarð ára af heilbrigðu lífi fyrir árið 2100 og að stefnumótun til að draga úr offitu gæti komið í veg fyrir það tap. Lítil menntun, sérstaklega í Afríku sunnan Sahara, gæti kostað 16,1 milljarð heilbrigðra ára og tekjuójöfnuður 13,8 milljarða. Að takmarka hlýnun við 1,8°C frekar en 4,4°C gæti komið í veg fyrir tap á 1,89 milljörðum heilbrigðra ára, samkvæmt skýrslunni. Aðrar ógnir á listanum eru heimsfaraldrar, sýklalyfjaónæmi, léleg geðheilsa, hár blóðþrýstingur, reykingar, vannæring barna og óheilbrigð öldrun.newsghana+2

Að draga úr hættu á illgjarnri gervigreind gæti komið í veg fyrir tap á um 10,4 milljörðum heilbrigðra ára og að koma í veg fyrir kjarnorkustríð gæti afstýrt um 133 milljónum dauðsfalla. Murray varaði við því að þar sem þessir atburðir eiga sér enga sögulega hliðstæðu, „hafa þessar áætlanir mun meiri óvissu en þær sem varða aðrar ógnir“. Nefndin skoðaði þrjár leiðir þar sem gervigreind gæti valdið skaða: aðstoð við smíði lífefnavopna, kerfisbilanir eins og sjálfstýrð vopn, og tap á mannlegri stjórn yfir háþróuðum kerfum. Sérfræðingar sem nefndin ráðfærði sig við sýndu „mikinn mismun“ á því hversu líklega þeir töldu gervigreindarkatastrófu vera.elnuevodiario+2

Þriggja þátta áætlun

Áætlun nefndarinnar hefur þrjá hluta: efla viðbúnað, styðja við nýsköpun og fylgjast með ógnum. Murray sagði að stjórnvöld ættu fyrst að „búa til og fjármagna heilbrigðiskerfi sem eru viðbúin ógnum með sérstakri getu til forspár, forvarna, viðbúnaðar og verndar“. Hann sagði að þyngsta byrðin muni líklega lenda á samfélögum með takmarkaðar auðlindir og jaðarsettum hópum, og að „alþjóðleg heilsa verði fyrir miklum áhrifum af því sem gerist í efnahagsvexti í Afríku sunnan Sahara, sérstaklega á Sahel-svæðinu“.iflscience+1

Í meðfylgjandi ritstjórnargrein segir að markmiðið sé ekki að búa til fasta röðun heldur að „hvetja til alþjóðlegra, svæðisbundinna og innlendra aðgerða“. Richard Horton, ritstjóri The Lancet, sagði: „Ógnirnar sem við stöndum frammi fyrir eru margvíslegar. Lausnir okkar þurfa að mæta þeim veruleika“.cnn+1

Niðurstöðurnar voru kynntar fyrir World Health Summit í Berlín, sem hefst á sunnudaginn. Murray mun stýra sýndarblaðamannafundi um niðurstöðurnar þann 12. október.newsghana+1

„Nýlegir alþjóðlegir atburðir sýna okkur hversu fljótt stöðugleiki getur vikið fyrir kreppu og hversu dýrt það er að bregðast aðeins við eftir að hamfarir verða,“ sagði meðformaðurinn Dr. Natalia Kanem, fyrrverandi yfirmaður Mannfjöldasjóðs Sameinuðu þjóðanna. „Samt sem áður er framtíðin ekki óhjákvæmileg“.cnn