Lancet-ის კომისიამ ხელოვნური ინტელექტი და ბირთვული ომი გადაშენების საფრთხეებად დაასახელა

Lancet-ის მიერ შექმნილმა გლობალურმა კომისიამ 2100 წლამდე პერიოდისთვის ადამიანის ჯანმრთელობისთვის 17 ურთიერთდაკავშირებული კატასტროფული საფრთხე გამოავლინა. მათ შორის განსაკუთრებით გამოიყო ბირთვული კონფლიქტი და ხელოვნური ინტელექტის მავნე გამოყენება, როგორც კაცობრიობის გადაშენების პოტენციალის მქონე ორი მთავარი საფრთხე. Lancet-ის კომისიამ 21-ე საუკუნის გლობალური ჯანდაცვის საფრთხეების შესახებ 204 ქვეყნისა და ტერიტორიის მონაცემები შეისწავლა და შეაფასა, თუ რამდენი ჯანსაღი ცხოვრების წელი შეიძლება დაიკარგოს თითოეული საფრთხის შედეგად საუკუნის ბოლომდე.cnn+2

მათი გზავნილია, რომ ლიდერებს ჯერ კიდევ აქვთ მოქმედების დრო. "მნიშვნელოვანი აღმოჩენაა არა მხოლოდ ამ საფრთხეების მასშტაბი, არამედ ის, რომ კაცობრიობას ჯერ კიდევ აქვს მოქმედების შესაძლებლობა", – განაცხადა თანათავმჯდომარემ, დოქტორმა კრისტოფერ მურეიმ, ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ჯანმრთელობის მეტრიკისა და შეფასების ინსტიტუტის დირექტორმა.cnn

სიმსუქნე ყველაზე დიდ თავიდან ასაცილებელ ტვირთს წარმოადგენს

კომისიამ გამოიყენა გლობალური დაავადებათა ტვირთის კვლევის მონაცემები. დადგინდა, რომ სიმსუქნემ შესაძლოა 2100 წლისთვის 23.1 მილიარდი ჯანსაღი ცხოვრების წელი შეიწიროს და ამ რისკის შემცირების პოლიტიკას შეუძლია ამ დანაკარგის თავიდან აცილება. განათლების დაბალი დონე, განსაკუთრებით სუბსაჰარულ აფრიკაში, შესაძლოა 16.1 მილიარდი ჯანსაღი წლის დანაკარგად იქცეს, ხოლო შემოსავლების უთანასწორობა 13.8 მილიარდად. ანგარიშის თანახმად, დათბობის 4.4°C-ის ნაცვლად 1.8°C-მდე შეზღუდვამ შესაძლოა 1.89 მილიარდი ჯანსაღი წლის დაკარგვა აგვაცილოს თავიდან. სიაში შემავალი სხვა საფრთხეებია პანდემიები, ანტიმიკრობული რეზისტენტობა, ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები, მაღალი არტერიული წნევა, მოწევა, ბავშვთა არასრულფასოვანი კვება და არაჯანსაღი დაბერება.newsghana+2

მავნე ხელოვნური ინტელექტის რისკის შემცირებამ შესაძლოა დაახლოებით 10.4 მილიარდი ჯანსაღი წლის დაკარგვა აგვაცილოს, ხოლო ბირთვული კონფლიქტის თავიდან აცილებამ დაახლოებით 133 მილიონი სიცოცხლე გადაარჩინოს. მურეიმ გააფრთხილა, რომ რადგან ამ მოვლენებს ისტორიული პრეცედენტი არ გააჩნია, "ეს შეფასებები ბევრად უფრო მეტ გაურკვევლობას შეიცავს, ვიდრე სხვა საფრთხეების შემთხვევაში". კომისიამ განიხილა სამი გზა, თუ როგორ შეიძლება ხელოვნურმა ინტელექტმა ზიანი მიაყენოს: ბიოლოგიური იარაღის შექმნაში დახმარება, სისტემური შეცდომები, როგორიცაა ავტონომიური იარაღი, და მოწინავე სისტემებზე ადამიანური კონტროლის დაკარგვა. პროგნოზისტებმა, რომლებსაც კომისია დაუკავშირდა, აჩვენეს "ფართო განსხვავება" იმის შესახებ, თუ რამდენად სავარაუდოდ მიაჩნიათ მათ ხელოვნური ინტელექტის კატასტროფა.elnuevodiario+2

სამნაწილიანი დღის წესრიგი

კომისიის გეგმა სამ ნაწილს მოიცავს: მზადყოფნის შექმნა, ინოვაციების მხარდაჭერა და საფრთხეების მუდმივი მონიტორინგი. მურეიმ თქვა, რომ მთავრობებმა პირველ რიგში უნდა "შექმნან და დააფინანსონ საფრთხეებისთვის მზადმყოფი ჯანდაცვის სისტემები, რომლებსაც ექნებათ წინასწარმეტყველების, პრევენციის, მზადყოფნისა და დაცვის შესაძლებლობები". მან აღნიშნა, რომ ყველაზე მძიმე ტვირთი, სავარაუდოდ, რესურსებით შეზღუდულ და მარგინალიზებულ თემებს დააწვება და რომ "გლობალურ ჯანდაცვაზე ღრმა გავლენას მოახდენს ის, რაც ხდება სუბსაჰარულ აფრიკაში, განსაკუთრებით საჰელის რეგიონში".iflscience+1

თანმხლებ სარედაქციო წერილში ნათქვამია, რომ მიზანი არ არის ფიქსირებული რეიტინგის შექმნა, არამედ "საერთაშორისო, რეგიონული და ეროვნული ქმედებების კატალიზება". Lancet-ის მთავარმა რედაქტორმა რიჩარდ ჰორტონმა განაცხადა: "საფრთხეები, რომელთა წინაშეც ვდგავართ, მრავალრიცხოვანია. ჩვენი გადაწყვეტილებები უნდა შეესაბამებოდეს ამ რეალობას".cnn+1

დასკვნები გამოქვეყნდა ბერლინში მსოფლიო ჯანდაცვის სამიტის დაწყებამდე, რომელიც კვირას იხსნება. მურეი 12 ოქტომბერს დასკვნების შესახებ ვირტუალურ მედია-სემინარს გაუძღვება.newsghana+1

"ბოლოდროინდელი გლობალური მოვლენები გვიჩვენებს, თუ რამდენად სწრაფად შეიძლება სტაბილურობა კრიზისში გადაიზარდოს და რამდენად ძვირი ჯდება რეაგირება მხოლოდ კატასტროფის შემდეგ", – თქვა თანათავმჯდომარემ, დოქტორმა ნატალია კანემმა, გაეროს მოსახლეობის ფონდის ყოფილმა ხელმძღვანელმა. "თუმცა მომავალი გარდაუვალი არ არის".cnn